23/10/2026
Momenteel wordt onder andere gewerkt aan een volwaardige inventarisatie van de oorlogs- en militiedossiers van het Gemeentearchief Aarsele. Gortdroge en stoffige materie bij momenten, maar in de briefwisseling van de arrondissementscommissaris over de militielichtingen komt soms boeiende informatie bovendrijven.
Onderaan deze Franstalige briefwisseling uit april 1843 ontwaren we dat meer dan de helft van de Aarseelse lotelingen niet kon rekenen, schrijven of lezen. Het zijn concrete cijfers, die jarenlang door het gemeentebestuur moesten worden doorgegeven worden. Daarmee krijgen we een inkijk op het analfabetisme dat overal in landelijk West-Vlaanderen in de eerste helft van de negentiende eeuw nog hoge toppen scheerde. De wet op het l***r onderwijs van 1842 zou de situatie langzaamaan doen verbeteren.
Historici onderzochten recent nog nauwgezet vooral de (huwelijks)akten van de Burgerlijke Stand op handtekeningen of kruisjes om het analfabetisme te becijferen. Maar eigenlijk telde Tielts arrondissementscommissaris Vandamme het al verfijnder in zijn tijd voor de jongens die in zijn arrondissement onder de wapens geloot konden worden.