02/07/2026
چگونه از تشکل اسکار بعد از عملیات جراحی جلوگیری کنیم
مراقبت صحیح از جلد صورت بعد از جراحی (خصوصاً جراحیهای پلاستیک یا ترمیمی) نقش اساسی در جلوگیری از ایجاد اسکار (Scar) یا حداقل کاهش آن دارد. روند ترمیم زخم یک پروسه بیولوژیک پیچیده است (Hemostasis → Inflammation → Proliferation → Remodeling) و هر مداخله نادرست میتواند این تعادل را برهم بزند.
🩹 ۱. مراقبت در ۷۲ ساعت اول (مرحله التهاب)
اهداف:
کاهش التهاب
جلوگیری از انتان
اقدامات:
تمیز نگه داشتن زخم: با نارمل سلین یا محلول توصیهشده
استفاده از انتیبیوتیک موضعی (مثل mupirocin در صورت تجویز)
کمپرس سرد (هر 15–20 دقیقه) برای کاهش ازیما
عدم لمس یا دستکاری خیاطه ها
❗ نکته: انتان = بزرگترین عامل ایجاد اسکار بد (Hypertrophic/Keloid)
🧵 ۲. مرحله تکثیر proliferation (روز 4 تا 14)
اهداف:
تسریع اپی تلایزیشن
جلوگیری از کشش روی زخم
اقدامات:
برداشتن بهموقع بخیهها (معمولاً 5–7 روز در صورت)
استفاده از مرطوبکنندهها (Petrolatum-based)
اجتناب از:
کشیدن پوست
حرکات شدید صورت
تغذیه مناسب: پروتئین، ویتامین C، Zinc
🌿 ۳. مرحله remodeling (هفته 2 تا ماهها)
اهداف:
کاهش تشکیل کلاجن غیرطبیعی
نرم شدن اسکار
اقدامات کلیدی:
1. جیل سلیکان یا شیت (Gold standard)
حداقل 12–24 ساعت در روز
مدت: 2–3 ماه
2. ماساژ اسکار
روزی 2–3 بار
کاهش fibrosis
3. ضد آفتاب (SPF ≥ 30)
بسیار مهم برای جلوگیری از:
Hyperpigmentation
اسکار تیره
4. در صورت نیاز (پیشرفته)
تزریق Triamcinolone (برای hypertrophic scar)
Laser therapy
Microneedling
🚫 عوامل خطر ایجاد اسکار بد
عفونت زخم
کشش زیاد روی زخم
تاخیر در ترمیم
پوست تیره (ریسک keloid بیشتر)
سابقه کلوئید