Η βασική ιδέα της έγκαιρης παιδικής παρέμβασης είναι στενά συνδεδεμένη με τα «κρίσιμα στάδια» της πρώιμης ηλικίας. Η θεωρία βασίζεται στην αρχή ότι μελλοντικά σημεία ανάπτυξης του παιδιού διαμορφώνονται κατά την διάρκεια αυτών των σταδίων και παίζουν σημαντικό ρόλο στην μετέπειτα ζωή του. Η συνειδητοποίηση της πραγματικότητας αυτής αποτέλεσε ένα πολύ σημαντικό βήμα για την παροχή, όσο το δυνατό
νωρίτερα, κινήτρων στα παιδιά με αναπτυξιακά προβλήματα.
Αποδέκτες της έγκαιρης παρέμβασης είναι βρέφη και παιδιά που βρίσκονται σε «κίνδυνο», από τη γέννηση μέχρι την ηλικία των 6 χρόνων.
Σκοπός της σε πρώιμο στάδιο παροχής βοήθειας στο παιδί με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες είναι η ενθάρρυνση και η παρακίνηση της αισθητηριοκινητικής, συναισθηματικής, κοινωνικής και διανοητικής ανάπτυξης, ώστε να αναπτυχθούν οι ατομικές ικανότητες και να μπορεί να συμμετέχει ενεργά και αυτόνομα στο περιβάλλον του.
Οι στόχοι της έγκαιρης παιδικής παρέμβασης είναι:
> Η λήψη προληπτικών μέτρων για την αποφυγή δευτερογενών αναπηριών όταν αυτές είναι πιθανές (μείωση αρνητικών συνεπειών όταν υπάρχει αναπηρία).
> Η ενίσχυση και ενθάρρυνση της ανάπτυξης του παιδιού σε ένα πρώιμο στάδιο.
> Η παροχή βοήθειας στην οικογένεια για την εκπαίδευση του παιδιού.
> Βοήθεια στην οικογένεια για τις καθημερινές επαφές της με το παιδί.
> Η παροχή στο παιδί μιας «γλώσσας», λεκτικής ή μη λεκτικής επικοινωνίας.
> Η πλήρης συμμετοχή των παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην οικογένεια, το νηπιαγωγείο, το σχολείο και την κοινωνία.