22/09/2024
Άκανθος Πτέρνα.
Τι είναι η άκανθα πτέρνας;
Η άκανθα πτέρνας, γνωστή και ως παραμόρφωση του Haglund (οπισθοπτερνική θυλακίτιδα), συνηθίζεται να ονομάζεται η πάθηση που προκαλεί έντονο πόνο στο κάτω μέρος της πτέρνας, πήρε το όνομά της από την οστική προεξοχή που οφείλεται στη συγκέντρωση ασβεστίου στην περιοχή.
Μπορεί να προκαλέσει πολύ πόνο, ειδικά όταν βρίσκεστε υπό πίεση ή όταν βρίσκεστε σε ορθοστασία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επηρεάζει ιδιαίτερα τις γυναίκες που φορούν συχνά ψηλά τακούνια.
Είναι η πιο συχνή και επώδυνη πάθηση της πτέρνας, ενώ λόγω του σημείου που εκδηλώνεται ο πόνος (εκεί που στην ακτινογραφία φαίνεται η άκανθα), συχνά προκαλείται σύγχυση τόσο σε ασθενείς όσο και σε γιατρούς, καθώς πολλοί ταυτίζουν την πελματιαία απονευρωσίτιδα με την άκανθα και το αντίθετο.
Η άκανθα είναι η οστέινη ανάπτυξη στο κάτω μέρος του οστού της πτέρνας, εκεί όπου προσφύεται η πελματιαία απονεύρωση που στην ακτινογραφία φαίνεται σαν μυτερό αγκάθι και εκτείνεται έως και κάτω από τις κεφαλές των πέντε μεταταρσίων, εκεί δηλαδή που αρχίζουν τα δάκτυλα.
Η άκανθα πτέρνας αναπτύσσεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου και επηρεάζει περίπου το 13-27% των ανθρώπων (κατά μέσο όρο ένας στους πέντε έχουν άκανθα), χωρίς αυτοί να υποφέρουν πάντα από πόνο στην πτέρνα, συχνά η άκανθα είναι αμφοτερόπλευρη, ενώ πονά μόνο το ένα πόδι. Οι περισσότεροι δεν συνειδητοποιούν καν ότι έχουν άκανθα πτέρνας μέχρι να αναζητήσουν βοήθεια για τον πόνο στη φτέρνα.
Ποιοι παράγοντες συμβάλουν στην εμφάνιση της άκανθας πτέρνας;
Η άκανθα πτέρνας προκαλείται, κυρίως, λόγω καταπόνησης των μυών και των ιστών της πτέρνας και εξαιτίας κάποιας διαταραχής στο βάδισμα.
Συνήθως η ακανθος πτέρνα δημιουργείται σε ασθενείς από την 3η δεκαετία της ζωής τους και μετά, ιδιαίτερα μεταξύ των 40 και 60 χρόνων.
Υπάρχουν, όμως, κάποιοι παράγοντες κινδύνου που συμβάλουν στην εμφάνιση της πάθησης και είναι οι εξής:
* Υπέρ-εντατικά αθλήματα (αθλητές που ασχολούνται με δρόμους μεγάλων αποστάσεων, χορό ή άλματα)
* Η συσσώρευση περιττού βάρους
* Κακή στάση σώματος ενώ περπατάτε
* Πολύωρη ορθοστασία και έντονη καταπόνηση και βάδιση που προκαλεί πίεση στην πτέρνα
* Ακατάλληλα παπούτσια που δεν προσφέρουν την απαιτούμενη στήριξη και εφαρμογή
* Στρες
* Πλατυποδία
* Πολύ υψηλή ή χαμηλή καμάρα και ο υπερ-πρηνισμός του ποδιού
* Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης
* Τραυματισμός
* Ηλικία
* Σακχαρώδης διαβήτης
Συμπτώματα
Η άκανθα πτέρνας είναι μια αρκετά επίπονη πάθηση και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς, ιδιαίτερα κατά την βάδιση.
Εκτός από την ανάπτυξη μιας οστέινης μάζας στο κάτω μέρος της πτέρνας
* Η άκανθα πτέρνας προκαλεί έναν αρκετά οξύ πόνο, που διαφέρει σε ένταση ανάλογα με το τι κάνετε.
* Οπόνος τείνει να είναι δυνατότερος το πρωί, ειδικά όταν ασκείτε για πρώτη φορά πίεση στη πτέρνα.
* Ο πόνος εντοπίζεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο της πτέρνας που αναγνωρίζεται εύκολα.
Μια άλλη πτυχή που πρέπει να λαμβάνετε υπόψη σας είναι ότι, ανάλογα με την πίεση που ασκεί το παπούτσι σας σε αυτό το οστεόφυτο, η περιοχή μπορεί να κοκκινίσει και να αναπτύξει φλεγμονή. Αυτό προκαλεί υπερβολικό πόνο.
Διάγνωση
Ο εξειδικευμένος Ορθοπεδικός θα εξετάσει κλινικά τον ασθενή και θα ψηλαφίσει το σημείο της πτέρνας που παρατηρείται ο πόνος. Για την επιβεβαίωση της πάθησης, απαιτείται απεικονιστικός έλεγχος μέσω ακτινογραφίας. Αφού πραγματοποιηθεί ο απεικονιστικός έλεγχος και η κλινική εξέταση, ο Ορθοπεδικός θα κρίνει ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία για την περίπτωση του ασθενούς.
Αν και η άκανθα πτέρνας μπορεί να αφαιρεθεί με χειρουργική επέμβαση, οι γιατροί συνιστούν κατά κανόνα μη χειρουργικές θεραπείες για την ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Θεραπεία
Η άκανθος πτέρνα συχνά υποχωρεί και χωρίς θεραπεία, καθώς ανήκει στις λεγόμενες αυτοπεριοριζόμενες παθήσεις. Αυτό μπορεί να κρατήσει μήνες και συχνά η νόσος υποτροπιάζει, δηλαδή ξαναπροσβάλει τον ασθενή.
Η άκανθος πτέρνας απαιτεί αντιμετώπιση με σειρά θεραπευτικών παρεμβάσεων:
* Μείωση φυσικών δραστηριοτήτων: Σταματήστε για λίγες εβδομάδες τις δραστηριότητες και αποφύγετε να στέκεστε για πολύ ώρα όρθιοι ή να περπατάτε για πολύ ώρα πάνω σε σκληρή επιφάνεια.
* Πρόγραμμα φυσικοθεραπειών
* Οι κρύες κομπρέσες αλλά και ο πάγος στο κάτω μέρος του ποδιού μπορεί να σας βοηθήσει να ανακουφιστείτε από τον πόνο στη πτέρνα. Βάλτε κάτι παγωμένο κάτω από το τόξο του πέλματος και ρολλάρετε από την πτέρνα μέχρι τα δάχτυλα και αντίστροφα. Αυτή η άσκηση είναι πολύ χρήσιμη όταν ενσωματώνονται τα αποτελέσματα του τεντώματος στην κρυοθεραπεία.
* Διατάσεις : Ειδικό πρόγραμμα διατάσεων της πελματιαίας απονεύρωσης με ειδικό πρόγραμμα που ακολουθεί ο ασθενής υπό την καθοδήγηση ειδικού. Προσφέρουν σημαντική ανακούφιση στην πλειοψηφία των ασθενών και είναι ιδιαίτερα χρήσιμες στον περιορισμό των υποτροπών της πάθησης όταν εφαρμόζονται έγκαιρα σε περίπτωση επανεμφάνισης των ενοχλημάτων.
* Ναρθηκες : Κρατούν την πελματιαία απονεύρωση τεντωμένη κατά τη διάρκεια της νύχτας.
*Τα ορθωτικά πέλματα που απορροφούν τους κραδασμούς στην βάση της πτέρνας και οι πάτοι σιλικόνης μπορούν να βοηθήσουν.
* Παπούτσια ή ένθετα παπουτσιών που να στηρίζουν τις καμάρες και να προστατεύουν την πελματιαία περιτονία με ένα “μαξιλαράκι” στο κάτω μέρος του ποδιού
* Τοπικές εγχύσεις κορτιζόνης
* Λήψη αντιφλεγμονωδών φαρμάκων
Σε περιπτώσεις που τα παραπάνω δεν καταφέρουν να ανακουφίσουν τον ασθενή, εφαρμόζεται και η χειρουργική θεραπεία.
Η εγχείρηση συνίσταται στην απελευθέρωση της πελματιαίας απονεύρωσης, κόβοντας ουσιαστικά ένα τμήμα της, στην περιοχή που ενώνεται με το οστό της πτέρνας. Η επέμβαση γίνεται με μικρή τομή στην έσω επιφάνεια του ποδιού.
Απαιτείται πολύ προσεκτική επιλογή των ασθενών που τελικά θα χειρουργηθούν και βεβαιότητα ότι ο πόνος της περιοχής προέρχεται από την πελματιαία απονεύρωση (γι' αυτό και η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι η πρώτη επιλογή).
Πρόληψη
Για την αποφυγή της πάθησης, ο ασθενής πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός με τα υποδήματα που φοράει. Αυτό σημαίνει ότι η χρήση άνετων υποδημάτων με ανατομικούς πάτους που διαθέτουν την απαιτούμενη στήριξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για την υγεία των άκρων. Επίσης, η συντήρηση του σωματικού βάρους προλαμβάνει τους ασθενείς από αμέτρητες παθήσεις και όχι μόνο από την άκανθα πτέρνας. Τέλος, οι διατάσεις και η προθέρμανση πριν και μετά την άσκηση κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικές.
