17/05/2026
Կարպալ թունելի համախտանիշ (Carpal tunnel syndrome)
✅Ամենատարածված սեղմման նեյրոպաթիան։ Ներառում է դաստակի միջնակ նյարդը։
✅Ախտանիշներ՝ ձեռքի ծակծկոց, ավելի ուժեղ գիշերը և ձեռքերը բարձրացնելիս։
✅Ֆիզիկական զննումը շատ զգայուն չէ.
I. Զգայական խանգարում. 1-3 մատներում և 4-րդ մատի ճաճանչային կեսում:
II. Զգայունություն. Թինելի ախտանիշ (դաստակի վրա թակոց)՝ 60%, Ֆալենս թեստ (դաստակի ծալում)՝ 80%։
✅Պատճառագիտություն․ դեպքերի մեծ մասում որևէ կոնկրետ պատճառ չի կարող բացահայտվել: Խնդիրը շատ տարածված է ծերերի շրջանում՝ առանց որևէ լրացուցիչ ռիսկի գործոնների: Հետևյալ էթիոլոգիկ գործոնները հանդիպում են երիտասարդ հիվանդների մոտ։
1. «Դասական» կարպալ թունելի համախտանիշ՝ քրոնիկ ընթացք, սովորաբար ամիսներից մինչև տարիներ․
📍վնասվածք. հաճախ կապված աշխատանքի հետ (կարող է նաև կապված լինել զբաղմունքների հետ)
● ձեռքի և/կամ դաստակի կրկնվող շարժումներ. օրինակ՝ ատաղձագործի, դաշնակահարի, գործիքների կամ այլ առարկաների կրկնակի ուժային բռնում կամ սեղմում, ձեռքի և/կամ դաստակի անհարմար դիրքեր, դաստակի թունելի վրա ուղղակի ճնշում վիբրացիոն ձեռքի գործիքների օգտագործում
📍համակարգային հիվանդություններ. բացի ռևմատոիդ արթրիտից և շաքարային դիաբետից հաշվի առեք նաև.
● ճարպակալում, տեղային վնասվածք, հղիություն. 54%-ը մնում է ախտանշանային ծննդաբերությունից 1 տարի անց, և հղիության սկզբում ախտանիշներ ունեցող հիվանդները ավելի քիչ հավանականություն ունեն սպոնտան բարելավվելու, մուկոպոլիսախարիդոզ, տուբերկուլյոզային տենոսինովիտ, բազմակի միելոմա (ամիլոիդ սպիտակուցի կուտակում)։
📍նախաբազկի A-V դիալիզի շունտեր ունեցող հիվանդները ունեն կարպալ թունելի համախտանիշի առաջացման ավելի բարձր հաճախականություն, հնարավոր է՝ իշեմիկ հիմքով կամ հնարավոր է՝ երիկամային խնդիրներով պայմանավորված
2. «Սուր» կարպալ թունելի համախտանիշ. հազվադեպ վիճակ, երբ ախտանիշները ի հայտ են գալիս հանկարծակի և ծանր, սովորաբար որոշակի տեսակի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից կամ վնասվածքից հետո։ Պատճառներ՝
📍միջնակ զարկերակի թրոմբոզ. անհատների 1 տարի). դաստակի միջնյա նյարդի վիրաբուժական նեյրոլիզը (դեկոմպրեսիան) ունի 70% արդյունավետություն։ Դաստակի լայնական կապանի հատումը դաստակի վրա կատարվող ամենատարածված միջամտություններից մեկն է։
