27/07/2026
SỰ THẬT VỀ ADHD - ĐỪNG GẮN MÁC “PHÂN TÂM”
Hãy thử lục lại trí nhớ của mình từ hồi cấp 1 cấp 2, hẳn ai cũng đã từng gặp vài đứa trẻ có những biểu hiện khá “kì cục”.
Lúc thì la hét không lí do, lúc thì tay chân cứ quơ lung tung, tăng động không kiểm soát, thậm chí là nói cực nhiều và cực nhanh.
ADHD (Attention-Deficit Hyperactivity Disorder) tạm dịch: Tăng động giảm chú ý.
Những dấu hiệu mình vừa nêu trên là nằm 1 trong 3 nhóm chính. Cụ thể là dạng tăng động bốc đồng . Còn lại là dạng thiếu tập trung và dạng kết hợp.
Thực ra khá nhiều người tự nhận mình bị ADHD vì một số hành vi thường hơi giống với bệnh như: đầu óc mất tập trung, hay đang nói chuyện nhưng lại nghĩ lan man đi chỗ khác. Nhưng trên thực tế, ADHD phức tạp hơn như vậy nhiều, và đây là lí do.
Thứ nhất: ADHD thường liên quan tới người thân và phụ thuộc vào cấu trúc não rất nhiều. Nghĩa là người mắc bệnh vốn đã có một bộ não khác so với người không mắc bệnh. Điều này chứng tỏ ADHD phụ thuộc vào di truyền và bẩm sinh với tỷ lệ khoảng 74% - 88%.
Vậy 12% - 26% còn lại là do đâu?
- Sinh non
- Phơi nhiễm chất độc môi trường hoặc do mẹ bầu có sử dụng chất ki’ch thi’ch
- Châ’n thương não
Thứ hai: ADHD không khiến họ chỉ đơn giản là mất tập trung, mà còn ngược lại rất tập trung với tỷ lệ tương đương với việc giảm chú ý.
Điển hình như hiện tượng: Một người mắc bệnh khi họ bị phân tâm thì bản thân họ hoàn toàn nhận thức được điều đó và sẽ cố tập trung nhiều hơn, nhưng cuối cùng lại vẫn ko nghe được thêm thông tin nào sau đó.
Và đồng thời bệnh nhân không điều hướng được đúng sự tập trung đến đúng đối tượng cần thiết dẫn đến quên mất khái niệm thời gian.
Và điều này khác hoàn toàn so với những gì trên mạng trình bày qua các video ngắn.
Thứ ba: Đối với ADHD dạng tăng động bốc đồng, họ nói chuyện cực nhanh, nhiều không kiểm soát, và dường như là thường xuyên. Đặc biệt khi có sự kích thích sự yêu thích của người bệnh, họ dường như bỏ não sau lời nói một cách rất rõ ràng. Ngoài ra, những người mắc bệnh, họ luôn táy máy tay chân, không ngồi yên quá lâu và thậm chí đụng tay đụng chân làm những việc nguy hiểm hoặc kì lạ ngay lập tức sau khi não vừa pop up lên một ý tưởng. (Và đây có thể là trường hợp trung bình-khá)
ĐẶC BIỆT: NGƯỜI MẮC BỆNH ADHD CỰC KÌ THÔNG MINH!?
Ngoài ra có sự quan sát cá nhân của team cho thấy, đại đa số những người mắc bệnh ADHD nói chung thường rất giỏi. Nghe hơi lạ, vì việc mất tập trung lẽ ra phải hoàn toàn ngược lại. Nhưng. Cấu trúc não bộ của bệnh nhân thường cực kì thú vị vì có khả năng đặc biệt hơn so với người bình thường.
- Não chúng ta chia ra hai phần suy nghĩ, một là Mạng lưới chế độ mặc định (DMN) - là mạng lưới sẽ hoạt động khi con người bắt đầu suy nghĩ lan man, mơ mộng về bản thân hoặc một sự kiện nào đó. Thứ hai là mạng lưới nhiệm vụ tích cực (TPN) - là mạng lưới giúp não bộ chúng ta hoạt động để tập trung vào công việc, học tập, hoặc cho những sự việc rất cần sự chú ý. Ở người bình thường, khi bắt đầu tập trung vào công việc thì mạng lưới DMN sẽ tắt đi để nhường chỗ cho mạng lưới TPN. Nhưng đối với ADHD thì khác, họ có thể bật cùng lúc hai chế độ suy nghĩ. Bởi vì DMN của họ luôn hoạt động mạnh nên việc nhường chỗ cho TPN hoàn toàn là điều khó, vì thế hai chế độ này luôn bật và có thể là “đánh nhau” trong não bộ. Đồng thời, thêm một lí do họ giỏi hơn là do họ có khả năng học rất nhanh và dường như ghi nhớ mọi thứ rất tốt, họ không nhất thiết phải học nhiều như người khác nhưng vẫn có khả năng giỏi toàn diện. (dù mình không biết họ có dễ quên hay không)
Mình từng nói chuyện với một người mắc ADHD khá nặng và công nhận họ biết rất nhiều thứ, nhưng điểm khiến họ không dễ thành công bởi vì ADHD có phần ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống như giao tiếp, thái độ và ứng xử,…
KẾT LUẬN
ADHD thậm chí chưa được quá nhiều thông tin nghiên cứu một cách chính thức, và cũng nhiều loại ADHD qua nhiều quan sát và người mắc bệnh cũng thế, nên hành vi, thái độ, và dấu hiệu cũng sẽ khác nhau, nên bản thân có nghi ngờ hoặc muốn tìm hiểu rõ thì có thể tới các khoa tâm thần để có câu trả lời rõ hơn.
Đây là những tổng hợp từ nhiều nguồn của các cơ sở y tế về tâm thần học và trải nghiệm cá nhân, không thay thế kiến thức chuyên môn hay có ý khẳng định. Vì thế nếu có thông tin sai sót hoặc cần đính chính thì mọi người vui vẻ góp ý dưới bình luận nhá.
Nguồn ảnh: Pinterest
Nguồn thông tin: Góp nhặt và tìm hiểu từ nhiều nguồn
