14/09/2026
🦠 IDSA 2026 – CẬP NHẬT ĐIỀU TRỊ VI KHUẨN GRAM ÂM ĐA KHÁNG
Trong hồi sức tích cực, nhiễm khuẩn do vi khuẩn đa kháng ngày càng là một thách thức lớn. Việc lựa chọn kháng sinh không chỉ dựa vào tên vi khuẩn hay kết quả “nhạy/kháng”, mà cần xem xét cơ chế kháng thuốc, vị trí nhiễm khuẩn, mức độ nặng và khả năng đạt PK/PD.
📚 IDSA là gì?
IDSA – Infectious Diseases Society of America là Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ, một trong những tổ chức chuyên môn lớn trong lĩnh vực bệnh nhiễm trùng.
IDSA thường xuyên xây dựng và cập nhật các hướng dẫn dựa trên bằng chứng nhằm hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán và điều trị nhiễm khuẩn.
Trong AMR Guidance 2026, IDSA tập trung vào điều trị các vi khuẩn Gram âm đa kháng thường gặp trong thực hành lâm sàng:
🔸 ESBL-producing Enterobacterales
🔸 AmpC-producing Enterobacterales
🔸 CRE – Enterobacterales kháng carbapenem
🔸 DTR Pseudomonas aeruginosa
🔸 CRAB – Acinetobacter baumannii kháng carbapenem
🔸 Stenotrophomonas maltophilia
⸻
🔥 ĐIỂM CẦN NHỚ TRONG THỰC HÀNH ICU
1️⃣ Không phải “kháng carbapenem” nào cũng giống nhau
Với CRE, cần cố gắng xác định cơ chế carbapenemase như:
🟠 KPC
🔵 NDM/MBL
🟢 OXA-48-like
➡️ Cơ chế kháng thuốc sẽ quyết định lựa chọn kháng sinh phù hợp.
⸻
2️⃣ ESBL: ưu tiên carbapenem trong nhiễm khuẩn nặng
Ở bệnh nhân nhiễm khuẩn nặng, đặc biệt nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi hoặc sốc nhiễm khuẩn do ESBL, carbapenem vẫn giữ vai trò quan trọng.
📌 Không nên chỉ dựa vào việc một kháng sinh còn “S – susceptible” trên kháng sinh đồ để quyết định điều trị.
⸻
3️⃣ AmpC – cần nghĩ đến cơ chế kháng thuốc
Một số Enterobacterales có nguy cơ tăng biểu hiện AmpC trong quá trình điều trị.
➡️ Vì vậy, lựa chọn kháng sinh cần dựa trên loài vi khuẩn + vị trí nhiễm khuẩn + kháng sinh đồ + nguy cơ AmpC, thay vì chỉ nhìn vào kết quả nhạy cảm ban đầu.
⸻
4️⃣ DTR Pseudomonas – cần lựa chọn thuốc có hoạt tính phù hợp
Với DTR P. aeruginosa, các β-lactam mới có vai trò rất quan trọng.
💡 Thông điệp chính:
“Có thuốc còn nhạy” chưa đủ – phải chọn thuốc có khả năng đạt hiệu quả tại vị trí nhiễm khuẩn.
⸻
5️⃣ CRAB – Sulbactam vẫn là một thành phần quan trọng
Điều trị Acinetobacter baumannii kháng carbapenem (CRAB) là một trong những vấn đề khó nhất tại ICU.
IDSA 2026 tiếp tục nhấn mạnh vai trò của các phác đồ chứa sulbactam, trong đó sulbactam–durlobactam là một lựa chọn đáng chú ý khi có sẵn.
⸻
💧 VÀ ĐẶC BIỆT: BỆNH NHÂN CRRT
Ở bệnh nhân AKI + septic shock + CRRT/CVVHDF, việc điều chỉnh kháng sinh cần đặc biệt thận trọng.
❌ Không nên hiểu đơn giản:
“Suy thận → giảm liều kháng sinh.”
Bởi vì CRRT có thể làm tăng thanh thải một số thuốc.
Cần xem xét:
Chức năng thận còn lại + mức độ CRRT + effluent rate + thể tích phân bố + MIC + phương thức truyền thuốc.
🎯 Mục tiêu không chỉ là “không quá liều”, mà còn phải đảm bảo đủ liều để đạt PK/PD.
⸻
💡 5 LỜI KHUYÊN THỰC HÀNH
✅ 1. Lấy bệnh phẩm trước kháng sinh khi có thể, nhưng không trì hoãn kháng sinh ở bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn.
✅ 2. Đánh giá nguy cơ vi khuẩn đa kháng dựa trên tiền sử kháng sinh, nằm viện, nuôi cấy trước đó và dịch tễ tại cơ sở.
✅ 3. Khi có kháng sinh đồ, đừng chỉ nhìn “S/I/R” – hãy xem xét cơ chế kháng thuốc và vị trí nhiễm khuẩn.
✅ 4. Tối ưu PK/PD, đặc biệt với β-lactam: loading dose phù hợp, truyền kéo dài/liên tục khi thích hợp và cân nhắc TDM.
✅ 5. Đánh giá lại hàng ngày:
“Có thể xuống thang kháng sinh chưa?”
➡️ Kháng sinh tốt không chỉ là đúng thuốc, mà còn là đúng bệnh nhân – đúng vị trí nhiễm khuẩn – đúng liều – đúng cách dùng – đúng thời gian.
⸻
📌 Thông điệp cuối cùng
Trong kỷ nguyên kháng kháng sinh, điều trị nhiễm khuẩn nặng cần chuyển từ tư duy:
❌ “Vi khuẩn này dùng thuốc gì?”
sang:
✅ “Vi khuẩn này kháng thuốc theo cơ chế nào – thuốc nào còn hoạt tính – và làm thế nào để thuốc đạt hiệu quả tối ưu tại vị trí nhiễm khuẩn?”
Đó cũng là tinh thần quan trọng của IDSA AMR Guidance 2026.
📚 Tài liệu tham khảo:
IDSA. Guidance on the Treatment of Antimicrobial-Resistant Gram-Negative Infections, 2026.
🩺 KHOA HỒI SỨC TÍCH CỰC
🏥 BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH QUẢNG NGÃI
