10/06/2026
Een gedachte hoeft niet fout te zijn om je toch vast te zetten. 🦋
Soms proberen we gedachten te beoordelen alsof ze juist of fout zijn.
Maar in ACT kijken we ook naar iets anders:
helpt deze gedachte mij, of maakt ze mijn wereld kleiner?
Want sommige gedachten zijn niet zomaar “irrationeel”. Soms zit er een stukje waarheid in.
Bijvoorbeeld:
“Er is een kans dat ik herval.”
“Niet iedereen zal mij begrijpen.”
“Ik heb in het verleden fouten gemaakt.”
“Deze situatie is onzeker.”
“Mijn lichaam reageert snel op stress.”
“Als ik dit gesprek aanga, kan het ongemakkelijk worden.”
“Ik ben niet de meest ervaren persoon in de ruimte.”
“Er zijn mensen die mij hebben afgewezen.”
Dat zijn gedachten die je niet zomaar wegredeneert.
En toch kunnen ze onwerkbaar worden wanneer ze veranderen in regels:
“Dus ik begin er beter niet aan.”
“Dus ik moet eerst zekerheid hebben.”
“Dus ik mag geen risico nemen.”
“Dus ik moet mij verstoppen.”
“Dus ik kan pas leven als dit gevoel weg is.”
In ACT noemen we dat fusie: het moment waarop we zo samenvallen met een gedachte dat ze ons gedrag begint te sturen.
Defusie betekent niet dat je gedachten moet wegduwen, tegenspreken of vervangen door positievere gedachten.
Het betekent dat je leert opmerken:
dit is een gedachte.
Een zin in mijn hoofd.
Een voorspelling.
Een herinnering.
Een poging van mijn verstand om mij te beschermen.
Een eenvoudige oefening:
Neem een gedachte die veel impact heeft en zet er deze zin voor:
“Ik merk op dat ik de gedachte heb dat…”
Bijvoorbeeld:
“Ik ga falen.”
wordt:
“Ik merk op dat ik de gedachte heb dat ik ga falen.”
En eventueel nog een stap verder:
“Ik merk op dat mijn verstand mij probeert te beschermen door mij te vertellen dat ik ga falen.”
De gedachte verdwijnt daardoor meestal niet meteen.
Dat hoeft ook niet.
Maar er kan net genoeg ruimte ontstaan om opnieuw te kiezen:
Helpt deze gedachte mij richting wat belangrijk is?
Of trekt ze mij weg uit het leven dat ik eigenlijk wil leiden?
Defusie maakt gedachten niet waardeloos.
Ze maakt onze relatie ermee vrijer. 🌿
En precies daar ontstaat soms weer psychologische flexibiliteit.
Welke gedachte herken jij als iets wat misschien begrijpelijk is, maar je tegelijk kleiner maakt?
