08/09/2021
Αλήθεια, η διατροφή επηρεάζει τον εγκέφαλο;
Το φαγητό που τρώμε επηρεάζει σημαντικά την υγεία του εγκεφάλου και μπορεί να επηρεάσει τη διάθεση, τη μνήμη και τη συμπεριφορά μας. Μια δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, ανθυγιεινά λίπη και πρόχειρο φαγητό προκαλεί φλεγμονή στον εγκέφαλο και διαταραχές στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Το κλειδί για τη βέλτιστη υγεία του εγκεφάλου και την πρόληψη νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η άνοια και το Αλτσχάιμερ, είναι μια διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και πλούσια σε αντιοξειδωτικά. Η τακτική κατανάλωση τροφίμων που ενισχύουν τον εγκέφαλο όπως μπρόκολο, βατόμουρα, ξηροί καρποί σπόροι, φασόλια και όσπρια βοηθούν τον εγκέφαλο να διατηρείται σε άριστη κατάσταση.
Αποφεύγουμε:
Ζυμαρικά, ψωμί, γλυκά, πίτσα, πίτες, κέικ λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε ζάχαρη. Τα προϊόντα ολικής αλέσεως (ζυμαρικά ολικής αλέσεως, ψωμί) μπορούν να καταναλωθούν σε μικρές ποσότητες.
Σνακ (συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διατίθενται ως υγιεινά) όπως πατατάκια, σοκολάτα και κέικ, μπάρες granola/energy/protein, κράκερ και κουλούρια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και έλαια που δεν είναι καλά για την υγεία του εγκεφάλου.
Τεχνητά γλυκαντικά, ειδικά ασπαρτάμη, αφού παρασκευάζονται με χημικές ουσίες και συστατικά που έχουν συνδεθεί με συμπεριφορικά και γνωστικά ζητήματα. Οι ουσίες αυτές είναι σε θέση να διασχίσουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να διαταράξουν την παραγωγή νευροδιαβιβαστών (χημικοί αγγελιοφόροι που χρησιμοποιούνται από το νευρικό σύστημα).
Ζαχαρούχα ποτά που περιλαμβάνουν χυμούς, ανθρακούχα ποτά, ενεργειακά ποτά και αθλητικά ποτά. Όλα περιέχουν τεράστιες ποσότητες ζάχαρης που είναι επιζήμια για την υγεία του εγκεφάλου καθώς προκαλούν φλεγμονή στον εγκέφαλο που συμβάλλει στην απώλεια μνήμης και αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας. Αντικαθιστούμε με φιλτραρισμένο νερό με λεμόνι, μέντα ή αγγούρι για να του δώσουμε περισσότερη γεύση. Αποφέυγουμε το αφρώδες νερό καθώς μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την πέψη, την υγεία των οστών και τα δόντια λόγω της οξύτητάς του.
Τα φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη πρέπει να καταναλώνονται μόνο σε μικρές ποσότητες.
Τα υδρογονωμένα έλαια, γνωστά ως trans λιπαρά είναι ένας τύπος ακόρεστου λίπους που βρίσκεται σε εξευγενισμένα φυτικά έλαια όπως μαργαρίνη, ψημένα προϊόντα (μάφιν, πίτσα, μπισκότα, κέικ, γλυκά, λουκουμάδες), ποπ κορν μικροκυμάτων, τηγανητά φαγητά (πατατάκια, χάμπουργκερ), και κράκερ. Τα τρανς λιπαρά συνδέονται με μειωμένη μνήμη και γνωστική παρακμή. Μπορούν επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ.
Έτοιμα γεύματα και συσκευασμένα/ επεξεργασμένα τρόφιμα που περιέχουν σάλτσες και καρυκεύματα, pancakes, πίτσες, αλλαντικά και ζαμπόν, αλμυρά σνακ, δημητριακά πρωινού και κονσερβοποιημένες σούπες. Αυτά τα τρόφιμα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και αλάτι και συχνά περιέχουν υδρογονωμένα έλαια. Όλα αυτά επηρεάζουν αρνητικά την υγεία του εγκεφάλου. Τα επεξεργασμένα τρόφιμα μειώνουν την παραγωγή ενός μορίου που προέρχεται από τον εγκέφαλο και ονομάζεται νευροτροφικός παράγοντας (BDNF), το οποίο είναι υπεύθυνο για τη μακροπρόθεσμη μνήμη, τη μάθηση και την ανάπτυξη νέων κυττάρων του εγκεφάλου.
Τα παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα συμπεριλαμβανομένου του γάλακτος, του γιαουρτιού και του τυριού μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά το έντερο (και επομένως την υγεία του εγκεφάλου) καθώς τα γαλακτοκομικά είναι ταυτόχρονα όξινα και φλεγμονώδη.
Ορισμένοι τύποι ψαριών συμπεριλαμβανομένου του τόνου και του ξιφία καθώς περιέχουν υψηλά επίπεδα υδραργύρου που είναι ένα βαρύ μέταλλο. Ο υδράργυρος συσσωρεύεται στο σώμα και αποθηκεύεται στον εγκέφαλο, το συκώτι και τα νεφρά. Στις έγκυες γυναίκες, ο υδράργυρος συσσωρεύεται στον πλακούντα και το έμβρυο. Είναι μια νευροτοξίνη που προκαλεί όλεθρο στο κεντρικό νευρικό σύστημα και βλάβη στον εγκέφαλο.
Το αλκοόλ είναι πολύ φλεγμονώδες και προκαλεί μεταβολικές αλλαγές στο σώμα. Όταν πίνεται σε μεγάλες ποσότητες, μπορεί να βλάψει τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου (νευρώνες), καθιστώντας δύσκολη την επικοινωνία των εγκεφαλικών κυττάρων. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μνήμης και προβλήματα όρασης και ισορροπίας.
Ο καφές είναι διεγερτικό του νευρικού συστήματος που ενεργοποιεί την αντίδραση στρες στο σώμα. Μπορεί να αυξήσει την παραγωγή αδρεναλίνης και κορτιζόλης που αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση και την απελευθέρωση γλυκόζης (σακχάρου) στην κυκλοφορία του αίματος. Η κατανάλωση καφέ μπορεί να διακόψει τον ύπνο, να επηρεάσει αρνητικά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και να συμβάλει στο άγχος.
Τρόφιμα που ενισχύουν τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη μνήμη και τη συγκέντρωση:
Τα blueberries είναι πλούσια σε έναν τύπο αντιοξειδωτικών που ονομάζονται πολυφαινόλες, οι οποίες είναι ευεργετικές για τα βακτήρια του εντέρου και τη γνωστική λειτουργία.
Το μπρόκολο συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και του Πάρκινσον.
Τα φυλλώδη χόρτα (λάχανο, σπανάκι, ρόκα) είναι πλούσια σε απαραίτητες βιταμίνες Β, βιταμίνη Ε και βιταμίνη Κ και αφθονία μετάλλων που υποστηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου και βελτιώνουν τη μνήμη και την εστίαση.
Οι σπόροι κολοκύθας και οι ηλιόσποροι είναι γεμάτοι με αντιοξειδωτικά και μέταλλα, όπως μαγνήσιο, ψευδάργυρο, σίδηρο και χαλκό, τα οποία βοηθούν στην προστασία του εγκεφάλου από βλάβες των ελεύθερων ριζών και διευκολύνουν την αποτελεσματική σηματοδότηση των νεύρων. Οι ηλιόσποροι είναι επίσης πλούσιοι σε θειαμίνη (Β1), μια σημαντική βιταμίνη για τη μνήμη και τη γνώση.
Οι ξηροί καρποί Βραζιλίας περιέχουν ελλαγικό οξύ (ένα είδος αντιοξειδωτικού) το οποίο έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και προστατεύει τον εγκέφαλο από βλάβες. Έχουν επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε ορυκτό σελήνιο που είναι απαραίτητο για τις οδούς σηματοδότησης του εγκεφάλου.
Οι ξηροί καρποί και οι σπόροι είναι καλύτερα να μουλιάζουν όλη τη νύχτα ή για τουλάχιστον 7 ώρες καθώς ενεργοποιούνται τα ένζυμα στους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους για να βοηθήσουν στην απορρόφηση και για καλύτερη πέψη.
Τροφές πλούσιες σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα όπως σπόροι chia, λιναρόσποροι, καρύδια και μικρά λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλες ή σκουμπρί. Τα ωμέγα-3 είναι απαραίτητα για την υγεία του εγκεφάλου καθώς επιτρέπουν στα εγκεφαλικά κύτταρα να επικοινωνούν καλύτερα, μειώνουν τη φλεγμονή και βοηθούν τη γνωστική ανάπτυξη στα παιδιά και βελτιώνουν τη μνήμη στους ενήλικες.
Οι μπανάνες είναι πλούσιες στο αμινοξύ τρυπτοφάνη που μετατρέπεται σε σεροτονίνη στο σώμα για να βοηθήσει στην υποστήριξη της υγιούς λειτουργίας του εντέρου και της διάθεσης.
Ο κουρκουμάς περιέχει κουρκουμίνη, μια ισχυρή ένωση με αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, η οποία έχει αποδειχθεί ότι διασχίζει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό για να βοηθήσει τα εγκεφαλικά κύτταρα να αναπτυχθούν, να μειώσουν την πνευματική παρακμή και να βελτιώσουν τη μνήμη και τη διάθεση.
Δημητριακά ολικής αλέσεως όπως βρώμη, κινόα, φαγόπυρο, κριθάρι και κεχρί περιέχουν αφθονία βιταμινών Β και άλλων μετάλλων για τη μείωση της φλεγμονής στον εγκέφαλο και τη βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας.
Τα φασόλια και τα όσπρια (φακές, ρεβίθια, φασόλια) είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, βιταμίνες Β και
ω-3. Παρέχουν σταθερή παροχή καυσίμου (γλυκόζη) στον εγκέφαλο που βοηθά στη συγκέντρωση και τη μνήμη.
Το κλειδί για την υγεία του εγκεφάλου είναι η υιοθέτηση μιας πλήρους βιολογικής διατροφής που είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, ειδικά αντιοξειδωτικά.