Neurologist Nevroloq Marziyya Mammadova

09/06/2026

🩵 Maqneziumun 8 Növü və Onların İstifadəsi

Maqnezium orqanizmdə 300-dən çox biokimyəvi prosesdə iştirak edən vacib mineraldır. Lakin hər maqnezium növünün fərqli təsir və üstünlükləri var.

✔️ Qəbizlik və həzm problemləri
✔️ Yuxu və rahatlama
✔️ Enerji və əzələ fəaliyyəti
✔️ Ürək və damar sağlamlığı
✔️ Yaddaş və beyin funksiyaları
✔️ Miqren və baş ağrıları

Ehtiyaclarınıza uyğun maqnezium növünü seçmək daha effektiv nəticə əldə etməyə kömək edir.

❗ Hər hansı əlavə qəbul etməzdən əvvəl həkim məsləhəti almağınız tövsiyə olunur.

07/06/2026

Antiparkinson Preparatlar – Xülasə

Parkinson xəstəliyi və onun sindromal formaları nigrostriatal dopaminergik neyronların degenerasiyası nəticəsində yaranır.

Striatumda dopamin çatışmazlığı xolinergik interneyronların hiperaktivliyinə və striopallidar çıxış yollarında balansın pozulmasına səbəb olur. Bu isə aşağıdakı klinik əlamətlərlə özünü göstərir:

* Hərəkətlərin kasadlığı (akineziya)
* Əzələ rigidliyi (sərtlik)
* İstirahət tremoru
* Postural qeyri-sabitlik
* Yeriş pozğunluqları

Farmakoterapiyanın əsas məqsədi dopaminergik funksiyanın bərpası və ya xolinergik hiperaktivliyin zəiflədilməsidir.

📌 L-Dopa (Levodopa)

Dopamin qan-beyin baryerini keçə bilmir. Lakin onun təbii prekursoru olan L-dihidroksifenilalanin (levodopa) amin turşuları üçün nəzərdə tutulmuş daşıyıcı sistem vasitəsilə qan-beyin baryerini keçir və striatal toxumada DOPA-dekarboksilaza fermentinin təsiri altında dopaminə çevrilir.

Dekarboksilləşmə yalnız beyində deyil, periferik toxumalarda da baş verir. Bu isə bir sıra arzuolunmaz təsirlərə səbəb ola bilər:

* Taxikardiya
* Ürək ritm pozğunluqları (β1-adrenoreseptorların stimullaşması nəticəsində)
* Arterial hipotenziya
* Ürəkbulanma və qusma

Periferiyada dopamin əmələ gəlməsinin qarşısı qan-beyin baryerini keçməyən DOPA-dekarboksilaza inhibitorları – karbidopa və benserazid vasitəsilə alınır. Bu preparatlar beyində levodopanın dopaminə çevrilməsinə təsir göstərmir.

Beyində dopamin səviyyəsinin həddindən artıq yüksəlməsi aşağıdakı əlavə təsirlərə səbəb ola bilər:

* Diskineziyalar (qeyri-iradi hərəkətlər)
* Psixi pozğunluqlar və davranış dəyişiklikləri

📌 Dopamin reseptor agonistləri

Striatumda dopaminergik ötürülmənin azalması dopamin reseptor agonistləri ilə kompensasiya edilə bilər.

Erqot törəmələri:

* Bromokriptin
* Lizurid
* Kaberqolin
* Perqolid

Qeyri-erqot preparatları:

* Ropinirol
* Pramipeksol

Bu preparatlar:

* D2, D3 və qismən D1 dopamin reseptorlarını stimullaşdırır
* Klinik effektivlik baxımından levodopadan zəifdir
* Levodopaya bənzər əlavə təsirlərə malikdir

📌 Monoaminoksidaza-B (MAO-B) inhibitorları

Selegilin

MAO-B fermenti striatumda dopaminin metabolizmini təmin edir. Selegilin bu fermenti selektiv şəkildə inhibə edir.

Bu zaman:

* Dopaminin parçalanması azalır
* Levodopanın təsiri güclənir
* MAO-A vasitəsilə noradrenalin, adrenalin və serotoninin metabolizmi dəyişmir

Selegilinin antiparkinson təsiri aşağıdakı mexanizmlərlə izah olunur:

* Dopaminin inaktivasiyasının azalması
* Oksidativ stressin zəifləməsi
* Potensial neyroprotektiv təsirlər

📌 Katexol-O-metiltransferaza (COMT) inhibitorları

Entakapon

Levodopa və dopamin COMT fermenti vasitəsilə metilləşərək inaktivləşir.

Entakapon:

* COMT fermentini bloklayır
* Levodopa və dopaminin parçalanmasını azaldır
* Striatumda bu maddələrin konsentrasiyasını artırır
* Levodopanın təsir müddətini uzadır

📌 Antixolinergik preparatlar

Muskarin xolinoreseptorlarının antaqonistləri:

* Benzatropin
* Biperiden

Bu preparatlar striatumda xolinergik hiperaktivliyi azaldaraq:

* Tremoru azaldır
* Rigidliyi yüngülləşdirir

Lakin:

* Akineziyaya təsiri zəifdir
* Bəzən akineziyanı daha da ağırlaşdıra bilər

Dozanı məhdudlaşdıran əsas əlavə təsirlər:

* Ağız quruluğu
* Qəbizlik
* Sidik ləngiməsi
* Taxikardiya
* Koqnitiv funksiyaların pisləşməsi
* Konfuziya

📌 Amantadin

Amantadin Parkinson xəstəliyinin erkən və ya yüngül mərhələlərində simptomların müvəqqəti azalmasına kömək edə bilər.

Mümkün təsir mexanizmləri:

* NMDA-tipli qlutamat reseptorlarının blokadası
* Asetilxolinin ifrazının azalması
* Dopamin ifrazının artması
* Dopaminin geri tutulmasının zəifləməsi

💡 Əsas məqamlar

* Levodopa + karbidopa (və ya benserazid) kombinasiyası Parkinson xəstəliyinin ən effektiv farmakoloji müalicəsi hesab olunur.
* Bununla belə, uzunmüddətli istifadə zamanı (adətən 3–5 ildən sonra) təsirin zəifləməsi müşahidə olunur.
* Zaman keçdikcə:
* “On–off” fluktuasiyaları inkişaf edir
* Simptomlara nəzarət çətinləşir
* Orobukofasial və ətraf diskineziyaları meydana çıxır
* Bu fəsadların yaranması erkən mərhələdə dopamin reseptor agonistləri ilə monoterapiya tətbiq etməklə gecikdirilə bilər.
* Xəstəliyin irəliləmiş mərhələlərində adətən müxtəlif antiparkinson preparatlarının kombinə edilmiş istifadəsi tələb olunur.

Mənbə

06/06/2026

İNSULTU NECƏ TANIMAQ OLAR?

İnsult zamanı hər dəqiqə önəmlidir. Erkən müdaxilə beyin hüceyrələrinin qorunmasına və ağır fəsadların qarşısının alınmasına kömək edir.

⚠️ Bu əlamətlərə diqqət edin:
• Üzün bir tərəfində sallanma
• Qol və ya ayaqda qəfil zəiflik
• Nitqdə pozğunluq, sözləri düzgün tələffüz edə bilməmək
• Görmədə qəfil dəyişiklik
• Şiddətli və səbəbsiz baş ağrısı
• Tarazlığın pozulması, başgicəllənmə

⏳ Bu əlamətlərdən biri müşahidə olunarsa, dərhal təcili tibbi yardım çağırın.

Vaxtında diaqnoz və müalicə həyat xilas edir.

03/06/2026

Sağlam sinir sistemi
Keyfiyyətli həyatın əsas şərtidir.

✓ Güclü yaddaş
✓ Keyfiyyətli yuxu
✓ Yüksək diqqət və konsentrasiya
✓ Daha az stress və gərginlik
✓ Aktiv və sağlam həyat

Sinir sisteminizə qayğı göstərin, sağlam gələcəyinizi qoruyun.

📍 Nevroloji müayinə və məsləhət üçün müraciət edin.

01/06/2026

Baş və çənə ağrıları hər zaman diş problemi demək deyil.

Bəzən bu şikayətlər nevroloji səbəblərlə əlaqəli ola bilər və gündəlik həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə təsir edə bilər.

🔹 Baş ağrıları
🔹 Çənə nahiyəsində ağrı və gərginlik
🔹 Üz nahiyəsinə yayılan ağrılar
🔹 Çeynəmə zamanı narahatlıq

Dəqiq diaqnoz və uyğun müalicə üçün nevroloq müayinəsi vacibdir.

📍 Vaxtında müraciət edin, ağrılarınızın səbəbini öyrənin və sağlamlığınızı qoruyun.

28/05/2026

28 May Müstəqillik gününüz mübarək !

28/05/2026

Qurban bayramınız mübarək olsun

27/05/2026

25/05/2026

Miqren zamanı baş verən simptomlar