19/07/2026
SƠ CỨU KHI TRẺ BỊ NGÃ VÀ NGHI CHẤN THƯƠNG ĐẦU: CHA MẸ CẦN LƯU Ý ĐIỀU GÌ?
Chấn thương đầu ở trẻ em những điều cần biết
Chấn thương đầu (traumatic brain injury – TBI) là một trong những tình huống thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt sau các tai nạn như ngã từ giường, cầu thang, xe đạp hoặc khi vui chơi. Trong đó, chấn động não (concussion) là dạng chấn thương sọ não nhẹ thường gặp nhất.
Phần lớn trẻ bị ngã đập đầu không gặp tổn thương nghiêm trọng. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn cần theo dõi sát và nhận biết các dấu hiệu bất thường để đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời, bởi một số chấn thương đầu có thể diễn tiến âm thầm sau vài giờ.
Xử trí ban đầu khi trẻ bị ngã đập đầu
Bước 1: Không tự ý di chuyển trẻ nếu nghi ngờ chấn thương cột sống cổ
Trong trường hợp trẻ ngã từ độ cao lớn, tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh, cha mẹ không nên cố gắng bế, xoay hoặc cử động cổ trẻ. Hãy giữ trẻ nằm yên ở tư thế hiện tại, hạn chế tối đa vận động và gọi cấp cứu 115 để được hỗ trợ.
Bước 2: Đánh giá nhanh tình trạng của trẻ
Quan sát xem trẻ có tỉnh táo không, có khóc ngay sau ngã không, có phản ứng khi gọi hỏi hay không. Đồng thời kiểm tra xem trẻ có chảy máu bên ngoài, có vết thương vùng đầu hay dấu hiệu bất thường nào khác không.
Bước 3: Chườm lạnh nếu xuất hiện cục u hoặc sưng tại vị trí va đập
Nếu sau khi ngã trẻ xuất hiện cục u trên đầu (tụ máu dưới da đầu – scalp hematoma), cha mẹ có thể dùng khăn bọc đá hoặc túi chườm lạnh để chườm trong khoảng 20 phút nhằm giảm sưng đau.
Cục u sau va đập là phản ứng thường gặp của cơ thể và không đồng nghĩa với việc trẻ bị chấn thương nghiêm trọng. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi các dấu hiệu bất thường đi kèm.
Bước 4: Theo dõi trẻ trong ít nhất 24 giờ sau chấn thương
Sau khi trẻ bị ngã, cha mẹ cần quan sát sát sao tình trạng ý thức, hành vi, khả năng vận động và các triệu chứng bất thường trong 24 giờ đầu. Đây là khoảng thời gian quan trọng để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo.
Những dấu hiệu cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay
Cha mẹ cần gọi cấp cứu 115 hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ có một trong các dấu hiệu sau (theo tiêu chuẩn đánh giá nguy cơ PECARN – Pediatric Emergency Care Applied Research Network):
Trẻ mất ý thức sau cú ngã, dù chỉ trong vài giây.
Nôn ói từ 2 lần trở lên sau chấn thương.
Đau đầu dữ dội, đau tăng dần hoặc khiến trẻ khó chịu bất thường.
Xuất hiện co giật sau khi bị ngã.
Trẻ quấy khóc bất thường, không thể dỗ nín hoặc có biểu hiện ngủ li bì, khó đánh thức.
Có máu hoặc dịch trong như nước chảy ra từ mũi hoặc tai.
Hai đồng tử không đều nhau.
Trẻ dưới 2 tuổi xuất hiện tình trạng phồng thóp.
Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị ngã, kể cả khi va đập được đánh giá là nhẹ.
Khi trẻ bị ngã đập đầu, điều quan trọng nhất cha mẹ cần làm là giữ bình tĩnh, không tự xử trí theo kinh nghiệm truyền miệng, theo dõi sát các biểu hiện của trẻ và đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
St
