15/08/2026
Buổi chiều muộn, phòng khám tiêu hóa đón một vị khách hơi đặc biệt.
Chị đến không phải vì đau bụng, không phải vì ợ chua.
Chị đến vì ho.
Chị không sốt. Họng không sưng đỏ rõ rệt. Phổi chụp X-quang cũng bình thường.
Chị kể: "Em ho gần bốn tháng nay rồi bác sĩ ạ. Uống đủ loại thuốc ho, có đợt còn uống cả kháng sinh vì bác sĩ nghĩ viêm họng, mà vẫn không dứt. Có bữa ho dữ đến mức mất ngủ, chồng con cũng sợ em ho vậy có phải phổi có vấn đề gì không."
Nội soi họng trước đó chỉ ghi nhận niêm mạc hơi đỏ nhẹ. Không rõ nguyên nhân.
Sau khi hỏi kỹ và cho nội soi dạ dày, kết quả mới lộ ra vấn đề thật sự.
👉 Không phải viêm họng. 👉 Không phải viêm phế quản. 👉 Là trào ngược dạ dày thực quản gây ho kéo dài.
Chị ngơ ngác: "Ủa, ho mà cũng do dạ dày hả bác sĩ? Em có ợ chua ợ nóng gì đâu."
Vì sao trào ngược lại gây ho, mà không hề có cảm giác nóng rát?
Ở phần lớn người bị trào ngược điển hình, acid trào lên đến đâu là biết đến đó, nóng rát sau xương ức, ợ chua rõ ràng.
Nhưng có một dạng khác, acid chỉ trào lên rất ít, không đủ gây cảm giác nóng rát, nhưng lại đủ để lan tới tận vùng họng, thanh quản.
Vùng họng vốn không được "thiết kế" để chịu acid như dạ dày. Chỉ cần một lượng rất nhỏ chạm tới, phản xạ ho sẽ được kích hoạt để đẩy tác nhân lạ ra ngoài.
👉 Đây là lý do người bệnh ho dai dẳng mà không hề nghĩ tới dạ dày, vì cảm giác quen thuộc của trào ngược gần như không xuất hiện.
Vì sao dạng này rất dễ bị chẩn đoán nhầm thành viêm họng, viêm phế quản?
Khi nội soi tai mũi họng, bác sĩ thường chỉ thấy niêm mạc họng hơi đỏ nhẹ, không có dấu hiệu viêm nhiễm rõ ràng như do vi khuẩn hay virus.
Vì không tìm ra "thủ phạm" quen thuộc, hướng điều trị thường đi theo lối mòn: kháng sinh, thuốc ho, thuốc kháng viêm.
👉 Nhưng gốc vấn đề không nằm ở họng. 👉 Nó nằm ở van dạ dày phía dưới, chỗ đang đóng không kín.
Uống bao nhiêu thuốc ho, họng vẫn cứ bị "tưới" acid đều đặn mỗi ngày, nên ho vẫn quay lại.
Ho do trào ngược thường có vài đặc điểm khác với ho thông thường
Ho tăng lên khi nằm, hoặc ngay sau bữa ăn no.
Ho khan, ít khi có đờm rõ ràng.
Kèm cảm giác vướng, nghẹn nhẹ ở cổ, như có gì mắc lại mà khạc không ra.
Có thể khàn giọng vào buổi sáng, đỡ dần trong ngày.
Ho kéo dài trên ba tuần dù đã đổi qua vài loại thuốc ho khác nhau.
Những dấu hiệu dễ bị bỏ qua, nên để ý
Ho kéo dài đã dùng thuốc ho, kháng sinh nhiều đợt mà không dứt hẳn
Ho nặng hơn về đêm hoặc sau khi ăn no
Thỉnh thoảng có ợ hơi, ợ chua nhẹ nhưng ít khi để tâm vì không thấy khó chịu nhiều
Cảm giác vướng cổ kéo dài, không đau nhưng khó chịu
Từng được chẩn đoán viêm họng hoặc viêm phế quản nhiều lần trong thời gian ngắn mà không rõ nguyên nhân
Không phải ho nào cũng do trào ngược. Nhưng nếu đã loại trừ các nguyên nhân hô hấp rõ ràng mà ho vẫn dai dẳng, đây là hướng nên được nghĩ tới.
Hướng giải quyết không nằm ở việc đổi thêm một loại thuốc ho khác, mà ở việc kiểm tra và ổn định lại chức năng của dạ dày, để van thực quản đóng kín trở lại như bình thường.
👉 Nếu ho kèm ho ra máu, sụt cân không rõ nguyên nhân, hoặc nuốt nghẹn, cần đi khám ngay. Đây không phải là dấu hiệu thông thường của trào ngược, cần được kiểm tra kỹ hơn.
Tất cả những nội dung trên là kiến thức y khoa cơ bản, được diễn giải lại bằng ngôn ngữ đời thường để mọi người dễ hiểu, dễ nhận ra tình trạng của mình hơn.
Nếu bạn đã đọc đến đây, để lại một bình luận "đã đọc" để bác sĩ biết bài viết vẫn đến được với mọi người. Muốn đọc thêm những bài tương tự, bình luận "muốn đọc" nhé.
Cô bác anh chị nào đang ho kéo dài mà chữa mãi không dứt, đừng ngại nhắn cho Bác sĩ Hội kể lại tình trạng của mình. Mỗi người một nguyên nhân khác nhau, cần xem cụ thể mới tư vấn đúng được