20/09/2026
📌መካንነት ምንድነው?
◾መካንነት ማለት ጥንዶች ምንም የወሊድ መከላከያ ሳይጠቀሙ፣ በመደበኛ የጾታ ግንኙነት ቢያንስ 12 ወር ከቆዩ በኋላ እርግዝና አለመፈጠር ነው።
◾Infertility ማለት 'ሴቷ ልጅ መውለድ አትችልም' ማለት ብቻ አይደለም።
◾ችግሩ ከሴቷ፣ ከወንዱ፣ ከሁለቱም ወይም ምክንያቱ ሳይታወቅ ሊሆን ይችላል።
◾የምርመራ ጊዜ በዕድሜ ይለያያል: ከ35 ዓመት በታች 12 ወር፣ ከ35 ዓመት በላይ 6 ወር፣ 40 ዓመት ሲሞላ ወዲያውኑ ግምገማ መጀመር።
📌የመካንነት አይነቶች፥
◾Primary infertility: ሴቷ ከዚህ በፊት እርግዝና ፈጽሞ አልነበራትም እና አሁን እርግዝና ማግኘት አልቻለችም።
◾Secondary infertility: ቀደም ሲል እርግዝና ነበራት (ልጅ መውለድ፣ ውርጃ ወይም ከማህፀን ውጭ እርግዝና)፣ ነገር ግን አሁን እንደገና እርግዝና ማግኘት አልተቻለም።
📌እርግዝና እንዲፈጠር ምን መሆን አለበት?
◾እንቁላል መፍጠር
◾የእንቁላል መለቀቅ
◾Sperm መድረስ
◾Tube ውስጥ fertilization
◾Embryo ወደ ማህፀን መድረስ
◾Implantation
◾ከእነዚህ አንዱ ቢበላሽ እርግዝና ሊዘገይ ወይም ሊከለከል ይችላል።
📌የሴቷ የመካንነት ምክንያቶች
◾Ovulatory disorder: ሴቷ እንቁላል በመደበኛነት ካልለቀቀች እርግዝና አይፈጠርም።
◾ምሳሌዎች: PCOS, Hyperprolactinemia, የታይሮይድ ሆርሞን ችግር, ከፍተኛ የአካል እንቅስቃሴ, ከፍተኛ ክብደት መቀነስ።
📌የሴቷ የመካንነት ምክንያቶች፥
◾የማህፀን ቱቦ ላይ የሚከሰቱ ችግሮች: Fallopian tube የተዘጋ ወይም የተጎዳ ከሆነ s***m እና egg መገናኘት ያቅታቸዋል።
◾ዋና ምክንያቶች: ኢንፌክሽን (ቲቢን ጨምሮ), ቱቦ አካባቢ የተሰራ ኦፕራሲዮን።
◾ማህፀን ውስጥ ያለ ችግር: Uterus ውስጥ ያለ ችግር embryo በትክክል implantation እንዳያደርግ ሊያደርግ ይችላል (ለምሳሌ የማህፀን እባጭ)።
📌የሴቷ የመካንነት ምክንያቶች ፥
◾የእድሜ ተጽእኖ: የሴት fertility ከዕድሜ ጋር ይቀንሳል።ምክንያቱም የእንቁላል ቁጥር እና ጥራት ይቀንሳል።
◾ይህ ለfertility በጣም ወሳኝ የሆነ የማይሻሻል factor ነው።
📌የወንዱ የመካንነት ምክንያቶች፥
◾የወንድ የዘር ፍሬ (s***m) ችግሮች: ብዛት መቀነስ፣ ምንም አለመኖር፣ እንቅስቃሴ መቀነስ፣ ቅርፅ መበላሸት።
◾ሌሎች የዘር ፍሬ ጉዳቶች: ኢንፌክሽን፣ የዘረመል ችግሮች።
◾የግብረ ስጋ ግንኙነት ችግሮች።
◾አንዳንድ መድሃኒቶች/መርዛማ ነገሮች።
📌የመካንነት ምርመራዎች፥
◾ዋና መርህ: ጥንዶቹን በአንድ ጊዜ መመርመር።
◾Semen analysis: የወንዱን infertility ለመገምገም ዋና መጀመሪያ ምርመራ ነው።
◾የሴቷ እንቁላል መልቀቅ (Ovulation assessment): የሴቷ ovulation እየተከሰተ መሆኑን መመርመር።
📌የመካንነት ምርመራዎች ፥
◾የማህፀን ቱቦ ምርመራ (Tubal assessment): HSG (Hysterosalpingography) በመጠቀም ቱቦው ክፍት መሆኑን ማረጋገጥ።
◾የአልትራሳውንድ ምርመራ።
◾በቂ እንቁላል መመረት አለመመረቱን (Ovarian reserve) ለማወቅ የሚደረጉ ምርመራዎች (AMH, Antral follicle count, FSH/E2)።
◾AMH በዋናነት ovarian reserveን ይገምታል፤ 'እርግዝና ትችላለች/አትችልም' ብሎ ብቻውን አይወስንም።
📌ሕክምና እና ጥያቄዎች፥
◾ሕክምናው የችግሩን ምክንያት በማወቅ ይጀመራል።
◾ብዙ ክትትልና ከሃኪምዎ ጋር መግባባት፣ ግልፅ ውይይት ማድረግ ይመከራል።
◾Thank you for watching! Like, share, and subscribe for more.
🌍 www.hakimm.com
📢መካንነትን ለመከላከል ምን ማድረግ እንችላለን?
📢የመካንነት ሕክምናዎች ምን ያህል ውጤታማ ናቸው?
📢የመካንነት ምርመራዎች ምን ያህል ጊዜ ይወስዳሉ?
