17/08/2026
Πως μεγαλώνω ένα υπεύθυνο παιδί
Υπευθυνότητα είναι η ικανότητα, καμιά φορά και υποχρέωση, να ανταποκριθούμε στο καθήκον μας, να έχουμε την ευθύνη για αυτό που κάνουμε, λέμε ή εννοούμε.
Η ανάληψη ευθυνών είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ανάπτυξης και της ωρίμανσης ενός μικρού παιδιού. Η συνέπεια και η υπευθυνότητα είναι αξίες ζωής με θετικά οφέλη για τη διαβίωση, τις κοινωνικές σχέσεις, την επαγγελματική και ακαδημαϊκή εξέλιξη.
Η υπευθυνότητα καλλιεργείται, δεν διδάσκεται. Συνήθως, προσπαθούμε με τιμωρία, αμοιβές και δωροδοκία να κάνουμε το παιδί μας υπεύθυνο. Και συνήθως γίνεται μόνο για όσο διαρκεί η τιμωρία ή η δωροδοκία. Για να γίνει η υπευθυνότητα αξία ζωής, πρέπει να τη δώσουμε στο παιδί και να το
αφήσουμε να μάθει πώς να τη χειρίζεται. Τα πρώτα και ουσιαστικά μαθήματα υπευθυνότητας δίνονται από εμάς τους γονείς και το περιβάλλον του σπιτιού είναι το πιο ασφαλές και πρόσφορο για να δώσουμε ισχυρά μαθήματα υπευθυνότητας στο παιδί μας!
Υπευθυνότητα είναι ένα εσσωτερικό κίνητρο που δομείται μέσα μας, το οποίο επιτυγχάνεται με σαφή όρια, όχι μέσα από φωνες και τιμωρίες, γιατί οι τιμωρίες είναι αυθαίρετες και προκαλούν αντίσταση.
Δεν είναι λίγες οι φορές που τα παιδιά παρουσιάζουν αρνητικές αντιδράσεις στην ανάληψη νέων ευθυνών. Βοηθώντας τα, να κατανοήσουν ότι οι ευθύνες είναι αναπόσπαστο μέρος της ζωής, θα συμβάλλει στη διαμόρφωση της στάσης τους από αρνητική σε θετική. Σημαντικό είναι σε όλη αυτή την διαδικασία να θυμόμαστε ότι κάθε παιδί είναι διαφορετικό και έχει τον δικό του ρυθμό. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μια προκαθορισμένη ώρα και στιγμή όπου το παιδί θα δείξει τη στάση που
περιμένουμε. Αυτό είναι κάτι που χτίζεται, βήμα βήμα , θέλει υπομονή από εμάς και την πίστη ότι αυτό για το οποίο προσπαθούμε θα φέρει καρπούς. Πίστη στον εαυτό μας, δηλαδή και σε όσα κάνουμε!
Αντί για αόριστες προτάσεις του τύπου μάζεψε το δωμάτιο σου, γινόμαστε πιο συγκεκριμένοι λέγοντας βάλε τα αυτοκινητάκια στο μπλε κουτί. Δεν κλείνουμε απότομα μια οθόνη για να προλάβουμε αντιδράσεις, δηλαδή σε δέκα λεπτά κλείνει το ηλεκτρονικό, αν δεν το κλείσει θα ξέρει ότι είναι υπεύθυνο εκείνο ότι την επόμενη μέρα δεν θα το έχει καθόλου.
Καθήκον μας ως ενήλικες πρέπει να εμπιστευόμαστε το παιδί και να του δίνουμε ρόλους, όπως στρώσιμο τραπεζιού, πότισμα φυτών, μάζεμα τσάντας και ας αποδεχτούμε ότι δεν θα γίνουν όλα τέλεια. Μαθαίνουμε να δίνουμε επιλογές στο παιδί ώστε να νιώσει ότι ελέγχει το ίδιο την ζωή του και αποφασίζει αυτό για το τι θέλει.
Συμφωνείστε με το παιδί τις συνέπειες αν αρνείται να αναλάβει τις ευθύνες του. Για παράδειγμα, αν το παιδί σας αρνείται να μαζέψει τα πιάτα, περιορίστε την πρόσβαση σε παιχνίδια, στον υπολογιστή ή στην τηλεόραση μέχρι να τελειώσει αυτό που έχει να κάνει.
Δημιουργήστε ρουτίνες στις οποίες η ευθύνη θα έρχεται πρώτη και η διασκέδαση μετά. Με αυτόν τον τρόπο, αν το παιδί σας καθυστερεί με την ολοκλήρωση των αρμοδιοτήτων του, η ώρα της διασκέδασης θα είναι πολύ περιορισμένη.
Μάθετε στα παιδιά τη διαφορά μεταξύ της πραγματικής δικαιολογίας και της δικαιολογίας από τεμπελιά. Πραγματική δικαιολογία σημαίνει ότι κάτι έχει προκύψει και είναι δύσκολο να τηρήσει κάποιος την ευθύνη του, όπως ότι έχει αρρωστήσει. Μια δικαιολογία τεμπελιάς είναι αυτή που δημιουργεί το παιδί και τη χρησιμοποιεί μόνο και μόνο για να αποφύγει να αναλάβει τις ευθύνες του.
Η ενασχόληση με τις δικαιολογίες των παιδιών μπορεί να είναι κουραστική και απογοητευτική. Αλλά αν είστε λογικοί με τα παιδιά σας, θέτοντας ένα καλό παράδειγμα τον ίδιο σας τον εαυτό, και κάνοντας τις μικροδουλειές του σπιτιού μέρος της καθημερινής ρουτίνας της οικογένειάς σας, μπορείτε να ελαχιστοποιήσετε τον αριθμό των δικαιολογιών που θα ακούσετε.
Τα φορτωμένα προγράμματα των παιδιών ή η έλλειψη συνεργασίας, μπορεί να δυσκολεύουν την καθιέρωση των δουλειών του σπιτιού σαν μια οικογενειακή δραστηριότητα. Αλλά με προγραμματισμό και επιμονή, σύντομα το κάθε μέλος της οικογένειας θα είναι σε θέση να βοηθήσει και να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν.
Το να έχεις ένα υπεύθυνο παιδί είναι επιθυμία κάθε γονέα. Οι γονείς γνωρίζουν ότι για να επιτύχουν τα παιδιά τους στον πραγματικό κόσμο, θα πρέπει να είναι υπεύθυνα και να έχουν μια αίσθηση πειθαρχίας. Αλλά για να συμβεί αυτό, θα υπάρξουν πολλές προκλήσεις. Γι ‘αυτό είναι σημαντικό να αρχίσει η διδασκαλία της ευθύνης από νωρίς. Μπορεί να μην είναι εύκολο, αλλά το να διδάσκουμε τα παιδιά να είναι υπεύθυνα είναι ένα μεγάλο δώρο που θα τους ωφελήσει σε όλο το υπόλοιπο της ζωής τους!