26/06/2026
ولې د ځینو کسانو وېښتان ژر سپینیږي:
د وېښتانو سپینېدل هغه وخت رامنځته کېږي چې د وېښتانو په ریښو (Hair Follicles) کې د ملانوسایت (Melanocyte) حجرو فعالیت کم شي یا له منځه ولاړ شي. دا حجرې ملانین (Melanin) نومې رنګ تولیدوي چې وېښتانو ته تور، نسواري یا بل طبیعي رنګ ورکوي.
د ژر سپینېدو مهم علتونه:
1. جنیټیک (وراثت)
تر ټولو مهم عامل دی. که مور، پلار یا نږدې خپلوان ژر سپین شوي وي، د اولادونو د ژر سپینېدو احتمال هم زیات وي.
2. اکسیدیټیف فشار (Oxidative Stress)
په بدن کې ازاد رادیکالونه (Free Radicals) زیاتېږي. دا مواد د ملانوسایت حجرو ته زیان رسوي او د رنګ تولید کموي.
3. د ویټامینونو او منرالونو کموالی
د ویټامین B12، فولیک اسید، اوسپنې، مسو (Copper) او زنک کمښت د ژر سپینېدو سره تړاو لري.
4. رواني فشار (Stress)
شدید او اوږدمهاله فشار کولی شي د وېښتانو د رنګ تولیدوونکو حجرو په فعالیت اغېز وکړي. که څه هم فشار یوازینی علت نه دی، خو مرسته کوونکی عامل ګڼل کېږي.
5. ځینې ناروغۍ
د تایرایډ اختلالات. ځینې اتوایمیون ناروغۍ. د رنګ د حجرو تخریب کوونکې ناروغۍ لکه Vitiligo.
6. سګرټ څکول
سګرټ د اکسیدیټیف فشار کچه لوړوي او د ژر سپینېدو خطر زیاتوي.
میکانیزم څه دی؟
په عادي حالت کې ملانوسایت حجرې د ملانین رنګ تولیدوي او دا رنګ د وېښتو ساقې ته انتقالوي. کله چې دا حجرې د عمر، وراثت، اکسیدیټیف زیان یا ناروغۍ له امله کمزورې شي، د ملانین تولید راټیټېږي. په پایله کې نوی راټوکېدونکی وېښتان لومړی خړ او وروسته بشپړ سپین ښکاري.
آیا سپین شوي وېښتان بېرته تورېدای شي؟
که علت د ویټامین یا منرال کمښت وي، کله ناکله د کمښت په اصلاح سره یو څه ښه والی لیدل کېږي. خو که علت وراثت یا د ملانوسایت حجرو دایمي له منځه تلل وي، نو عموماً طبیعي رنګ بېرته نه راګرځي.
له ۲۰–۳۰ کلنۍ مخکې د وېښتانو د پام وړ سپینېدل د ویټامین B12، اوسپنې او د تایرایډ معایناتو د ترسره کولو دلیل کېدای شي.