05/06/2026
«Չի կարելի»-ն ինքնին ոչինչ չի սովորեցնում։
Երբ երեխան անընդհատ լսում է արգելքներ՝ առանց բացատրության, նա սովորում է ոչ թե կանոններ, այլ վախ, ամոթ կամ կուրորեն ենթարկվել։
Բացատրությունն օգնում է երեխային հասկանալ պատճառահետևանքային կապերը, զարգացնում է մտածողությունն ու ներքին պատասխանատվությունը։
Իհարկե, լինում են իրավիճակներ, երբ պետք է անմիջապես կանգնեցնել․ «Կանգ առ», «Չի կարելի»։ Բայց դրանից հետո կարևոր է բացատրել՝ ինչու։
Դաստիարակության նպատակը երեխա մեծացնելը չէ, ով պարզապես վախենում է խախտել արգելքը, այլ մարդ, ով հասկանում է իր արարքների հետևանքները և կարողանում է գիտակցված ընտրություն կատարել։
Իսկ եթե չեք կարող երեխային բացատրել, թե ինչու «չի կարելի», գուցե այդ արգելքն ավելի շատ ձեզ է պետք, քան նրան։
Խնդիրը «չի կարելի» բառը չէ։ Խնդիրը բացատրություն չունեցող «չի կարելի»-ն է։ Որովհետև արգելքը սովորեցնում է ենթարկվել, իսկ բացատրությունը՝ հասկանալ։
