19/06/2026
Dhimbja si bashkëudhëtare e terapisë…
Si psikolog, kam kuptuar se njerëzit nuk vijnë gjithmonë në terapi për të gjetur lumturinë. Shpesh ata vijnë për të gjetur një dëshmitar. Dikë që të shohë plagën e tyre pa u trembur, pa i minimizuar dhe pa nxituar ta mbyllë. Ndoshta ky është thelbi i terapisë, që të jesh pranë një njeriu që ka vuajtur aq shumë, sa ka filluar të besojë se dhimbja e tij është identiteti i tij.
Dhimbja është një gjuhë e çuditshme. Ajo flet përmes ankthit, zemërimit, depresionit, heshtjes dhe ndonjëherë edhe përmes buzëqeshjeve të stërvitura. Shumë nga klientët tanë nuk na tregojnë historinë e tyre, por na tregojnë mënyrën se si kanë mbijetuar. Pas çdo mekanizmi mbrojtës fshihet një fëmijë që dikur nuk u dëgjua, një adoleshent që nuk u pranua, një i rritur që u tradhtua ose një shpirt që u lodh duke pritur dashurinë.
Në terapi, mësojmë se njeriu nuk vuan vetëm nga ajo që i ka ndodhur. Ai vuan edhe nga ajo që nuk ndodhi kurrë. Nga përqafimi që nuk erdhi, nga fjala “jam krenar për ty” që nuk u tha, nga siguria që nuk u ndje, nga shtëpia që ekzistonte si ndërtesë, por jo si strehë emocionale.
Ka momente kur klienti qan dhe ne heshtim. Jo sepse nuk dimë çfarë të themi, por sepse disa dhimbje nuk kërkojnë interpretim. Ato kërkojnë praninë e një tjetri. Në një botë që i mëson njerëzit të jenë produktivë edhe në vuajtje, terapia bëhet i vetmi vend ku dikush mund të rrëzohet pa u gjykuar.
Paradoksi më i madh është se nuk i “shërojmë”njerëzit. Ne nuk mund t’ua kthejmë fëmijërinë, nuk mund të fshijmë traumën, nuk mund t’i rikthejmë ata që kanë humbur apo të zhbëjmë padrejtësitë që kanë përjetuar. Mund të bëjmë diçka tjetër, ndoshta më të vështirë, mund t’i ndihmojmë të jetojnë me historinë e tyre pa u shkatërruar prej saj.
Shpesh mendoj se dhimbja është si deti. Nuk zhduket. Ka ditë kur është i qetë dhe ditë kur dallgët e tij përplasen me forcë. Terapia nuk i ndalon stuhitë. Ajo ndërton një breg brenda njeriut, një vend ku ai mund të qëndrojë pa u mbytur.
Ka një barrë të padukshme që mbart edhe psikologu. Çdo histori lë një gjurmë. Çdo traumë e dëgjuar zgjeron hartën tonë të vuajtjes njerëzore. Mësojmë se sa shumë mund të durojë një qenie njerëzore dhe, njëkohësisht, sa e brishtë është ajo. Ka net kur largohesh nga puna dhe mendon për klientët e tu, për fëmijën që u rrit mes dhunës, për gruan që jetoi vite në heshtje, për burrin që nuk qau kurrë sepse iu mësua se lotët janë dobësi.
Megjithatë, mes gjithë kësaj dhimbjeje, lind diçka e jashtëzakonshme. Shpresa. Jo shpresa naive se gjithçka do të bëhet mirë, por ajo shpresë e heshtur që lind kur një klient thotë për herë të parë: “Ndoshta nuk jam unë problemi.” Kur dikush arrin të flejë pas muajsh pagjumësie. Kur një nënë ndalon së fajësuari veten. Kur një burrë lejon veten të qajë. Kur një njeri kupton se mbijetesa e tij nuk ishte dobësi, por një akt i jashtëzakonshëm force.
Në fund, terapia nuk është një luftë kundër dhimbjes. Është një marrëdhënie me të. Është të mësosh se plagët nuk janë gjithmonë vende që duhet të mbyllen. Disa prej tyre bëhen dritare përmes të cilave njeriu sheh veten me më shumë dhembshuri.
E bukura është që njeriu vazhdon të kërkojë një tjetër njeri që ta kuptojë edhe pasi ka kaluar përmes errësirës më të thellë. Dhe kur e gjen atë hapësirë, ku nuk ka gjykim, ku nuk ka maska dhe ku heshtja është po aq e vlefshme sa fjala, ai zbulon se nuk është vetëm duke mbajtur dhimbjen e tij.
Për herë të parë, dikush e mban atë bashkë me të.
Dhe ndoshta, në thelb, kjo është terapia, dy qenie njerëzore të ulura përballë njëra-tjetrës, ku njëra ka guximin të tregojë plagët e saj dhe tjetra ka guximin të mos largohet.
