Կլինիկական հոգեբան Աննա Լևոնովնա / Клинический психолог Анна Левоновна

25/08/2026

Երբ վեճի ընթացքում մեղքի զգացում ենք ունենում, դա մեզ շատ հաճախ խանգարում է լուծում գտնել

Մենք սկսում ենք արդարանալ, պաշտպանվել, մեկուսանալ կամ լռել։ Արդյունքում՝ վեճը չի լուծվում, իսկ լարվածությունն ու դժգոհությունը կուտակվում են։

🔹փորձեք, կարող է օգնի այս վարժությունը
«Պատասխանատվություն՝ առանց ինքնամեղադրանքի»

Փորձեք իրավիճակը բաժանել 3 հարցի.

1️⃣ Ո՞րն էր իրականում իմ պատասխանատվությունը։ - Ոչ թե «Ամեն ինչում ես եմ մեղավոր», այլ կոնկրետ՝ ի՞նչ եմ ես արել, ասել կամ չեմ արել։

2️⃣ Ո՞րն էր իմ պատասխանատվության շրջանակից դուրս։ Միշտ չէ, որ մեր պատասխանատվության տիրույթում են դիմացի անձի վարքագիծը, հույզերը, ընտրություններն ու արձագանքները։

3️⃣ Ի՞նչ կարող եմ անել հենց հիմա՝ իրավիճակը փոխելու համար։
❓️Ներողությո՞ւն խնդրել, բացատրե՞լ, ընդունե՞լ սխալս, առաջարկե՞լ լուծում, գնա՞լ թե պարզապես լսել դիմացինին, բայց հանգիստ։
Մտքի փոխարեն`
«Ամեն ինչ իմ մեղքն է, ուստի լավագույն տարբերակը լռելն է»

‼️փորձեք ինքներդ ձեզ ասել.
«Ես կարող եմ ընդունել պատասխանատվության միայն իմ բաժինը։ Միայն իմ բաժինը, այլ ոչ ամբողջությամբ‼️
Սխալը ուղղել կարելի է. և դա չի վկայում այն ​​մասին, որ ես վատ մարդ եմ»։

Այս մոտեցումը օգնում է հեռանալ «ո՞վ է մեղավոր» մտածելակերպից և կենտրոնանալ այլ հարցի վրա.
❓️«Ի՞նչ կարող եմ անել, որ իրավիճակը լավանա»։

Այսպես մենք հնարավորություն ենք ունենում երկխոսության և լուծում գտնելու համար

23/08/2026

☕️🐦
Մինչև հաջորդ այցելուի գալը՝ սուրճ, թռչունների ձայն ու մի քանի րոպե՝ էներգիայի լիցքավորման համար

20/08/2026

🇦🇲👇🇷🇺👇

👴Երբ պապիկները երես են տալիս թոռնիկներին, ծնողները երբեմն դժգոհում են. «Մենք թույլ չենք տալիս դա, դա արգելված է»💙

Բայց երեխաներին իսկապես անհրաժեշտ է երբեմն երես տալ։ Չէ՜ որ երեխաները մեծանում են ոչ միայն կանոնների ու "չի կարելի"֊ների վրա, այլև փոքրիկ ուրախությունների, որոնք փոխանցում են հուզական լիցք, վերականգնում են էներգիան և արթնացնում կյանքի հանդեպ սեր։ Հենց այդ պահերն են հաճախ ձևավորում մանկության ամենաջերմ հիշողությունները 💌

Իմ ամենասիրելի հիշողություններից մեկը կապված է պապիկիս հետ. միասին զբոսնելը, զվարճալի սահուղիներով սահելը, այն «արգելված» գազավորված ըմպելիքն ու "շաքար֊աքլորի" սառնաշաքարները, որ նա գնում էր մեզ համար... Մենք նաև ծիծաղում էինք նրա զվարճալի արտահայտությունների վրա ու կրկնում դրանք, իսկ նա պարզապես ժպտում էր։ Եվ այդպես, սովորական օրը վերածվում էր փոքրիկ տոնի 🥳

Մենք իր կողքին էիք նրա համար կարևոր միջոցառումներին։ Այն ժամանակ մենք պարզապես բռնում էինք պապիկի ձեռքը։ Հիմա եմ ես հասկանում, թե որքան հպարտ էր նա՝ տեսնելով մեզ իր կողքին։

Երջանիկ մանկությունը հենց նման փոքրիկ պահերից է կազմված, և հետագայում այդ փոքրիկ պահերը դառնում են մեր ամենաթանկ հուշերը🎗

👴Когда дедушки балуют детей, родители иногда сердятся: «Мы же не разрешаем, Это нельзя!».
Но детям иногда очень нужно такое балование💙

Ведь дети растут не только на правилах и границах, но и на маленьких радостях, которые дают эмоциональные ощущение, возвращают ресурс и создают вкус к жизни. Именно из таких моментов часто складываются самые тёплые воспоминания детства💌

Одно из моих самых дорогих воспоминаний — дедушка, который гулял с нами, съезжал с нами с весёлых горок, покупал тот самый «запрещённый» лимонад и леденцы-петушки… А ещё мы хохотали над его забавными словечками, повторяли их, а он улыбался.

И от этого обычный день становился маленьким праздником🥳

Мы часто были рядом с ним и на важных для него мероприятиях. Сейчас понимаю, как он гордился, что мы были рядом.

Из такох мелочей и складывается счастливое детство. А потом именно эти мелочи становятся самыми дорогими воспоминаниям🎗

18/08/2026

🇦🇲👇🇷🇺👇
💟Одно из тёплых воспоминаний детства — как мы с бабушкой сидели на балконе, смотрели на облака и играли: «На что это похоже?»

Она жила в Массиве, и там почти всегда было много облаков. Мы могли долго сидеть на балконе и разглядывать небо, находя в облаках животных, людей, корабли, сказочных персонажей…☁️

Тогда это была просто игра.
А оказывается, это ещё и развитие воображения, образного мышления, способности замечать необычное в обычном и создавать свои образы и смыслы.

Иногда самые простые детские игры — гораздо больше, чем просто игры.
Они незаметно формируют наш внутренний мир

И, наверное, поэтому некоторые моменты детства мы помним спустя десятки лет. 🤍

💟 Մանկությանս ջերմ հիշողություններից մեկը` տատիկիս հետ պատշգամբում նստելն է, ամպերին հետևելն ու մի խաղ խաղալը՝ «Ինչի՞ է նման ամպը»։

Նա ապրում էր Մասսիվում, իսկ այնտեղ գրեթե միշտ ամպեր էին լինում։ Մենք նստում էինք պատշգամբում՝ հայացքներս երկնքին, և ամպերի մեջ գտնում կենդանիների, մարդկանց, նավերի ու հեքիաթային կերպարների... ☁️

Այն ժամանակ դա ընդամենը խաղ էր։ Բայց պարզվում է՝ այն նաև զարգացնում է երևակայությունը, տեսողական մտածողությունն ու սովորականի մեջ արտասովորը տեսնելու ունակությունը՝ սեփական պատկերներն ու իմաստները ստեղծելու կարողությունը։

🧸Երբեմն ամենապարզ խաղերը շատ ավելին են, քան պարզապես խաղ։ Դրանք աննկատ կերպով ձևավորում են մեր ներաշխարհը։ Եվ հավանաբար հենց դրա համար էլ մենք նույնիսկ տասնամյակներ անց հիշում ենք մանկության որոշակի պահեր։ 🤍

11/08/2026

Երբ վեճի ընթացքում մեղքի զգացում ենք ունենում, դա հաճախ խանգարում է մեզ լուծում գտնել։

Մենք սկսում ենք արդարանալ, պաշտպանվել, մեկուսանալ կամ պարզապես լռել։ Արդյունքում՝ վեճը չի լուծվում, իսկ լարվածությունն ու դժգոհությունը շարունակում են կուտակվել։

🔹 Փորձեք այս վարժությունը․
"Պատասխանատվություն՝ առանց ինքնամեղադրանքի"

Փորձեք իրավիճակը բաժանել 3 պարզ հարցի․

1️⃣ Ո՞րն էր իրականում իմ պատասխանատվությունը։
Ոչ թե՝ "Ամեն ինչում ես եմ մեղավոր ", այլ՝ կոնկրետ ի՞նչ եմ արել, ասել կամ չեմ արել։

2️⃣ Ո՞րն էր իմ պատասխանատվության շրջանակից դուրս։
Միշտ չէ, որ մեր պատասխանատվության տիրույթում են դիմացինի վարքագիծը, հույզերը, ընտրություններն ու արձագանքները։

3️⃣ Ի՞նչ կարող եմ անել հենց հիմա՝ իրավիճակը բարելավելու համար։
Ներողությո՞ւն խնդրել։ Ընդունե՞լ իմ սխալը։ Բացատրե՞լ։ Առաջարկե՞լ լուծում։ Թե՞ պարզապես հանգիստ լսել դիմացինին։

Փոխարենը՝

❌ "Ամեն ինչ իմ մեղքն է, ուրեմն լավագույն տարբերակը լռելն է",

փորձեք ինքներդ ձեզ ասել․

💬 "Ես կարող եմ ընդունել իմ պատասխանատվության բաժինը, բայց ոչ այն ամենը, ինչ տեղի է ունեցել։
Ես կարող եմ ընդունել իմ սխալը և փորձել այն ուղղել։ Սխալվելը չի նշանակում, որ ես վատ մարդ եմ"։

Այս մոտեցումն օգնում է հեռանալ "ո՞վ է մեղավոր" մտածելակերպից և կենտրոնանալ ավելի օգտակար հարցի վրա․

👉 Ի՞նչ կարող եմ անել, որպեսզի իրավիճակը բարելավվի։

Երբ մենք տարբերակում ենք մեղավորությունը և պատասխանատվությունը, ավելի շատ հնարավորություն է ստեղծվում ոչ թե պաշտպանվելու, այլ լսելու, երկխոսելու և լուծում գտնելու համար։

04/08/2026

Հետաքրքիր է..

🧨 Մարդիկ չեն գնահատում, երբ հասանելի ես 24/7

🧨Որքան շատ ես արդարանում և փորձում ամեն ինչ բացատրել, այնքան ավելի քիչ են քեզ հարգում և հավատում

🧨Չափից ավելի բարի լինելը միշտ չէ, որ առաքինություն է. երբեմն դա ծուղակ է

🧨Ամենադժվարը բաց թողնելը չէ, այլ՝ չվերադառնալը այն մարդկանց, ծանոթ սցենարին կամ իրավիճակներին, որոնք արդեն անցյալում պետք է մնային։ իրավիճակներին

🧨"Իմ յուրայինը" ոչ թե ֆիզիկապես մոտ գտնվողն է, այլ նա, ով իսկապես թիկունք է կանգնում ձեզ

03/08/2026

02/08/2026

👨‍👩‍👦Այսօր հաճախ երեխայի յուրաքանչյուր հույզին այնքան զգույշ են վերաբերվում, որ մոռանում են, որ կարելի է դաստիարակել, ուղղորդել և սովորեցնել ։

Եթե երեխան զայրանում է՝ չի կարելի միջամտել, եթե վիրավորված է` ապա պետք է զիջել, իսկ եթե ասում է՝ «չեմ ուզում», թույլ են տալիս պարզապես չանել։

Արդյունքում երեխան արագ հասկանում է, որ իր զգացմունքներն ավելի կարևոր են, քան կանոնները, իր տրամադրությունն ավելի մեծ ազդեցություն ունի, քան ծնողի խոսքը, իսկ յուրաքանչյուր «չեմ ուզում»-ը կարող է փոխել մեծահասակի որոշումը։ Այդպես նա դադարում է լսել ոչ միայն «ոչ» բառը, այլև՝ ծնողին։
🥵
Այս կերպ ձևավորվում է դեռահաս, որը սովորել է, որ իր հույզերի ուժգնությամբ կարող է կառավարել ծնողներին՝ խուսափելով պատասխանատվությունից և պարտականություններից։

Հետագայում ծնողները զարմանում են նրա կոպտության, անհարգալից վերաբերմունքի և անպատասխանատվության վրա։ Բայց չէ՜ որ տանը նա երկար ժամանակ տեսել է`💪 հույզերը հաղթում են կանոններին և կարգուկանոնին։

Սիրելի՛ ծնողներ, երեխայի հույզերը պետք է ընդունել և հարգել, բայց ոչ՝ ենթարկվել դրանց։

«Տեսնում եմ, որ զայրացած ես, բայց կանոնը չի փոխվում»։

Երեխային պետք չեն ծնողներ, որոնք վախենում են իրենից, իրեն տխրեցնելուց։

Իրեն ՊԵՏՔ ԵՆ հանգիստ, հաստատակամ և հետևողական ծնողներ, որոնք երեխային տալիս են անվտանգության, վստահության և կայունության զգացում ( հույզերը այս ամենը չեն ապահովում):

#Աղբյուրը՝ այլ հոգեբանի գրառում (թարգմանություն)

30/07/2026

🤦‍♀️👿Գրգռվածությունն ու ջղայնությունը հոգեբանական պրակտիկայում ամենաթերագնահատված հույզերից մեկն է։

Զգացել եք երևի, որ այդ հույզերը հաճախ թաքծմում են հոգնածությունը, անզորության զգացումը, ներքին հակասությունը, անձնական սահմանների խախտումը, կուտակված լարվածությունը կամ երկար ժամանակ անտեսված պահանջմունքները։

🤬Իսկ քրոնիկ գրգռվածությունը կամ Նյարդայնությունը միշտ չէ, որ կապված է արտաքին դժվարությունների հետ. այն հաճախ դառնում է մարդու ֆոնային վիճակը, որը թունավորում է մարդու առօրյան, հարաբերությունները , աշխատանքային ​​գործընթացը։

Այս զգացումների հետ աշխատելը մի փոքր բարդ է, որովհետև իրենք թաքնվում են որպես մասնագիտական ​​այրում, էքզիստենցիալ ճգնաժամ կամ տագնապ, կամ էլ որպես բարդ բնավորության։

29/07/2026

"Ես կրում եմ տագնապի գեն, միշտ տագնապի մեջ եմ" ֊ լայն ժպիտով ասեց երիտասարդը 💁‍♂️

Տագնապային խանգարումը "գեն" չունի♐️ ու չի առաջանում մեկ պատճառով։ Այն ձևավորվում է նյարդային համակարգի բնածին զգայունության, կյանքի ընթացքում կուտակված փորձի ( կամ ներշնչած) և համադրուվում է, թե մարդն ինչպես է ընկալում ու մեկնաբանում տեղի ունեցող իրավիճակը։

Օրինակ`
Երկու մարդ կարող են հայտնվել միևնույն սթրեսային իրավիճակում։ Մեկը կարող է մտածել. «Սա դժվար է, բայց ես կկարողանամ»❗️
Մինչդեռ մյուսը կմտածի. «Սա վտանգավոր է։ Ես չեմ կարողանա»։

Հենց այս երկրորդ ընկալումն է, որ աստիճանաբար ուժեղացնում է տագնապը։
Հետևաբար, "Ես ունեմ այդ գենը, և ոչինչ հնարավոր չէ փոխել" ասելու փոխարեն՝ ավելի ճիշտ կլինի ասել. "Իմ նյարդային համակարգն զգայուն է, բայց ես կարող եմ սովորել այլ կերպ արձագանքել սթրեսին և նվազեցնել տագնապս"։ 🙏 ու փորձել անել առաջին գայլը` ուսումնասիրել...