Psixoloq Elnur Rüstəmov

16/09/2026

Elmi fəaliyyətimdən daha bir nəticəni sizinlə bölüşmək istəyirəm.

Yıldız Teknik Universitetindən həmkarlarım Prof. Dr. Mehmet Engin Deniz və Dr. Hacer Yıldırım Kurtuluşla birlikdə apardığımız Azərbaycan–Türkiyə müqayisəli tədqiqatında qadınların öz bədənlərinə münasibəti, özünə şəfqət və cinsi özünüdərk arasındakı əlaqələri araşdırmışıq.

Tədqiqata Türkiyədən 343, Azərbaycandan isə 300 olmaqla ümumilikdə 643 qadın qatılıb. Nəticələr göstərib ki, qadının öz bədəninə daha müsbət münasibəti onun özünə daha şəfqətli yanaşması ilə əlaqəlidir. Özünə şəfqət yüksəldikcə intim münasibətlər zamanı özünə həddindən artıq fokuslanma və utanma göstəriciləri də azalır.

Araşdırmanın mənim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyan tərəflərindən biri Azərbaycan nümunəsinin beynəlxalq müqayisəli tədqiqatda təmsil olunması, eyni zamanda, qardaş Türkiyə Respublikasının alimləri ilə elmi əməkdaşlığımızın konkret nəticəyə çevrilməsidir. Hesab edirəm ki, Azərbaycan psixologiyasının inkişafı yalnız nəzəri müzakirələrlə deyil, etibarlı metodologiyaya əsaslanan tədqiqatlar və beynəlxalq elmi əməkdaşlıqla mümkündür. Bu baxımdan Türkiyənin nüfuzlu universitetləri və elm adamları ilə birgə araşdırmaların aparılması bizim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Məqaləmiz 2024-cü ildə “Studia Psychologica” jurnalında dərc olunub. Jurnal Web of Science – SSCI, Scopus, PsycINFO və DOAJ kimi beynəlxalq elmi bazalarda indekslənir.

Dəyərli elmi əməkdaşlığa görə həmkarlarım Prof. Dr. Mehmet Engin Deniz və Dr. Hacer Yıldırım Kurtuluşa təşəkkür edirəm.

Hər zaman dediyimiz kimi, yolumuz elm yoludur!

📖 Məqalə ilə tanış olmaq üçün:
https://doi.org/10.31577/sp.2024.01.892

15/09/2026

Yeni dərs ilinin başlanması münasibətilə bütün şagird və tələbələri, müəllimləri və valideynləri təbrik edirəm!

Təhsil yalnız bilik qazanmaq deyil, eyni zamanda insanın düşüncə tərzinin, şəxsiyyətinin və gələcəyinin formalaşmasıdır. Arzu edirəm ki, yeni tədris ili hər bir şagird və tələbə üçün öyrənmək həvəsi, yeni imkanlar və gözəl nailiyyətlərlə yadda qalsın.

Bilik Gününüz mübarək! 📚

11/09/2026

İş mühitinin sağlamlığı yalnız əmək məhsuldarlığı ilə deyil, əməkdaşların psixoloji rifahı, iş məmnuniyyəti və təşkilatla münasibəti ilə də müəyyən olunur.

Psixologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutu tərəfindən son illərdə müxtəlif peşə qruplarında iş və həyat məmnunluğu, peşəkar kimlik, təşkilati bağlılıq, işə bağlılıq, psixoloji rifah, psixoloji gərginlik, həyəcan və peşə tükənməsi kimi mühüm göstəricilərin öyrənilməsinə yönəlmiş elmi tədqiqatlar həyata keçirilmişdir.

Bu istiqamətdə:

🔹 məktəbəqədər təhsil müəllimlərində iş və həyat məmnunluğu;

🔹 məktəb psixoloqlarında peşəkar kimlik və psixoloji rifah;

🔹 həkimlərdə pandemiyadan sonrakı peşə tükənməsi;

🔹 təşkilati bağlılıq, iş məmnuniyyəti, işə bağlılıq və həyəcan arasındakı əlaqələr;

🔹 Azərbaycan dilində Ümumi İş Məmnuniyyəti Şkalasının adaptasiyası və psixometrik validasiyası araşdırılmışdır.

Tədqiqatların nəticələri beynəlxalq elmi jurnallarda dərc edilmiş, Ümumi İş Məmnuniyyəti Şkalasına dair məqalə isə hazırda çap prosesindədir.

Aparılan araşdırmalar Azərbaycan kontekstinə uyğun etibarlı və valid psixoloji ölçmə vasitələrinin hazırlanmasına, iş mühitində psixoloji risk və qoruyucu amillərin müəyyənləşdirilməsinə elmi-metodoloji zəmin yaradır.

Psixologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutu olaraq məqsədimiz elmi nəticələri praktik yanaşmalara çevirmək, sağlam iş mühitinin formalaşdırılmasına, əməkdaşların psixoloji rifahının və iş məmnuniyyətinin gücləndirilməsinə, peşə tükənməsi riskinin azaldılmasına töhfə verməkdir.

09/09/2026

Smartfon bizi idarə edir, yoxsa biz smartfonu?

Problem telefondan nə qədər istifadə etməyimizdən daha çox, lazım gəldikdə ondan uzaq qala bilib-bilməməyimizdir.

Smartfon istifadəsi nə zaman adi gündəlik vərdiş olmaqdan çıxaraq psixoloji bağlılığa çevrilir? Bunun ailə münasibətlərinə, yeniyetmələrin diqqətinə, yuxuya və emosional vəziyyətə təsiri nədən ibarətdir?

Mövzu ilə bağlı fikirlərimi Medianews.az-la bölüşdüm.

Mövzuya diqqət ayırdığı üçün Medianews.az redaksiyasına təşəkkür edirəm.

📌 Məqalə ilə ətraflı tanış olmaq üçün:

https://medianews.az/smartfon-sizi-idare-edir-yoxsa-siz-smartfonu-yoxlayin-psixoloqun-mesleheti

Smartfon həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. İş, ünsiyyət, alış-veriş, əyləncə və hətta istirahət zamanı telefon əlimizdən düşmür. On...

08/09/2026

Bəzən başqalarının həyatına baxmaqdan öz həyatımızın dəyərini görməyə vaxtımız qalmır.

Sosial şəbəkələrdə qarşımıza çıxan “ideal həyat” çox zaman gerçəkliyin özü deyil — seçilmiş anların, uyğun rakursların və görünməyən çətinliklərin arxasında hazırlanmış bir görüntüdür. İnsan bu görüntünü öz gündəlik həyatı ilə müqayisə etdikcə, sahib olduqları ona kifayət etməməyə, uğurları isə kiçik görünməyə başlayır.

Unutmamalıyıq ki, hər paylaşım bir həyatın yalnız görünən tərəfidir. Ekranda gördüyümüz həyatın arxasında nələrin yaşandığını isə bilmirik.

“Azərbaycan” qəzetində bu illüziyanın insan psixologiyasına, xüsusilə yeniyetmələrin özünüqiymətləndirməsinə və psixoloji rifahına təsiri barədə fikirlərimi bölüşdüm.

Başqalarının nümayiş etdirdiyi həyata deyil, öz həyatımızın həqiqi dəyərinə diqqət edək.

Virtual müqayisənin psixoloji yükü

Mövzu ilə bağlı -nə açıqlama verən Psixologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunun sədri, psixoloq Elnur Rüstəmov bildirib ki, sosial şəbəkələrdə gördüyümüz həyat çox vaxt reallığın özü deyil, onun xüsusi olaraq seçilmiş, redaktə edilmiş və estetik şəkildə təqdim olunan hissəsidir...

Sosial şəbəkədə görünən nəticənin arxasında hansı proseslərin, itkilərin, borcların, münasibət problemlərinin və ya psixoloji gərginliyin dayandığını bilmirik.

Ətraflı linkdə:⤵️
https://www.azerbaijan-news.az/az/posts/detail/sosial-sebekelerdeki-ideal-heyat-illuziyasi-1788823619/400988

07/09/2026

Elmi fəaliyyətimizin daha bir nəticəsi!

Psixologiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunda əsas hədəflərimizdən biri psixoloji ölçmə vasitələrinin Azərbaycan dilinə və mədəni kontekstinə elmi əsaslarla adaptasiyası, bu istiqamətdə etibarlı tədqiqat bazasının formalaşdırılmasıdır.

İnstitutumuzun əməkdaşlarının növbəti tədqiqatının beynəlxalq elmi jurnalda dərc olunması bu istiqamətdə görülən işlərin davamıdır.

Tədqiqatı həyata keçirən həmkarlarımızı təbrik edir, yeni elmi araşdırmalarında uğurlar arzulayıram.

04/09/2026

Yeni fəaliyyət dövrünə yeni hədəflərlə…

Bir müddətlik fasilədən sonra tədqiqat qrupumuzla yenidən bir araya gəldik. Belə görüşlər mənim üçün sadəcə görülən işlərin müzakirəsi deyil. Hər dəfə yeni ideyaların ortaya çıxdığı, fərqli baxışların qarşılaşdığı və növbəti elmi hədəflərin formalaşdığı bir düşüncə mühitidir.

Görüşümüzdə Müasir Azərbaycan Psixoloqları Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri, AMEA-nın müxbir üzvü, professor Bəxtiyar Əliyevin iştirakı xüsusilə dəyərli oldu. Bəxtiyar müəllim tədqiqatçılarımızla elmi araşdırmaların metodologiyası, mövzuların aktuallığı, nəticələrin praktik əhəmiyyəti və gələcək tədqiqat istiqamətləri ilə bağlı fikirlərini bölüşdü, tövsiyələrini verdi.

Qarşıdakı dövr üçün planlarımız kifayət qədər genişdir. Yeni tədqiqat mövzuları, psixometrik alətlərin Azərbaycan dilinə və milli-mədəni mühitimizə uyğunlaşdırılması, Milli Psixometrik Portalın elmi bazasının genişləndirilməsi, aparılan araşdırmaların keyfiyyətinin yüksəldilməsi və nəticələrimizin daha nüfuzlu elmi platformalarda təqdim olunması əsas istiqamətlərimiz sırasındadır.

Amma mənim üçün bütün bunların arxasında daha böyük bir məqsəd dayanır.

İnstitutda yalnız ayrı-ayrı tədqiqatlar aparmaq deyil, tədqiqat mədəniyyəti formalaşdırmaq istəyirik. Elə bir mühit ki, burada gənc tədqiqatçı sual verməkdən çəkinməsin, ideyasını müzakirəyə çıxara bilsin, metodoloji səhvdən nəticə çıxarsın və zamanla müstəqil elmi düşüncə formalaşdırsın.

Çünki elm yalnız məqalənin çap olunduğu gün yaranmır. Ondan əvvəl uzun müzakirələr, suallar, bəzən uğursuz cəhdlər, yenidən düşünmək və yenidən başlamaq var. Elmi nəticənin arxasında görünməyən böyük bir proses və komanda əməyi dayanır.

İnstitut rəhbəri olaraq mənim üçün ən böyük nəticələrdən biri də məhz budur: bu gün bir masa ətrafında müzakirə aparan gənc tədqiqatçıların sabah Azərbaycan psixologiyasında öz elmi sözünü deyə biləcək mütəxəssislərə çevrilməsi.

İnanıram ki, güclü elmi institut yalnız bugünkü nəticələri ilə deyil, yetişdirdiyi tədqiqatçılar və formalaşdırdığı elmi məktəblə ölçülür.

Yeni fəaliyyət dövrünə yeni ideyalar, daha böyük məsuliyyət və daha iddialı elmi hədəflərlə başlayırıq.

Yolumuz uzundur. Amma istiqamətimiz bəllidir.

03/09/2026

Psixoloji dayanıqlılıq insanın heç vaxt çətinlik yaşamaması və ya hər vəziyyətdə güclü görünməsi demək deyil. Həyatın müəyyən mərhələlərində hər birimiz itki, uğursuzluq, gərginlik və qeyri-müəyyənliklə qarşılaşa bilərik.

Dayanıqlılıq məhz belə anlarda daxili tarazlığımızı qorumaq, dəyişən şəraitə uyğunlaşmaq və yaşadıqlarımızdan sonra yenidən irəliləyə bilmək bacarığıdır.

Bu bacarıq psixoloji rifahımızın əsas dayaqlarından biridir. Dayanıqlı insan qarşılaşdığı problemi həyatının sonu kimi deyil, müəyyən müddət davam edən və idarə oluna bilən bir mərhələ kimi qiymətləndirir. O, çətinliyi görür və qəbul edir, lakin həmin çətinliyin bütün həyatını müəyyənləşdirməsinə imkan vermir. Belə yanaşma narahatlığın azalmasına, emosiyaların daha sağlam idarə olunmasına, özünəinamın möhkəmlənməsinə və gələcəyə ümidin qorunmasına kömək edir.

Dayanıqlı olmaq hər şeyi təkbaşına həll etmək və daim müsbət düşünmək məcburiyyəti də deyil. İnsan yorula, məyus ola, bəzən nə edəcəyini bilməyə və dəstəyə ehtiyac duya bilər. Əsl güc bu hissləri inkar etməkdə deyil, onları tanıyıb qəbul etməkdədir. Vəziyyəti düzgün qiymətləndirmək və çıxış yolu tapmaq üçün real addımlar atmaq dayanıqlılığın mühüm göstəricisidir.

Bu bacarığı gücləndirmək üçün ilk növbədə emosiyalarımızı tanımalı və onları sağlam şəkildə ifadə etməyi öyrənməliyik. Qarşılaşdığımız vəziyyətdə nəyi dəyişə biləcəyimizi, nəyin isə nəzarətimizdən kənarda olduğunu müəyyənləşdirmək vacibdir. Dəyişdirə bildiyimiz məsələlərdə məsuliyyət götürmək, dəyişdirə bilmədiklərimizi isə qəbul etmək daxili gərginliyi azaldır.

Böyük dəyişiklikləri bir anda həyata keçirməyə çalışmaq əvəzinə kiçik və real məqsədlər müəyyənləşdirmək daha faydalıdır. Atılan hər kiçik addım insanda nəzarət hissini və öz gücünə inamı artırır. Keyfiyyətli yuxu, fiziki fəallıq, düzgün istirahət, sağlam münasibətlər və yaxınlarımızla səmimi ünsiyyət də psixoloji ehtiyatlarımızın qorunmasında mühüm rol oynayır.

Keçmişdə öhdəsindən gəldiyimiz çətinlikləri xatırlamaq bizə vacib bir həqiqəti göstərir: əvvəllər bacarmışıqsa, yenidən də bacara bilərik.

Yaşadığımız hər çətinlik özümüzü daha yaxşı tanımaq, imkanlarımızı görmək və hadisələrə yeni baxış formalaşdırmaq üçün bir təcrübəyə çevrilə bilər.

Psixoloji rifah problemsiz həyat yaşamaq demək deyil. O, həyatın çətinlikləri içərisində daxili tarazlığımızı, ümidimizi və hərəkət etmək gücümüzü qoruya bilməyimizdir. Çünki insanı güclü edən heç vaxt çətinlik yaşamaması deyil, yaşadıqlarından sonra özünü yenidən toparlayaraq yoluna davam edə bilməsidir.

31/08/2026

Yaxşı nəticə, yüksək qiymət — əlbəttə vacibdir. Amma uşağın uğuru yalnız topladığı balla ölçülmür.

Hər uşağın öz potensialı, maraqları və güclü tərəfləri var. Biri riyaziyyatda, digəri ünsiyyətdə, yaradıcılıqda və ya idmanda özünü daha yaxşı göstərir. Təəssüf ki, bəzən uşağın nəyi bacardığından çox, nəyi bacarmadığına fokuslanır, onu başqaları ilə müqayisə edirik. Davamlı müqayisə isə inkişafdan çox, özünə inamsızlıq yaradır.

Əsas məsələ uşağın potensialını görmək, güclü tərəflərini müəyyənləşdirmək və inkişafı üçün şərait yaratmaqdır. Çünki özünə inanan, maraqlarını tanıyan və çətinliyə davam gətirə bilən bir gənc yetişdirmək, yüksək baldan daha böyük uğurdur.

Bəlkə də uşaqlarımızdan yalnız “Neçə bal topladın?” soruşmaq əvəzinə, daha çox “Sən nəyi yaxşı bacarırsan və nəyi inkişaf etdirmək istəyirsən?” deyə soruşmalıyıq.

Sizcə, uşaqlarımıza hansı sualı daha çox verməliyik?

26/08/2026

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanı doğum günü münasibətilə səmimi-qəlbdən təbrik edir, möhkəm cansağlığı, ailə səadəti, xoşbəxtlik və fəaliyyətində yeni uğurlar arzulayırıq.

Doğum gününüz mübarək, Mehriban xanım!