27/02/2021
RỐI LOẠN NGÔN NGỮ Ở TRẺ
Trong thời kì từ 3 – 5 tuổi, trẻ có nguy cơ gặp các rối loạn về ngôn ngữ và rất khó sửa chữa. Vì vậy khi thấy những dấu hiệu của con, cha mẹ cần phải nhanh chóng đưa trẻ đi chẩn đoán, đánh giá và can thiệp cho trẻ. Đôi khi trẻ sẽ được kết hợp cả trị liệu tâm vận động trong quá trình can thiệp. Một số trường hợp cần dùng trị liệu tâm lí cho mẹ và bé nếu như mối quan hệ mẹ - con có vấn đề và nếu trẻ có rối loạn nặng về tâm lí – tình cảm.
Có thể có những rối loạn sau:
- Những rối loạn về chức năng phát âm, làm thay đổi tính rõ ràng, rành mạch của âm thanh nói.
- Rối loạn lời nói, rối loạn trong việc tạo ra các từ.
- Loạn ngôn ngữ.
- Nói lắp, rối loạn khi nói theo ngữ cảnh.
a. Rối loạn nói rành mạch:
Trẻ có bất thường trong việc tạo ra các âm, nhất là các phụ âm. Trẻ mắc lỗi thường không ý thức được lỗi của mình trong khi phát âm, và rối loạn biểu hiện rõ ràng hơn, tần suất nhiều hơn khi trẻ gặp những căng thẳng về tâm lý tại môi trường mình học tập, sinh hoạt.
b. Nói ngọng:
Trẻ có sự nhầm lẫn giữa các âm, nhất là các phụ âm (l, n,…), các dấu thanh (hỏi thành nặng, ngã thành sắc,…). Phần lớn trẻ nói ngọng không có sự bất thường trong việc nói một câu. Trẻ nói các cầu hầu như thành thạo, đúng ngữ pháp.
c. Nói lắp:
Nói lắp thường xuất hiện từ 4 tuổi, ở trẻ trai lên tới 75%. Cũng ở tuổi này, người lớn cần phân biệt hiện tượng trẻ nói lắp với nhắc đi nhắc lại vài từ, vài âm tiết. Có 2 dạng nói lắp:
- Nói lắp co cứng: việc phát ra âm thanh bị nghẽn, có những biểu hiện cảm xúc và vận mạch đi kèm theo.
- Nói lắp co giật: nhắc đi nhắc lại nhiều lần, nổ ra một âm tiết, thường là vào đầu một câu.
Cũng có trẻ bị cả 2 dạng kết hợp.
Sự tiến triển của nói lắp rất khác nhau ở mỗi trẻ. Tần suất nói lắp thay đổi theo thời gian, sự căng thẳng về tâm lý sẽ làm nặng thêm vấn đề nói lắp ở trẻ. Nhìn chung, nói lắp có thể giảm dần trước tuổi thiếu niên nhưng đôi khi với một số trẻ, nói lắp sẽ kéo dài cho tới lớn và ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội của trẻ.
