14/05/2026
Başqa ölkələrdə buna əvvəllər diqqət etməmişdim, ona görə müqayisə edə bilmərəm. Amma İspaniyada səhiyyə müəssisələrində pasiyent məxfiliyinə münasibət çox xoşuma gəlir.
Gözləmə zalındakı ekranlardan tutmuş həkim otaqlarının təşkilinə qədər, demək olar ki, hər şey anonimləşdirilmiş sistem üzərindən qurulub. Ekranlarda ad-soyad, şəxsiyyət vəsiqəsi şəkli və ya digər identifikasiyaedici məlumatlar görünmür. Adınızın səslə çağırılması əvəzinə sadəcə alfanumerik kod göstərilir.
Bu, yalnız effektivlik məsələsi deyil. Bu yanaşma Avropa İttifaqının GDPR tələblərinin və İspaniyanın 3/2018 saylı Üzvi Qanununun (LOPDGDD) praktik və texniki səviyyədə ciddi şəkildə tətbiq olunmasının nəticəsidir. Hüquqi baxımdan sağlamlıq məlumatları “xüsusi kateqoriyalı məlumat” hesab olunur və yüksək səviyyədə qorunmalıdır. Növbə sisteminin anonimləşdirilməsi sayəsində insanın tibbi müəssisədə olması belə yalnız onun özünə aid şəxsi məlumat olaraq qalır.
Həkim otaqları “Kabinet 1”, “Kabinet 2” kimi nömrələrlə ayrılır və ekranda yalnız hansı kabinetə keçməli olduğunuz göstərilir. Bu səbəbdən “Onkologiya”, “Psixiatriya” və ya “İnfeksion xəstəliklər” kimi lövhələrlə qarşılaşmırsınız. Eyni zamanda, təsadüfi birinin hansı qapıya daxil olduğunuzu görərək diaqnozunuz haqqında ehtimal yürütməsi və ya bunun yarada biləcəyi stiqma riski də minimuma endirilir.
İspaniya Məlumatların Mühafizəsi Agentliyi, yəni AEPD, Avropanın ən ciddi tənzimləyici qurumlarından biri hesab olunur və bu sahədə həm auditlər, həm də cərimələr kifayət qədər sərtdir. Bir klinika üçün pasiyentin məlumatını ictimai şəkildə ifşa etmək sadəcə etik problem deyil, eyni zamanda ciddi hüquqi məsuliyyətdir.
Biz bəzən sistemlərin “soyuq” olmasından şikayət edirik. Halbuki səhiyyədə bu müəyyən məsafə və struktur bəzən insanı qoruyan ən vacib mexanizmlərdən birinə çevrilir. Hüquqi prinsiplərin yalnız məhkəmə zallarında deyil, gözləmə otaqlarının dizaynında belə hiss olunması, cəmiyyətin məxfiliyə verdiyi dəyərin ən konkret göstəricilərindən biridir.
Sizin yaşadığınız ölkədə səhiyyə sistemində pasiyent məxfiliyinə münasibət necədir? Siz şəxsi müraciət formasını daha yaxın hesab edirsiniz, yoxsa anonim kod sistemini daha təhlükəsiz?