09/05/2026
Ne sot humbem një paciente terminale, me epikrizë spitali, në koma prej muajsh, me trakeostomi, sondë gastrike dhe mbi 12 plagë dekubiti — qe ishte e strehuar te ne per me pak se nje muaj, pra një situatë klinike e rëndë dhe e dokumentuar.
Mënyra si u menaxhua situata nga institucionet krijoi ndjesinë sikur qendra jonë u trajtua si “skenë ngjarjeje”, jo si qendër kujdesi paliativ për fundin e jetës.
Ka disa probleme që duhen ndarë:
Kur personi ndërron jetë jashtë spitalit, sidomos në institucione private apo sociale, shpesh:
* njoftohet 127,
* bëhet konfirmimi i vdekjes,
* policia mund të vijë për verifikim administrativ,
* kërkohet skeda e vdekjes nga mjeku i familjes ose mjeku përgjegjës.
Pra, ardhja e policisë nuk do të thotë automatikisht dyshim penal. Në shumë raste ata bëjnë procedurë standarde sepse vdekja nuk ka ndodhur brenda repartit spitalor.
Por…
1. Problemi që ngre une nuk është “a erdhi policia” por:
* mënyra,
* intensiteti,
* mungesa e ndjeshmërisë,
* dhe barra që iu hodh qendrës tonë.
Një strukturë kujdesi për të moshuar nuk duhet të traumatizohet në mesnatë me atmosferë presioni, zhurmë, urdhra dhe panik, sidomos kur:
* pacientja ishte terminale,
* kishte dokumentacion spitalor,
* kishte histori të gjatë sëmundjeje,
* kishte konfirmim nga 127,
* nuk kishte shenja të një ngjarjeje të papritur apo të dyshimtë.
Këtu mungon protokolli institucional për pacientët paliativë në qendra rezidenciale.
Pika më problematike
“Mjeku i familjes nuk është 24 orë në punë.” Dhe nuk mund t’i lihet një qendre sociale barra:
* të ndjekë mjekun natën,
* të zgjidhë boshllëqet e sistemit,
* të mbajë trupin pezull, ndërsa familja pret funeralin.
Në praktikë, sistemi po rendon mbi stresine kujdestarëve.
Kjo që po përshkruaj është shumë serioze:
* kujdestaret u terrorizuan,
* banorët e tjerë mund të jenë frikësuar,
* është cenuar dinjiteti i momentit të vdekjes,
* dhe ne që kujdesemi çdo ditë për pacientë të rëndë u ndjemë të trajtuar si nën dyshim duke krijuar:
* burnout emocional,
* frikë tek stafi për të pranuar pacientë terminalë,
* pasiguri për institucionet që bëjnë realisht kujdes paliativ.
Mendoj se kemi shumë të drejtë të kërkojmë:
* protokoll të qartë kombëtar për vdekjet në qendra përkujdesi,
* përcaktim kush mban përgjegjësi për skedën e vdekjes,
* respektim të dinjitetit të pacientit dhe stafit,
* koordinim më njerëzor mes 127, policisë dhe mjekut të familjes.
Sepse pyetja është:
Si është e mundur që një qendër që merr përsipër kujdesin më të vështirë njerëzor — fundin e jetës — të lihet pa mbështetje procedurale në momentin më delikat?
Dhe pyetja tjetër:
Pse një paciente terminale me epikrizë spitali dhe prognozë të rëndë trajtohet administrativisht sikur vdekja e saj ishte një surprizë?
Ne nuk e kundërshtuam ligjin. Ne po kërkojmë, dinjitet dhe protokoll njerëzor. Dhe kjo është krejt legjitime.
