https://www.facebook.com/100833135052213/

Dr. Haykuhi Khachatryan, Yerevan (2026)

25/05/2026

ԿԼԻՄԱԿՏԵՐԻԿ ՀԱՄԱԽՏԱՆԻՇ․ Ի՞ՆՉ ՊԵՏՔ Է ԻՄԱՆԱԼ ՀՈՐՄՈՆԱԼ ՎԵՐԱԿԱՌՈՒՑՄԱՆ ՄԱՍԻՆ
Կլիմաքսը կնոջ օրգանիզմի բնականոն ֆիզիոլոգիական անցումն է վերարտադրողական փուլից դեպի դաշտանադադար։ Այս գործընթացի հիմքում ընկած է ձվարանների ֆունկցիայի աստիճանական նվազումը և էստրոգենների դեֆիցիտը։ Սակայն, երբ այս անցումն ուղեկցվում է օրգանիզմի հարմարվողական համակարգերի խաթարմամբ, զարգանում է կլիմակտերիկ համախտանիշը:
Ըստ միջազգային ուղեցույցների՝ բնական մենոպաուզայի (դաշտանադադարի) միջին տարիքը 51 տարեկանն է: Որպես ստանդարտ տարիքային միջակայք ընդունված է 45–55 տարեկանը։
Վիճակագրությունը փաստում է, որ կանանց մոտ 60-80%-ը այս շրջանում բախվում է համախտանիշի տարբեր դրսևորումների։ Կանանց մոտ 15%-ի պարագայում ախտանիշներն ունենում են ծանր ընթացք՝ զգալիորեն վատացնելով կյանքի որակը և պահանջելով դեղորայքային շտկում։
Համախտանիշի դրսևորումները դասակարգվում են ըստ օրգան-համակարգերի ախտահարման։ Ամենավաղ դրսևորումները վեգետոանոթային խանգարումներն են, որոնցից առաջնայինը ջերմահորդանքներն են (приливы)։ Դրանք ուղեկցվում են հանկարծակի ջերմության զգացումով, դեմքի և պարանոցի հիպերեմիայով (կարմրությամբ), առատ քրտնարտադրությամբ և տախիկարդիայով (սրտխփոց)։ Կարող են տևել մի քանի վայրկյանից մինչև 5-10 րոպե, հաճախականությունը՝ օրական 1-2 անգամից մինչև ժամում մի քանի անգամ։ Դիտվում են նաև զարկերակային ճնշման տատանումներ։
Իգական սեռական հորմոնների՝ Էստրոգենների անբավարարության դեպքում դիտվում է նաև հուզական անկայունություն, դյուրագրգռություն, տագնապայնություն, քնի խանգարումներ։
Նյութափոխանակության դանդաղումը հանգեցնում է վիսցերալ ճարպակալման, մաշկի տուրգորի նվազման և ոսկրային հյուսվածքի հանքային խտության անկման (օստեոպորոզի ռիսկ)։
Էստրոգենների դեֆիցիտի թիրախում է հայտնվում նաև միզասեռական համակարգը։ Զարգանում է լորձաթաղանթի ատրոֆիա, ինչն արտահայտվում է հեշտոցի չորությամբ, քորով և դիսպարեունիայով (ցավոտ սեռական հարաբերություն)։ Սա կլինիկական խնդիր է, որը պահանջում է մասնագիտական մոտեցում և տեղային կամ համակարգային թերապիա։ Տեղային պաշտպանական բարիերի թուլացման պատճառով հաճախակի դիտվում են ցիստիտներ, որոնք հակաբիոտիկներով բուժումից հետո հիմնականում կրկնվում են։
Կլիմակտերիկ համախտանիշի ախտորոշումը հիմնված է կլինիկական պատկերի և լաբորատոր-գործիքային հետազոտությունների վրա։ Բուժումը կրում է անհատական բնույթ։
Կլիմակտերիկ շրջանը կնոջ կյանքի բնականոն փուլն է, որի ճիշտ կառավարումը թույլ է տալիս պահպանել առողջությունն ու լավացնել կյանքի որակը։

Մանկաբարձ-գինեկոլոգ Հայկուհի Խաչատրյան
Բջջ․ 098 171404
Viber, WhatsApp 098 171404

#կլիմաքս #մենոպաուզա #կլիմակտերիկհամախտանիշ #կանացիառողջություն #գինեկոլոգիա #մանկաբարձգինեկոլոգ #առողջություն #ապացուցողականբժշկություն #էստրոգեն #դաշտանադադար #կյանքիորակ #կանանցխնամք

21/04/2026

ՆԱԽԱԴԱՇՏԱՆԱՅԻՆ ՀԱՄԱԽՏԱՆԻՇ. ԻՆՉՈ՞Ւ Է ՓՈԽՎՈՒՄ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ԻՆՔՆԱԶԳԱՑՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ

Որպեսզի հասկանանք, թե ինչ է նախադաշտանային համախտանիշը (ՆԴՀ), նախ պետք է հստակեցնենք մի կարևոր հասկացություն, որը հաճախ սխալ է ընկալվում։ Շատերը «դաշտանային ցիկլ» ասելով պատկերացնում են միայն արյունային արտադրության օրերը, սակայն իրականում դաշտանը ցիկլի միայն մի մասն է՝ դրա ավարտը և միաժամանակ նոր ցիկլի սկիզբը։
Դաշտանային ցիկլը ժամանակահատվածն է, որը ներառում է մեկ դաշտանի առաջին օրվանից մինչև հաջորդ դաշտանի նախորդ օրը։ Եթե դաշտանը սկսվել է տվյալ ամսի 1-ին, իսկ հաջորդը՝ ամսի 29-ին, ապա ցիկլի տևողությունը 28 օր է։ Այս ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի են ունենում բարդ հորմոնալ վերակառուցումներ։
Նախադաշտանային համախտանիշն ի հայտ է գալիս ձվազատումից հետո։ Այն կարող է տարբեր դրսևորումներ ունենալ։ Կարող է դիտվել դյուրագրգռություն, անբացատրելի տագնապ, լացկանություն, քնկոտություն կամ, ընդհակառակը, անքնությունը։ Հաճախ նկատվում է ուշադրության կենտրոնացման անկում, մշտական հոգնածության զգացում և սննդային նախասիրությունների փոփոխություն(կարող է առաջանալ անհաղթահարելի ցանկություն դեպի քաղցրը կամ աղի սնունդը)։
Կանայք հաճախ գանգատվում են կրծքագեղձերի կոշտացումից և ցավից, որովայնի փքվածությունից, գլխացավերից, մաշկի վրա ցանավորման ի հայտ գալուց, քաշի թեթևակի ավելացումից՝ հեղուկի կուտակման պատճառով։ Հնարավոր են նաև մարսողական խնդիրներ՝ փորկապություն կամ լուծ։
Նախադաշտանային համախտանիշի պատճառների մասին խոսելիս կարևոր է հասկանալ, որ այն միայն «հոգեբանական» վիճակ չէ, այլ ունի խորը կենսաբանական հիմքեր:
Հիմնական պատճառը հորմոնալ տատանումներն են։ Ձվազատումից հետո էստրոգենների և պրոգեստերոնի մակարդակները սկսում են կտրուկ փոփոխվել։ Սակայն խնդիրը ոչ միայն այդ հորմոնների քանակն է, այլև կնոջ օրգանիզմի անհատական զգայունությունը այդ տատանումների նկատմամբ։ Սա է պատճառը, որ նույնիսկ հորմոնների նորմալ մակարդակի դեպքում մի կին կարող է իրեն հիանալի զգալ, իսկ մյուսն ունենալ արտահայտված ախտանիշներ։ Հորմոնալ տատանումներն ուղղակիորեն ազդում են սերոտոնինի (անվանում են նաև «ուրախության, երջանկության հորմոն») քանակի վրա։ Դրա անկումը դաշտանից առաջ հանգեցնում է տրամադրության անկման, քնի խանգարման, հոգնածության և սննդային վարքագծի փոփոխության։ Որոշակի միկրոտարրերի և վիտամինների անբավարարությունը կարող է զգալիորեն սրել ֆիզիկական գանգատները՝ ուժեղացնելով մկանային լարվածությունն ու այտուցվածությունը։
Կարևոր է հիշել՝ եթե վերոհիշյալ գանգատները կրկնվում են ամեն ամիս՝ դաշտանից օրեր առաջ, և գրեթե անհետանում են դրա սկսվելուն պես, ուրեմն գործ ունենք ՆԴՀ-ի հետ։
Պետք չէ համբերել ու դիմանալ։ Մասնագիտական մոտեցումը թույլ է տալիս բարելավել կյանքի որակը։

Մանկաբարձ-գինեկոլոգ Հայկուհի Խաչատրյան
Բջջ․ 098 171404
Viber, WhatsApp 098 171404

11/04/2026

Ե՞ՐԲ Է ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ ԱՆՀԱՊԱՂ ԴԻՄԵԼ ԲԺՇԿԻ ԿԱՄ ՆԵՐԿԱՅԱՆԱԼ ԾՆՆԴԱՏՈՒՆ

Թեև նախանշանների շրջանը հղիության բնականոն ավարտն է, սակայն կան իրավիճակներ, երբ սպասողական մարտավարությունն անթույլատրելի է։ Կան մի շարք «տագնապային» նշաններ, որոնց ի հայտ գալու դեպքում անհրաժեշտ է անհապաղ կապ հաստատել հղիությունը վարող բժշկի հետ կամ ներկայանալ ծննդատուն։
1. Առաջնահերթ և ամենալուրջ նշանը արյունային արտադրությունն է սեռական ճեղքից։ Այն հաճախ են շփոթվում լորձային խցանի հետ, որը կարող է ունենալ թեթևակի վարդագույն երանգ, սակայն վառ արյունային արտադրությունը՝ նույնիսկ ամենաքիչ քանակությամբ, կարող է փաստել ընկերքի հետ կապված խնդիրների մասին և պահանջում է շտապ արձագանքում։
2. Հաջորդ կարևոր գործոնը պտղաջրերի արտահոսքն է։ Անկախ քանակությունից(առատ,թե աննշան) և կծկումների առկայությունից՝ բժշկական զննումը դառնում է պարտադիր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է պահանջում ջրերի գույնը. նորմայում դրանք պետք է լինեն թափանցիկ, անգույն և անհոտ։ Ցանկացած այլ փոփոխություն համարվում է անհապաղ արձագանքման ցուցում։
3. Ոչ պակաս կարևոր է պտղի շարժումների («խաղի») մշտական հսկողությունը։ Շարժումների կտրուկ նվազումը, դրանց թուլացումը կամ բացակայությունը լուրջ ազդակ է պտղի վիճակը ԿՏԳ կամ ուլտրաձայնային հետազոտությամբ անհապաղ գնահատելու համար։
4. Կանոնավոր և ուժգնացող կծկումները․ եթե կծկումները ձեռք են բերում ռիթմիկ բնույթ (օրինակ՝ յուրաքանչյուր 5-10 րոպեն մեկ), դառնում են ավելի տևական և չեն անցնում հանգստի ժամանակ, դա վկայում է բուն ծննդաբերական գործունեության մեկնարկի մասին։
Բացի բուն մանկաբարձական ախտանիշներից՝ կան նաև ընդհանուր վիճակին վերաբերող փոփոխություններ, որոնք չի կարելի անտեսել. սուր կամ մշտական գլխացավ, տեսողության հանկարծակի խանգարումներ (աչքերի առաջ «կայծեր», մշուշվածություն), ուժեղ ցավ վերորովայնային շրջանում, դեմքի կամ ձեռքերի հանկարծակի և արտահայտված այտուցվածություն։ Ինչպես վերը նշեցի՝ նշված նշաններից թեկուզ մեկի առկայության դեպքում պետք է անհապաղ կապ հաստատել հղիությունը վարող գինեկոլոգի հետ, գնալ ծննդատուն։ Մանկաբարձության մեջ ժամանակը վճռորոշ գործոն է, և արագ արձագանքումը հնարավորություն է տալիս կանխել հնարավոր բարդությունները՝ ապահովելով թե՛ մայրիկի, թե՛ փոքրիկի առողջությունն ու անվտանգությունը։

Մանկաբարձ-գինեկոլոգ Հայկուհի Խաչատրյան
Բջջ․ 098 171404
Viber, WhatsApp 098 171404

#հղիություն, #պրեէկլամպսիա, #պտղիխաղ, #գլխացավ #զարկերակայինճնշում
#մանկաբարձություն

Address

Yerevan

Telephone

+37498171404

Website

facebook.com

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr. Haykuhi Khachatryan posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Dr. Haykuhi Khachatryan:

Dr. Haykuhi Khachatryan