08/04/2013
Zakonet e përditshme që dëmtojnë dhëmbët tuaj
Sheqeri, vera, si dhe hapja e shisheve me dhëmbë mund të dëmtojë buzëqeshjen tuaj.
Nga Georgie Binks
WebMD Magazine
Ju hani, pini dhe kryeni aktivitete sportive pa menduar shumë për dhëmbët tuaj, ndërkohë që nuk mund ta vini re se si ushqimi, pija, dhe aktivitetetet sportive mund të dëmtojne shëndetin e tyre. Njëzet e pesë përqind e të rriturve amerikanë mbi moshën 65 vjeçare kanë humbur të gjitha dhëmbët e tyre - këtu do të perpiqemi të shpjegojmë se si ju mund të mbroni dhëmbët tuaj.
1. Sheqeri dhe dhëmbët
Sheqeri është armiku nr 1 i dhëmbëve, dhe sa më gjatë që ai të qëndron në gojën tuaj, aq me keq është për to. Sheqeri konsumohet nga bakteret acid-prodhuese në gojën tuaj. Acidet e formuara nga këto baktere cojnë në prishjen e zmaltit të dhëmbëve. Shmangni ushqimet e pasura me sheqer të tilla si karamelet me xhelatinë, të cilat qëndrojnë të ngjitura në dhëmbët tuaj më shumë se ushqimet e tjera, si dhe mundohuni të evitoni frutat e thata, si rrush etj. Në vend të tyre mundohuni të konsumoni sa më shumë fruta të freskëta dhe ushqime pa sheqer.
2 Pijet dhe Dhëmbët
Sipas Robert Sorin, instruktor klinike, Departamenti i stomatologji dhe kirurgji orale, Spitali New York-Prezbiterian, pija freskuese Soda, qoftë ajo me apo pa sheqer, është e dëmshme për dhëmbët, pasi përmban acid, si dhe është një pije me sheqer të shtuar.
Edhe alkooli, madje edhe vetëm një gotë verë, është gjithashtu acid dhe mund të dëmtojnë dhëmbët. Përveç kësaj, alkooli redukton prodhimin e pështymë. "Pështyma shpërlan dhëmbët dhe ndihmon për të hequr pllakat dhe mbetjet bakteriale nga sipërfaqja e tyre. Sa me pak pllaka, aq më pak rrezik për acide bakteriale që shkaktojnë prishjen e dhëmbëve"
Sorin thote se në rast te konsumimit të pijeve me soda dhe pijeve alkoolike, ështe mirë që të shpëlani gojën tuaj me ujë të bollshëm.
3 Rreziqe të tjera për dhëmbët
Në qoftë se ju përdorni dhëmbët tuaj për të hequr tapat e shisheve,për të hequr etiketat e veshjeve, apo për të hapur qese plastike, atëhere ndalojini këto veprime menjëherë.
Duhanpirësit duhet gjithashtu të marrin në konsideratë se si ky zakon ndikon në shëndetin oral. Nikotina I zverdh dhëmbët dhe mund të shkaktojnë edhe kancer të gojës. Përtypja e duhanit është edhe më e keqe, sepse duhani dhe elementët kancerogjenë në përbërjen e tij vjijnë në kontakt të drejtpërdrejtë me mishrat dhe indet e buta të dhëmbëve, dhe qëndrojnë atje për një kohë të gjatë.
Gjithashtu, pyesni mjekun ose farmacistin tuaj nëse ilaçet tuaja mund të shkaktojë tharje të gojës. Sipas Shoqatës Amerikane Dentare, më shumë se 500 medikamente mund ta ndikojnë për këtë. Goja e thatë pengon prodhimin e pështymë dhe rrit rrezikun e dëmtimit të dhëmbëve.
Nëse ju merreni me sporte kontaktit, është mirë të merrni një mbrojtëse gojë në një dyqan sportiv ose ti kërkojini dentistit tuaj tju bëjë një të tillë, për mbrojtje dhe rehati maksimale.
Ju nuk duhet të jeni detyrimisht zgjuar që të dëmtoni dhëmbët tuaj. Sorin thotë se rreth 8% e amerikanëve i bluajnë dhëmbët e tyre, sidomos gjatë natës. Nëse dhe ju jeni njëri prej tyre, atëhere kontaktoni menjëherë me dentistin tuaj. Ai do tiu shpjegojë për mënyren se si të parandaloni bluarjen e dhëmbëve gjatë natës.
4 Pyetje dhe Pergjigje në lidhje me përtypet e akullit
Pyetje: "Kam filluar të përtyp akull 10 vjet më parë, pasi kjo më dukej shumë qetësues. Nderkohe qe tani kjo me është kthyer në një veprim, prej të cilit nuk mund të heq dot dorë. A është ky veprim i dëmshëm për dhëmbët e mi?"
Krystn Ëagenberg, 51, Neë York, N.Y.
Pergjigje:. "Për fat të keq po. Përtypja e akullit, si dhe e stilolapsave, lapsa dhe sendeve të ngjashme me to mund të shkaktojë konsumim të smaltit (sipërfaqen mbrojtese) të dhëmbit. Nëse dhëmbët tuaja janë të dëmtuara akulli mund të shkaktojë dhe prishje të strukturës së dhëmbit".
Robert Sorin, instruktor klinike, Departamenti i stomatologji dhe kirurgji orale, Spitali Neë York-prezbiterian
http://www.webmd.com/oral-health/features/your-teeth-bad-habits.