Trầm Phương Dưỡng

08/04/2026

29/03/2026

TRỜI SẮP SANG HÈ: VÌ SAO CÀNG NÓNG BỨC LẠI CÀNG BẮT BUỘC PHẢI "GIỮ ẤM"?

Chỉ còn một thời gian ngắn nữa là chúng ta chính thức bước vào mùa hè rực lửa. Theo phản xạ tự nhiên, cứ thấy nóng là chúng ta tìm mọi cách để làm mát: Uống nước đá ực ực, bật điều hòa 16 độ, tắm nước lạnh, hay mặc đồ thật phong phanh và nằm ườn ra sàn nhà cho mát.

Đây lại là thời điểm cơ thể dễ bị tổn thương, dễ nhiễm lạnh và sinh bệnh nhất trong năm! Cổ nhân có một nguyên lý dưỡng sinh kinh điển: "Xuân Hạ dưỡng Dương" (Mùa Xuân và mùa Hạ phải chú trọng nuôi dưỡng và bảo vệ Dương Khí).

Tại sao lại có nghịch lý này? Phượng sẽ bóc tách cơ chế y lý để mọi người hiểu rõ:

Vào mùa hè, thuận theo tự nhiên, Dương Khí (nhiệt lượng) trong cơ thể sẽ thăng phát và dồn hết ra ngoài bề mặt da để tỏa nhiệt, làm mát cơ thể (thông qua việc vã mồ hôi).
Chính vì Dương Khí chạy hết ra ngoài, nên Lục phủ ngũ tạng bên trong (đặc biệt là Tỳ Vị - dạ dày và đường ruột) lại trở nên vô cùng trống rỗng, lạnh lẽo và yếu ớt. Đó là lý do mùa hè chúng ta thường chán ăn, ăn không tiêu, và cực kỳ dễ bị tiêu chảy nếu ăn đồ lạ.

Nếu lúc này, bạn dội thêm một ly nước đá, hay nằm ểnh bụng ra hóng gió quạt tạt thẳng vào người, thì chẳng khác nào mang băng tuyết ném thẳng vào chiếc dạ dày vốn dĩ đang yếu ớt và thiếu nhiệt. Hàn khí (khí lạnh) sẽ nhân cơ hội này đi thẳng vào trong, phá nát cội nguồn sinh Khí Huyết của bạn.

Giữ ấm mùa hè không có nghĩa là mặc áo bông hay trùm chăn kín mít làm cơ thể bức bối, sinh mụn nhọt. Giữ ấm ở đây là sự tinh tế trong việc bảo vệ cội rễ Dương Khí bên trong:

1. Tuyệt đối bảo vệ 3 "Tử huyệt" phong hàn: Dù trời nóng đến mấy, khi ngủ trong phòng điều hòa hoặc bật quạt, BẮT BUỘC phải đắp một chiếc chăn mỏng ngang Rốn (bảo vệ Tỳ Vị). Không để quạt tạt thẳng vào Cổ gáy (nơi có huyệt Phong Trì rất dễ trúng gió) và giữ ấm Gan bàn chân (ngôi nhà của Thận).
2. Ẩm thực "Ôn trung tán hàn": Có một câu nói rất hay: "Mùa đông ăn củ cải, mùa hè ăn gừng". Vì dạ dày mùa hè rất lạnh, nên trong các món ăn như rau luộc, canh cá, nước chấm... bạn hãy luôn điểm xuyết thêm vài lát gừng tươi, chút tiêu, củ sả. Nó sẽ giúp sưởi ấm Tỳ Vị từ bên trong, giúp bạn không bị đi ngoài khi lỡ ăn đồ sống lạnh.
3. Nguyên tắc dùng Điều hòa: Khi đi ngoài nắng về, mồ hôi nhễ nhại, lỗ chân lông đang mở to, tuyệt đối không bước ngay vào phòng điều hòa lạnh hay tắm nước lạnh. Hãy ngồi ở chỗ râm mát lau khô mồ hôi trước. Nhiệt độ điều hòa lý tưởng nhất là từ 26 - 28 độ C, chỉ đủ làm dịu không khí chứ không làm cơ thể rét run.
4. Uống nước mát, nhưng không uống nước đá: Hãy giải nhiệt bằng những loại nước sinh tân dịch, thanh hỏa như nước đỗ đen rang, nước sắn dây, trà hoa cúc... ở nhiệt độ thường hoặc hơi ấm. Chúng sẽ làm mát lá gan, giải nhiệt trong máu mà không làm "chết cóng" dạ dày.

Thuận theo tự nhiên là liều thuốc dưỡng sinh đỉnh cao nhất. Đừng để những thói quen tìm kiếm sự mát mẻ nhất thời đánh lừa cảm giác của bề mặt da, mà bỏ mặc Lục phủ ngũ tạng đang gào thét vì lạnh lẽo bên trong.

Hãy bảo vệ Dương Khí của mùa hè, để mùa đông năm nay bạn không còn phải chịu cảnh tay chân buốt giá hay ốm đau quặt quẹo nữa.

Chúc mọi người có một mùa hè thật sảng khoái nhưng vẫn luôn giữ được sự ấm áp, vững chãi từ sâu thẳm sinh mệnh!

07/03/2026

KINH TRẬP 2026: ĐỪNG ĐỂ HÀN BAO HOẢ THIÊU RỤI NHAN SẮC VÀ SỨC KHỎE CỦA BẠN
Dạo này ra đường, nhìn sắc mặt nhiều chị em cứ bì bì, mụn thì bùng lên ở cằm ở má mà chân tay lại lạnh toát, đoán ngay là do cái tiết Kinh Trập năm nay. Nhiều người cứ tưởng chỉ là nóng trong thông thường nên ra sức uống đồ mát, ai dè càng uống càng thấy mệt, chân tay càng lạnh buốt hơn.

Chúng ta đang bước vào 15 ngày biến động nhất tiết Kinh Trập từ 05/03 - 20/03/2026 với trạng thái Hàn Bao Hỏa hay còn gọi là chứng trên nóng dưới lạnh.

💙 TẠI SAO KINH TRẬP NĂM BÍNH NGỌ LẠI KHÁC BIỆT?
Trong Ngũ Vận Lục Khí, năm 2026 là năm Bính Ngọ ứng Song Hỏa, nhưng Tuế vận lại là Thủy vận thái quá tức là Hàn Thủy cực mạnh. Tiết Kinh Trập năm nay chính là trạng thái khí ấm của mùa Xuân đang thăng phát mạnh mẽ nhất bị luồng khí lạnh sâu (rét nàng Bân) đè bẹp xuống.

Hiện tượng Hàn Bao Hỏa (Băng bọc Lửa) xuất hiện trong cơ thể. Bên ngoài cơ thể thì sợ lạnh, sợ gió nhưng bên trong lại tích tụ một cục lửa uất ức. Khi Dương khí mới nhú lên một nửa đã bị tảng băng đè bẹp, khí h.u.y.ế.t sẽ bị nghẽn mạch ngay tại vùng bụng (Trung Tiêu).

💙 TRONG 15 NGÀY TỚI, NẾU THẤY MÌNH CÓ CÁC TRIỆU CHỨNG SAU, CHỨNG TỎ CAN (GAN) CỦA BẠN ĐANG BỊ NGỘP TRONG LẠNH:
* Mặt rất dễ nổi mụn nhọt, nhiệt miệng, họng khô rát nhưng nửa dưới cơ thể lại đặc biệt lạnh, bàn chân buốt, đi ngoài lúc táo lúc lỏng.
* Một chuyện cỏn con cũng làm bạn cáu gắt. Bạn thấy mình hay vô thức thở dài liên tục, cảm thấy lồng ngực bứt rứt khó thở, hai bên mạn sườn căng tức.
* Sắc mặt sạm vàng, thâm nám nặng hơn do khí h.u.y.ế.t không thông đạt lên mặt. Tóc thì vuốt nhẹ đã rụng từng vốc.
* Đêm nằm lăn lộn không yên. Tâm trí bồn chồn, mất ngủ.
------------
🩵 Để cơ thể lấy lại phong độ, 6 bước quan trọng cần phải chú ý trong tiết Kinh Trạp này:

▫️ SƠ:
Can (Gan) chủ về mùa Xuân, cực ghét sự uất ức. Khi khí không thông, người đụng tí là muốn bùng nổ.
* Sáng: Gõ dọc mặt ngoài đùi (kinh Đởm) 15 phút để đánh thức năng lượng. Chải đầu 100 lần bằng lược gỗ hoặc lược sừng từ trán ra sau gáy để thông các đường kinh Dương.
* Tối: Vuốt mặt trong đùi (kinh Can) từ h.á.ng xuống gối 50 lần mỗi bên. Làm xong cái này là thấy người nhẹ bẫng, ngủ sâu hẳn.

▫️ ĂN:
Thực phẩm mùa này phải khéo để vừa thanh nhiệt vừa giữ ấm. Nên ăn:

* Quả Lê: Nhuận phế, thanh Can. Nhưng dặn, năm nay lạnh nên đừng ăn lê sống, hãy chưng với đường phèn để bảo vệ cái bụng.
* Rau Tề Thái: Loại raunày cực kỳ tốt để thanh lọc Gan và làm sáng mắt. Nếu mua được rau tươi nấu canh đậu phụ là nhất.
* Măng mùa xuân: Giúp dương khí vươn mạnh. Lưu ý duy nhất phải cho nhiều Gừng khi nấu để trị tính hàn của măng.

‼️ Kiêng:
- Các loại thịt nóng như thịt dê, thịt bò nếu đang có dấu hiệu mụn nhọt, đỏ mắt.
- Đồ chiên rán, đồ cay nóng.
- Đồ sống và đồ "hàn" như sashimi, nộm/gỏi sống, nước ép trái cây có tính hàn như nước dừa, rau má buổi tối.
- Đồ quá chua như dưa muối, chanh, xoài xanh.

▫️UỐNG:
Tránh đồ lạnh, nước đá. Hãy uống nước ấm hoặc mấy loại trà ấm này:

* Trà Phật thủ Hoa hồng: 5g Phật thủ, 5g Hoa hồng, 3g Trần bì
Phật thủ trần bì cho vào nồi nấu với 300ml nước trong 10 phút. Sau đó thả hoa hồng hãm thêm 5 phút. Trà này đặc trị chứng hay thở dài, tức ngực, bứt rứt.
* Trà Lá dâu Hoa cúc: 5g Lá dâu, 5g Cúc trắng, 10g Kỷ tử
Ủ trong 15- 20 phút với nước sôi 100 độ. Trà này là cứu tinh cho đôi mắt sưng đỏ, khô rát và bốc hỏa đau đầu.
* Nước Bạc hà Mật ong: Cho vài lá bạc hà tươi vào ly, rót nước ấm 60-70 độ hãm 3 phút. Nguội bớt mới cho mật ong vào. Pha nước ấm giúp sảng khoái, tán phong nhiệt tức thì.

▫️DAY ẤN:
* Huyệt Dương Lăng Tuyền: Day 2 phút để trị đắng miệng, căng tức mạn sườn.
* Huyệt Hành Gian: Nằm ở kẽ ngón chân cái và trỏ. Day mạnh khi thấy bực dọc để xả bớt hỏa khí xuống chân.

▫️ ĐỘNG:
• Kiễng chân: Đứng kiễng gót lên rồi hạ xuống đột ngột 30-50 cái. Giúp ép m.á.u từ chân ngược về tim, phá tan sự tắc nghẽn ở bụng. Nếu có thời gian có thể tập bài kiễng chân dưỡng sinh đầy đủ.
• Ngâm chân với thuốc ngâm chân, hoặc pha Gừng già + Muối hạt. Ngâm 15-20 phút giúp "dẫn hỏa quy nguyên", đưa lửa ở đầu xuống dưới chân, làm ấm vùng bụng dưới.

▫️PHÒNG:
Gió mùa Xuân là khởi nguồn của bách bệnh. Ra đường nhớ quàng khăn che kín gáy huyệt Đại Chùy và sau tai Phong Trì. Đừng mặc áo hở rốn, chân đi dép trong nhà để tránh hàn khí luồn vào làm lạnh tử cung và tạng phủ.

▫️ TÂM:
Hãy nhẩm 8 chữ: "Mặc kệ sự đời, không màng thị phi". Khi mình bận rộn với thực tại , não bộ tự khắc sẽ bình yên. Đừng dùng tâm trạng tốt đẹp của hôm nay để đổi lấy một nỗi lo hão huyền của ngày mai.

Hiểu quy luật của trời đất để nương theo. 15 ngày Kinh Trập này nếu thực hiện đúng cách, đảm bảo nửa năm tới người sẽ thanh thoát, da dẻ hồng hào khác hẳn.

06/03/2026

DƯỠNG SINH TIẾT KINH TRẬP
Kinh trập là tiết khí thứ ba trong năm, thường bắt đầu từ ngày 5/3 hoặc 6/3 đến ngày 20/3 hoặc 21/3 dương lịch.
Đây là thời điểm thời tiết ấm dần lên, dương khí thăng phát, nhiệt độ trong lòng đất cũng từ từ chuyển ấm, làm các loài động vật thức tỉnh, trứng của các loài côn trùng cũng bắt đầu nở, hoa mận, đào đua nhau khoe sắc, chim chóc bắt đầu hót líu lo, lượng mưa tăng nhiều, vạn vận sinh sôi tưng bừng.

🌸 Nguyên tắc dưỡng sinh:
Điều Can, sơ Can: thời điểm này Can dương trong cơ thể dần dần thăng lên, âm huyết không đầy đủ; do đó Can dương dễ thiên thịnh tương đối. Vì vậy, dưỡng sinh thời kỳ này cần chú trọng điều Can, sơ Can, thuận theo đặc tính điều đạt, thư sướng của Can, khiến tinh thần, tình chí được khai đạt, thông suốt.

Mặt khác, thời kỳ này mưa nhiều, thấp tà dần tăng, dễ khốn trở Tỳ dương. Vì vậy, dưỡng sinh Kinh Trập cũng cần chú ý kiện Tỳ hóa thấp.

🌸 Sinh hoạt
Ngủ sớm giúp dương khí thu liễm trong cơ thể.

Buổi sáng khi dương khí dần sinh phát, nên thuận theo mặt trời mọc mà thức dậy để hấp thu dương khí tự nhiên.

Vận động nhẹ nhàng như: chạy chậm, đạp xe, Thái Cực quyền, thể dục dưỡng sinh… nhằm thúc đẩy tuần hoàn huyết mạch, tăng cường chính khí và khả năng đề kháng. Nếu lúc này vận động quá mạnh dễ gây tổn thương cân, cốt, dây chằng.

🌸 Ẩm thực dưỡng sinh:
Vào Kinh Trập, dễ xuất hiện tình trạng Can mộc khắc Tỳ thổ, thấp tà khốn Tỳ, Tỳ dương tương đối bất túc, gây chứng tiêu hóa không tốt.
Nguyên tắc: giảm vị chua, tăng vị ngọt.

Vị toan nhập Can, ăn quá nhiều dễ trợ Can hỏa, Mộc vượng khắc Thổ, gián tiếp tổn thương Tỳ Vị. Ví dụ: giảm ăn măng chua, dưa muối chua, giấm, ô mai…
Các thực phẩm vị ngọt như: bí đỏ, đại táo, hạt dẻ… nên tăng cường sử dụng. Vị ngọt nhẹ rất tốt để bổ Tỳ khí.

Hạn chế mỡ động vật và các loại tạng phủ động vật.
Tránh đồ chiên, rán, hun khói, nướng, cay nóng táo liệt, vì dễ trợ hỏa thương âm dịch.

Trà dưỡng Can: hoa cúc 5 bông, hoa hồng 5 nụ, dâu tằm 8g, kỉ tử 8g, bạc hà 2g.
Trà dưỡng Tỳ vị
Trà trừ thấp: ý dĩ, bạch linh, lá sen,...

🌸 Dưỡng sinh bằng huyệt vị:
✅ Xoa bóp, cứu ngải huyệt Lãi Câu : là huyệt vị quan trọng thuộc kinh Can. Kích thích huyệt này giúp sơ thông khí huyết kinh Can.

Vị trí: mặt trong cẳng chân, trên đỉnh mắt cá trong 5 thốn (khoảng 6 khoát ngón tay), tại trung điểm mặt trong xương chày. Hai bên đối xứng.

✅ Xoa bóp, cứu ngải huyệt Tam Âm Giao: là giao hội huyệt của Túc Tam Âm kinh (Tỳ - Can - Thận), có vai trò quan trọng trong điều hòa chức năng ba tạng này. Đặc biệt hiệu quả đối với:
Tỳ Vị hư nhược
Kinh nguyệt không điều
Đới hạ
Mất ngủ, mơ nhiều

Trong tiết Kinh Trập, kích thích huyệt này giúp:
Tư dưỡng âm huyết
Điều sướng khí cơ
Tăng cường miễn dịch.

~ bác sĩ Trịnh Hằng ~

28/02/2026

Nhìn xuống huyệt đất sâu, chiếc chum vẫn ngủ yên, vàng vẫn lấp lánh như chưa từng đổi thay. Chỉ có con người là hóa thành tro bụi. Một đời gom góp như con ong cần mẫn, đến cuối cùng chỉ để lại sau lưng những vật vô tri lạnh lẽo.

Phật gọi đó là vô thường. Mọi thứ ta nắm chặt trong tay chỉ là mây nổi giữa trời. Thân này là chiếc lá mượn gió mà xanh, tiền bạc là hạt sương mượn nắng mà sáng. Khi nắng tắt, sương tan; khi duyên hết, người rời đi. Không ai mang theo được vàng bạc, chỉ mang theo những hạt giống mình đã gieo trong ruộng tâm.

Ta lo làm đầy chum, mà quên làm đầy phước. Ta sợ túi rỗng, mà ít sợ lòng cạn. Trong khi thứ theo ta qua bờ sinh tử không phải là của cải, mà là nghiệp lành hay dữ đã tạo nên.

Sống giữa đời, hãy xem tiền như phương tiện, không phải cứu cánh. Hãy dùng của cải để nuôi dưỡng từ bi, lấy hành động thiện lành làm vốn liếng. Vì vàng có thể chôn sâu dưới đất, nhưng một tấm lòng ấm áp có thể nở hoa trong tim người khác.

Gia tài thật sự không nằm trong chiếc chum chôn vùi năm tháng, mà nằm trong ánh sáng bình an của chính tâm mình. Khi tâm an, dù hai bàn tay trắng, ta vẫn là người giàu có nhất. 🌿