24/08/2026
ایلان ماسک، بنیانگذار شرکت نورالینک، اعلام کرده است که این شرکت قصد دارد آزمایشهای بالینی تراشه بینایی خود را طی ۶ تا ۱۲ ماه آینده روی انسانها آغاز کند. این فناوری که با نام «Blindsight» شناخته میشود، با هدف ایجاد امکان ادراک بصری در افرادی توسعه یافته است که به دلیل آسیب چشم یا عصب بینایی، توانایی دیدن خود را از دست دادهاند. نورالینک پیشتر این فناوری را روی حیوانات آزمایش کرده و اکنون در تلاش است آن را وارد مرحله آزمایش انسانی کند.
ایده اصلی این تراشه، دور زدن بخشهای آسیبدیده مسیر طبیعی بینایی و انتقال مستقیم سیگنالها به قشر بینایی مغز است. به این ترتیب، اطلاعات تصویری بدون اتکا به عملکرد طبیعی چشم و عصب بینایی میتواند به مغز منتقل شود. ماسک حتی مدعی شده است که در مراحل پیشرفته، چنین فناوریهایی ممکن است توانایی دیدن طیفهایی از نور خارج از محدوده دید طبیعی انسان، مانند فروسرخ و فرابنفش، را نیز فراهم کنند.
با وجود این وعدهها، کارشناسان تأکید دارند که Blindsight هنوز یک فناوری آزمایشی است و فاصله زیادی میان یک ایده فناورانه و یک درمان پزشکی اثباتشده وجود دارد. تحریک مستقیم مغز یکی از پیچیدهترین حوزههای پزشکی است و پژوهشگران باید ایمنی جراحی، احتمال آسیب به بافت عصبی، دوام عملکرد تراشه و نحوه پردازش سیگنالهای مصنوعی توسط مغز را در بلندمدت بررسی کنند. همچنین هنوز مشخص نیست نخستین افرادی که این تراشه را دریافت میکنند، چه نوع تصویری را تجربه خواهند کرد و آیا این ادراک میتواند در فعالیتهای روزمره کاربرد داشته باشد یا خیر.
پژوهش درباره ایجاد بینایی مصنوعی از طریق تحریک مغز سالهاست در مراکز علمی مختلف دنبال میشود و هدف اصلی آن کمک به افرادی است که مسیر طبیعی بینایی آنها بهشدت آسیب دیده است. نورالینک با استفاده از فناوری رابط مغز و رایانه تلاش دارد این ایده را با نسل جدیدی از تراشهها و الکترودهای عصبی توسعه دهد. با این حال، آغاز آزمایش انسانی به معنای اثبات موفقیت فناوری نیست و نتایج مطالعات بالینی باید نشان دهد که این تراشه تا چه اندازه ایمن و مؤثر است. بنابراین، Blindsight را در شرایط فعلی باید یک پروژه پژوهشی بلندپروازانه دانست که ممکن است در آینده مسیر درمان برخی انواع نابینایی را تغییر دهد، اما هنوز برای ادعای بازگرداندن بینایی به انسان به شواهد علمی بیشتری نیاز دارد
ماسک وعده بینا شدن نابینایان را داد.
