Medical Information طبی معلومات

23/08/2026

جالب خبر
په یوه بې ساري او تاریخي عملیات کې، دې نایجیریايي جراح یو ماشوم په ۲۳ اوونۍ کې په لنډمهاله توګه د مور له رحم څخه راوویست، د ژوند ګواښونکی تومور یې ترې لرې کړ، او ماشوم یې بېرته د ودې لپاره د مور رحم ته داخل کړ. ماشوم وروسته په ۳۶مه اوونۍ کې په بشپړ ډول روغ او پرته له کومې روغتیايي ستونزې وزېږېد.

20/08/2026

ایلون ماسک وايي، نیورالینک “مغزه ټکنالوژۍ شرکت “به په راتلونکو ۱۲ میاشتو کې د انسانانو د لیدلو لپاره لومړني وسایل په مغزو کې ولګوي. د هغه په وینا، حتی له زیږون څخه ړانده کسان به د لیدلو وړ شي او په راتلونکي کې به انسانان د عادي لید تر څنګ د انفراریډ، الټرا وایلیټ او رادار په څېر وړتیاوې هم ترلاسه کړي.

07/07/2026

22/04/2026

په ښځو کې ډیره مهمه ناروغۍ ولې د ځینو ښځو اولاد نه کیږی او په مخ یې دانې او ویښتان پیداکیږی؟👇
د پولي سیسټیک اوویري سنډروم (PCOS) جامع طبي راپور
چمتو کونکی: ډاکټر ولید احمدزی نیټه: د اپریل ۲۳، ۲۰۲۶

۱. سریزه او تعریف
د پولي سیسټیک اوویري سنډروم (PCOS) یو له عامو هورموني اختلالاتو څخه دی چې د تکثري عمر لرونکو ښځو (له ۱۵ تر ۴۴ کلونو پورې) له ۸٪ څخه تر ۱۳٪ پورې اغیزمنوي. دا یوازې د تخمدان ستونزه نه ده، بلکې یو میټابولیک سنډروم دی چې په ټول بدن اغیز کوي.

۲. د تشخیص معیارونه (Rotterdam Criteria)
د یو متخصص په توګه، د PCOS تشخیص لپاره معمولاً د روټرډم معیارونه کارول کیږي. ناروغ باید له لاندې دریو څخه لږ تر لږه دوه نښې ولري:
1 Oligovulation یا Anovulation: د میاشتنۍ دورې بې نظمي یا په بشپړ ډول بندیدل.
2 Hyperandrogenism:
د نارینه هورمونونو (Androgens) د زیاتوالي کلینیکي نښې (لکه Hirsutism یعنې په مخ او بدن اظافه ویښتان او ځوانی دانې یعنی Acne) او یا په وینه کې د هغوی لوړه کچه.
3 Polycystic Ovaries:
په الټراساؤنډ کې په یو یا دواړو تخمدانونو کې د ۱۲ یا ډیرو کوچنیو کڅوړو (2-9mm) لیدل.

۳. د PCOS عامې نښې او اختلاطات
د PCOS نښې له یوې میرمنې څخه بلې ته توپیر لري، خو عامې یې دا دي:

نښې تفصیل
د میاشتنۍ دورې بې نظمي په کال کې له ۹ څخه کمې دورې یا خورا درنې وینې تویدنې.
هیرسوټیزم (Hirsutism) په مخ، سینه او شا باندې د اضافي او تورو ویښتانو شین کیدل.
د وزن زیاتوالی په ځانګړي ډول د خېټې په برخه کې چاغښت چې کمول یې ستونزمن وي.
د انسولین مقاومت د وینې د شکر لوړیدل او د پوستکي توره کیدل (Acanthosis Nigricans).
بې اولادي (Infertility) د تخمې د نه تولید (Anovulation) له امله د امیندوارۍ ستونزه.
۴. د PCOS مدیریت او درملنه
د PCOS لپاره کومه قطعي درملنه نشته، خو د نښو مدیریت خورا اغیزمن دی:

الف: د ژوند د طرز بدلون (لومړی ګام)
• خوراک: د کاربوهایډریټونو او شکري موادو کمول، او د فایبر او پروټین زیاتول.
• ورزش: منظم فزیکي فعالیت د انسولین حساسیت لوړوي او هورمونونه توازن کوي. حتی د بدن د وزن ۵٪ کمول کولی شي د میاشتنۍ دورې په تنظیم کې مرسته وکړي.
❗طبي درملنه خاص د طب زده کوونکو لپاره ده
ب: طبي درملنه
4 د دورې تنظیم لپاره: د خولې له لارې د امیندوارۍ ضد ګولۍ (OCPs).
5 د انسولین مقاومت لپاره: میټفورمین (Metformin) چې د شکر په کنټرول او وزن کمولو کې مرسته کوي.
6 د بې اولادۍ لپاره: کلومیفین (Clomiphene) یا لیټروزول (Letrozole) د تخمې د تولید لپاره.
7 د اضافي ویښتانو لپاره: سپیرونولاکټون (Spironolactone) یا لیزر درملنه