Dr Khorshid Barish

08/07/2026

زایمان (Postpartum Hemorrhage) یکی از مهم‌ترین عوارض مامایی است که در صورت عدم درمان سریع می‌تواند جان مادر را تهدید کند.

تعریف
• خونریزی بیش از ۵۰۰ میلی‌لیتر پس از زایمان طبیعی.
• خونریزی بیش از ۱۰۰۰ میلی‌لیتر پس از سزارین.
• یا هر مقدار خونریزی که باعث ناپایداری علائم حیاتی مادر شود.

علل اصلی (4Ts)
1. Tone (آتونی رحم): شل بودن رحم؛ شایع‌ترین علت.
2. Trauma (آسیب): پارگی دهانه رحم، واژن یا پرینه.
3. Tissue (بافت): باقی ماندن جفت یا بقایای آن در رحم.
4. Thrombin (اختلال انعقاد): مشکلات انعقاد خون.

علائم
• خونریزی شدید واژینال
• افت فشار خون
• افزایش ضربان قلب
• رنگ‌پریدگی و تعریق
• سرگیجه یا بیهوشی
• کاهش حجم ادرار

تشخیص
• ارزیابی مقدار خونریزی
• معاینه رحم و مجرای زایمانی
• بررسی باقی‌ماندن جفت
• آزمایش CBC و تست‌های انعقادی

درمان
• درخواست کمک فوری و پایش علائم حیاتی
• ماساژ رحم
• تزریق مایعات و در صورت نیاز خون
• تجویز داروهای منقبض‌کننده رحم مانند:
• Oxytocin (انتخاب اول)
• Methylergometrine (در صورت نداشتن فشار خون بالا)
• Misoprostol
• Carboprost (در افراد بدون آسم)
• Tranexamic acid در اسرع وقت (ترجیحاً طی ۳ ساعت اول)
• خارج کردن بقایای جفت در صورت وجود
• در موارد شدید: استفاده از بالون داخل رحمی، جراحی یا برداشتن رحم (هیسترکتومی)

پیشگیری
• مدیریت فعال مرحله سوم زایمان
• تزریق اکسی‌توسین بلافاصله پس از تولد نوزاد
• بررسی کامل جفت
• شناسایی مادران پرخطر پیش از زایمان

⚠️ PPH یک وضعیت اورژانسی است و هرگونه خونریزی شدید پس از زایمان نیازمند اقدام فوری و ارجاع سریع به مرکز درمانی مجهز اس

07/07/2026

احتیاط در انتی بیوتیک بسیار مهم است چون اگر اشتباه استفاده شود فایده ندارد بلکه ضرر دارد این سخنان مهم را به خاطر بسپارید:

۱. بدون مشوره داکتر استفاده نکنید

آنتی بیوتیک ها فقط برای بیماری های باکتریایی است نه برای تب، آنفولانزا یا بیماری های ویروسی. استفاده بیجا به بدن مضر است.

۲ تکمیل دوره دارو

اگر خوب هم شدی داروهایت را ناتمام نگذار اگر کورس ناقص باشد میکروب ها قوی تر میشوند و آن وقت دوا کار نمیکند (مقاومت ایجاد میشود).

۳ به زمان و مقدار توجه کنید.

دوا ها را باید با زمان و اندازه گیری تجویز شده مصرف کرد. استفاده کم و بیش خطرناک است.

۱. با دیگران شریک نکنید.

داروی تجویز شده را به دیگران نده هر بیمار یک وضعیت متفاوت دارد.
. مراقب آلرژی باشید.

اگر قبلا به آنتی بیوتیک حساسیت داشتید دوباره استفاده نکنید. علائم: خارش، تورم بدن، مشکل در تنفس.

۶. مراقب بعضی غذا ها و داروها باشید.

برخی از آنتی بیوتیک ها با شیر، کلسیم یا سایر داروها خوب ساخته نمی شوند. باید از یک داکتر یا فارمسست مشوره گرفت.
. استفاده بی فایده مقاومت می سازد.

وقتی از انتی بیوتیک ها بیجا استفاده شود باکتری ها عادت می کنند و بعد دوا های قوی جواب نمیدهد. این یک مشکل جهانی بزرگ است.

⸻

05/07/2026

25/06/2026

💊 دیفن‌هیدرامین (Diphenhydramine) چیست؟
دیفن‌هیدرامین یک داروی بسیار رایج از گروه آنتی‌هیستامین‌های نسل اول است که برای کاهش اثر ماده‌ای به نام هیستامین در بدن استفاده می‌شود. هیستامین عامل اصلی علایم حساسیت است.
🩺 کاربردهای مهم دیفن‌هیدرامین
این دارو در موارد زیر استفاده می‌شود:
✔ درمان حساسیت‌ها (آبریزش بینی، عطسه، خارش، قرمزی چشم)
✔ درمان کهیر و واکنش‌های آلرژیک پوستی
✔ کاهش علایم سرماخوردگی
✔ کمک به درمان تهوع و سرگیجه (مثل سفر دریایی یا هوایی)
✔ کمک به خواب در بی‌خوابی‌های موقت
✔ در برخی موارد خاص: علایم پارکینسون و لرزش
⏱️ چطور در بدن عمل می‌کند؟
دیفن‌هیدرامین با بستن گیرنده‌های H1 هیستامین از اثرات آلرژی جلوگیری می‌کند.
همچنین روی مغز اثر آرام‌بخش دارد، به همین دلیل باعث خواب‌آلودگی می‌شود.
⚠️ عوارض جانبی مهم
مصرف این دارو می‌تواند باعث:
⚠️ خواب‌آلودگی شدید
⚠️ خشکی دهان و گلو
⚠️ سرگیجه و کاهش تمرکز
⚠️ تاری دید
⚠️ تپش قلب (در برخی افراد)
⚠️ یبوست یا مشکل ادرار
❗ در کودکان و سالمندان باید با احتیاط زیاد مصرف شود.
🚫 هشدار مهم
❌ مصرف خودسرانه توصیه نمی‌شود
❌ با الکل و داروهای خواب‌آور خطرناک است
❌ هنگام رانندگی یا کارهای دقیق استفاده نشود
🧠 نکته مهم
دیفن‌هیدرامین فقط یک داروی ساده نیست؛
یک داروی قوی است که اگر درست استفاده نشود می‌تواند مشکل‌ساز شود.
📌 «قبل از مصرف هر دارو، مشورت با پزشک ضروری است»

25/06/2026

Dr Khorshid Barish Uterus (یوترَس) 👉 رحم
Va**na (واجاینا) 👉 مهبل / شرمگاه داخلی
V***a (وُلفا) 👉 شرمگاه بیرونی زن
Endometrium (اِندومتریوم) 👉 لایه داخلی رحم
Ovaries (اووَریز) 👉 تخمدان‌ها
Fallopian tube (فالوپیَن تیوب) 👉 لوله‌های رحم
Cervicitis (سِرویسایتیس) 👉 التهاب دهانه رحم
Vaginitis (واجینایتیس) 👉 التهاب مهبل
Oophoritis (اووفورایتیس) 👉 التهاب تخمدان
Salpingitis (سَلپینجایتیس) 👉 التهاب لوله‌های رحم
Leucorrhea (لوکوریا) 👉 ترشحات سفید مهبل
Dysuria (دیس‌یوریا) 👉 درد وقت ادرار
Polyuria (پولی‌یوریا) 👉 زیاد شدن ادرار
Cystitis (سیستایتیس) 👉 التهاب مثانه
Urinary tract infection (انفکشن مجرای ادرار) 👉 عفونت ادراری
Pelvic pain (درد لگن) 👉 درد پایین شکم
Abnormal bleeding (خون‌ریزی غیرطبیعی) 👉 خون‌ریزی غیرعادی
Breast cancer (سرطان سینه) 👉 سرطان پستان
Mastitis (مَستایتیس) 👉 التهاب پستان
Lactation (شیر دادن) 👉 تولید شیر
Menopause (یائسگی) 👉 ختم عادت ماهوار
Postmenopause (بعد از یائسگی) 👉 دوره بعد از قطع عادت ماهوار
Hormonal imbalance (عدم تعادل هورمونی) 👉 برهم خوردن هورمون‌ها
Contraception (جلوگیری از با..رداری) 👉 پیشگیری از حاملگی

25/06/2026

🇦🇫 افتخار تازه برای طب افغانستان

داکتر حبیب‌الرحمن قاسم، متخصص جراحی اطفال در شفاخانۀ صحت طفل اندراگاندی کابل، موفق شده است یک کودک پنج‌ساله دچار سوخته‌گی شدید را با استفاده از پیوند پوست ماهی به‌گونهٔ موفقانه تداوی کند.

این کودک از ولایت فراه با سوخته‌گی حدود ۵۰ درصد بدن و عفونت شدید به شفاخانه منتقل شده بود؛ اما پس از چندین مرحلۀ درمان و جراحی، با صحت کامل مرخص شد.

در پی این موفقیت، داکتر قاسم در ورکشاپ بین‌المللی جراحی در آیسلند موفق به دریافت سرتیفیکیت بین‌المللی «برتری بالینی آرورا (ACE)» شد.

این دستاورد، نمادی از توانایی و تعهد داکتران افغان است که با وجود امکانات محدود، کارهای بزرگ و نجات‌بخش انجام می‌دهند. 👏❤️

#افغانستان #

25/06/2026

1Menstruation (مِنسترویشن) 👉 عادت ماهوار
2 Amenorrhea (اَمنوره‌آ) 👉 قطع عادت ماهوار
3 Dysmenorrhea (دیس‌مِنوره‌آ) 👉 درد عادت ماهوار
4 Menorrhagia (مِنوره‌جیا) 👉 خون‌ریزی شدید ماهوار
5 Oligomenorrhea (اُلیگو‌مِنوره‌آ) 👉 کم شدن دوره ماهوار
6 Pregnancy (پِرِگننسی) 👉 بارداری
7 Infertility (اِنفِرتیلِتی) 👉 نازایی
8 Ovulation (اُویولیشن) 👉 تخمک‌گذاری
9 Miscarriage (میس‌کَریج) 👉 سقط جنین
10 Ectopic pregnancy (اِکتوپیک پِرِگننسی) 👉 بارداری خارج رحم
11 Polycystic o***y syndrome (پلی‌کیستیک اُوَری سندروم) 👉 تخمدان پلی‌کیستیک
12. Pelvic inflammatory disease (پِلویک اینفلاماتوری دیزیز) 👉 التهاب لگن
13. Fibroid (فایبروید) 👉 تومور خوش‌خیم رحم
14. Endometriosis (اِندومتریوزیس) 👉 رشد غیرطبیعی بافت رحم
15
Ultrasound (اولتراسَوند) 👉
سونوگرافی

#نرسینگ

25/06/2026

۱۰ اصل مهم در فابریکه دوا سازی (Pharmaceutical Factory Principles)
1️⃣ رعایت کامل اصول GMP (Good Manufacturing Practice) طبق معیارهای World Health Organization 🌍
2️⃣ حفظ پاکیزگی و محیط استریل در تمام بخش‌ها 🧼
3️⃣ کنترول سخت‌گیرانه کیفیت (QC/QA) در هر مرحله 🔬
4️⃣ استفاده از مواد خام باکیفیت و تاییدشده 🧪
5️⃣ تجهیزات معیاری و کالیبره‌شده ⚙️
6️⃣ ثبت دقیق تمام مراحل تولید (Documentation / Batch Record) 📋
7️⃣ آموزش دوامدار کارمندان و رعایت بهداشت شخصی 🥼
8️⃣ جلوگیری از آلودگی متقاطع (Cross Contamination) 🚫
9️⃣ بسته‌بندی معیاری با معلومات کامل دوا 📦
🔟 نظارت، بازرسی و گرفتن مجوز رسمی از اداره‌های صحت ✔️


#دواسازی



#

25/06/2026

استروئیدها در درمان التهاب حساسیت، آسم و برخی بیماری‌های دیگر کاربرد دارند، اما مصرف نادرست آن‌ها می‌تواند باعث افزایش قند خون، فشار خون و ضعیف شدن سیستم ایمنی شود.

۱۰ دوای مشهور استروئیدی با تلفظد
1️⃣ Prednisolone (پِردنیزولون)
2️⃣ Dexamethasone (دِگزامِتازون)
3️⃣ Betamethasone (بِتامِتازون)
4️⃣ Hydrocortisone (هایدروکورتیزون)
5️⃣ Prednisone (پِردنیزون)
6️⃣ Methylprednisolone (مِتیل پِردنیزولون)
7️⃣ Triamcinolone (ترای‌اَمسینولون)
8️⃣ Budesonide (بیودِسوناید)
9️⃣ Fluticasone (فلوتیکازون)
🔟 Mometasone (مومِتازون)

#استروئید #فارماکولوژی #دواشناسی #طب #فارمسی

25/06/2026

اختصارهای طبی (Medical Abbreviations)
🩺 علایم حیاتی
V/S → Vital Signs = علایم حیاتی
BP → Blood Pressure = فشار خون
T → Temperature = درجه حرارت
P → Pulse = نبض
🧪 آزمایشات
BS → Blood Sugar = قند خون
FBS → Fasting Blood Sugar = قند خون ناشتا
CBC → Complete Blood Count = شمارش سلول‌های خون
U/A → Urine Analysis = آزمایش ادرار
ESR → Erythrocyte Sedimentation Rate = سرعت رسوب گلبول سرخ
ABG → Arterial Blood Gas = گازهای خون شریانی
💉 روش‌های تزریق و درمان
I.V → Intravenous = داخل رگ
I.M → Intramuscular = داخل عضله
S.C → Subcutaneous = زیر جلد
I.D → Intradermal = داخل جلد
inj → Injection = تزریق


#طبی #پزشکی #طب