Dr Union Dream-DUD

09/09/2026

09/09/2026

09/09/2026

04/09/2026

! 🇪🇹⚖️
፦

1️⃣
አንድ ባለሙያ ሌሊቱን ሙሉ ደክሞ የሠራበት ክፍያ ሳይከፈለው ሲቀር፣ ለሥራው ያለው ፍቅርና ተነሳሽነት ይቀንሳል። ይህም በሕሙማን አያያዝ ላይ ቀጥተኛ አሉታዊ ተፅዕኖ ያሳድራል።

2️⃣
ተገቢውን ክፍያና ጥቅማጥቅም ያላገኘ የጤና ባለሙያ አማራጭ ፍለጋ ወደ ግል ተቋማት ወይም ወደ ውጭ ሀገር ይሰደዳል። ሀገር ያስተማረቻቸው ልምድ ያላቸው ባለሙያዎች ማጣት ትልቅ ሀገራዊ ኪሣራ ነው።

3️⃣ ፦
ባለሙያው በኢኮኖሚ ጫና ውስጥ ሆኖ ሕይወት ለማዳን ሲታገት፣ በሥራው ላይ ትኩረት እንዲያጣና ለሕክምና ስህተቶች (Medical Errors) በር እንዲከፈት ያደርጋል።

4️⃣ ጫና፦
የመንግሥት ጤና ተቋማት ባለሙያዎቻቸውን በክፍያ ችግር ምክንያት ሲያጡ፣ ለድሃው ማህበረሰብ የሚሰጠው የሕክምና አገልግሎት ይስተጓጎላል።


......................

04/09/2026

04/09/2026

!? ━━━━━━━━━━━━━━━━━━
አመራሮችን ከወንበር ወንበር፣ ከተቋም ተቋም እና ከአንድ የአስተዳደር እርከን ወደ ሌላ በማዘዋወር ''የአመራር ሪፎርም'' ተደረገ ሲባል እንሰማለን።

ዛሬ አንዱ ኃላፊ እዚህ፣ ነገ እዚያ፣ ከነገ ወዲያ ሌላ ወንበር፤ ከዚያም በድምቀት፦ ''የአመራር ሪፎርም አድርገናል!'' ይሉናል።

እንግዲህ የምንለውን ቃል በትክክል መግለጽ ያስፈልጋል። ስለዚህ ''እውነተኛ የአመራር ሪፎርም ምንድነው?'' የሚለው ጥያቄ መመለስ አለበት። ይህንን ለመመለስ ግን በመጀመሪያ ''አመራር'' እና ''ሪፎርም'' ምን ማለት እንደሆኑ ማየት ያስፈልጋል።

1. አመራር ምንድነው?

አመራር ማለት ሰውን በአንድ የሥልጣን ወንበር ላይ ከማስቀመጥ ያለፈና ሕዝብን ወደሚፈልገው ውጤት ለማድረስ ራዕይ መቅረጽ፣ አቅጣጫና ውሳኔ መስጠት፣ ሰዎችን ማሳተፍ፣ ተጠያቂነትን ማስፈንና ውጤትን ማረጋገጥ ነው። ስለዚህም የአመራር ጥራት የሚለካው በወንበሩ ከፍታ ሳይሆን በሚያመጣው ለውጥና ውጤት ነው።

2. ሪፎርም ምንድነው?

ሪፎርም ማለት አሁን ያለው ሥርዓትና አሠራር ውጤታማ ካልሆነ ችግሩን በመለየት አወቃቀሩን፣ አሠራሩን፣ የውሳኔ ሂደቱን፣ የተጠያቂነት ሥርዓቱንና የሚመራበትን አስተሳሰብ በዕቅድ ማሻሻልና የተሻለ ውጤት ለማምጣት የሚበጅ አሰላለፍ መፍጠርና መተግበር ነው። ስለዚህም ባለሥልጣንን ከቦታ ቦታ ማዘዋወር በራሱ ሪፎርም አይደለም። ምክንያቱም ሰው ተቀይሮ ሥርዓቱ፣ አሠራሩና የአመራር ባህሉ ካልተቀየረ የተቀየረው ሰው ነውና ሪፎርም አይባልም።

3. የአመራር ሪፎርም ማለትስ?

አሁን አመራር እና ሪፎርም ማለት ምን ማለት እንደሆኑ በግልጽ ስለተረዳን የአመራር የቦታ ሽግሽግን ሰዎች ''የአመራር ሪፎርም'' እንደሚሉት እኛ አንልም ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ። በአጭሩ ''የአመራር ሪፎርም'' ማለት አመራሩ የሚመራበትን መንገድ ከሕዝብ ፍላጎት፣ ከተጨባጭ እውነታና ከሚጠበቀው ውጤት ጋር እንዲጣጣም የአመራር አስተሳሰብን፣ ባህልን፣ የውሳኔ አሰጣጥን፣ ተጠያቂነትንና የሕዝብ ተሳትፎን በስርዓት ማሻሻል የሚቻልበትን መሥመር ማረጋገጥ ማለት ነው።

እንግዲህ ጥያቄው ይሄ ነው፦

👉 አመራሮችን ቦታና አካባቢ በመቀየር ብቻ ቀድሞ የተለመዱ የአመራር አሠራሮችና ባህሎች ስለመለወጣቸው ገላጭ መረጃ በሌለበት ''የአመራር ሪፎርም'' ከተባለ ችግሩ አመራሩ የሚሠራበት አካሄድ ሳይሆን ወንበሩ ነበር?

👉 አንድ ሰው ከአንድ ተቋም ወጥቶ ወደ ሌላ ተቋም በመዛወሩ ወይም ከአንዱ የአስተዳደር እርከን ወደ ሌላ በመግባቱ ብቻ 'የሕዝብ ችግር በራሱ ይፈታል?

👉 አመራሩ የሚያስብበት መንገድ፣ ሕዝብን የሚሰማበት ጆሮ፣ የሚወስንበት አካሄድ፣ ተጠያቂነትን የሚያይበት አተያይና ውጤትን የሚመዝንበት መስፈርት ሳይቀየር የአመራሮች የቦታ ቅይይር እንዴት ''ሪፎርም'' ሊሆን ይችላል?

ውድ አንባቢያን፥ የጥያቄዎቹ መልስ ከእናንተ ይሁን!

4. ዛሬ ኢትዮጵያ የምትፈልገው ምን ዓይነት ሪፎርም ነው?

ቀጣዩ አገራዊና ክልላዊ የፖለቲካ/አመራር ሪፎርም በ7ኛው አገራዊና ክልላዊ ምርጫ ውጤቶችና በአገራዊ ምክክር የተነሱ ጥያቄዎችን ከማንበብ መጀመር አለበት። በመርህ ደረጃም እንደ አገርም ሆነ እንደ ክልል፣ ዞንና የታችኛው የአስተዳደር እርከን እየገጠሙን ያሉ ተጨባጭ ማኅበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ችግሮችን መፍታት የሚችል መሆን አለበት።

ስለዚህ ሪፎርሙ ከሚከተሉት አስተሳሰቦች መነሳት አለበት፦

👉 ሕዝብ ጥያቄ ሲያነሳ ''ማን አጀንዳ ሰጠ

04/09/2026

02/09/2026

በሀገራችን የተለመደው የ"ዳይክሎ-ዴክሳ" መርፌ ድብቅ አደጋ
ለአንድ ጊዜ ህመም ማስታገሻ ብለው የመንቀሳቀስ አቅምዎን አደጋ ላይ አይጣሉ!
በኢትዮጵያ ውስጥ ለጀርባ፣ ለጉልበት ለከባድ ራስምታት፣ ለሪህ ፣እና ለተለያየ የሰውነት ህመም "ዳይክሎ-ዴክሳ" (Diclofenac + Dexamethasone) መርፌ መወጋት እጅግ የተለመደ ሆኗል።
ብዙዎች ይህን መርፌ ፈጣን እና ጠንካራ መፍትሄ እንደሆነ አድርገው ያስባሉ። ነገር ግን ይህ የተሳሳተ ግንዛቤ ብዙ ወጣቶችን ለከባድ በስህታዎች እየዳረገ ነው።
ችግሩ ምንድን ነው?
ዳይክሎፌናክ ለህመም ማስታገሻነት የሚጠቅም ቢሆንም፣ ዴክሳሜታሶን (Dexamethasone) ግን ጠንካራ ስቴሮይድ ነው። ስቴሮይድ ለቀላል ወይም ምክኒያታቸው ላልታወቀ ህመሞች ፣ ተብሎ በዘልማድ መወሰድ የለበትም።
የሚያስከትለው አደገኛ የጤና ችግሮች ውስጥ ፡ የዳሌ ራስ መበስበስ ወይም Avascular Necrosis (AVN) ዋነኛው ነው::
ይህንን መርፌ በተደጋጋሚ መውሰድ ወደ አጥንት የሚሄደውን ደም ዝውውር በማስተጓጎል የአጥንታችህን ሕብረ-ህዋስ እንዲሞት ያደርጋል።
• ጉዳቱ የሚያነጣጥረው፡ በብዛት ዳሌ መገጣጠሚያ ወይም ዳሌ አጥንት ራስ ላይ ነው።
• ውጤቱም የአጥንቱ ራስ ይበሰብሳል፤ ይህም ለከባድ ህመም ፣ ማነከስ እና የቀን ተቀን ሕይወት መስተጓጎል ይዳርጋል።
ብቸኛው መፍትሄም የዳሌ መገጣጠሚያ ቅየራ (Total Hip Replacement) ቀዶ ጥገና ይሆናል።
• ተጎጂዎቹ፡ በአሁን ሰዓት በ20ዎቹ እና በ30ዎቹ የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ ወጣቶች በዚህ ምክንያት ለከባድ ጉዳት እየተዳረጉ ነው።
?
ለተለመደ የጡንቻ ወይም የጀርባ ህመም አስተማማኝ አማራጮችን ይጠቀሙ፡
• የሚዋጡ መድኃኒቶች (Diclofenac tablets, Ibuprofen, Paracetamol)
• የፊዚዮቴራፒ ህክምና
• እረፍት ማድረግ
ምንጩ ያልታወቀ ከባድ ህመም ሲኖር ደግሞ ተገቢውን ምመራ ማድረግ እና አስፈላጊውን መዳኒት መውሰድ ያስፈልጋል።

ማስጠንቀቂያ ምልክቶች፡ ይህንን መርፌ በተደጋጋሚ ወስደው ከሆነ እና የዳሌ፣ የጭን ወይም ብሽሽት አካባቢ ህመም የሚሰማዎት ከሆነ በአስቸኳይ የአጥንት ቀዶ ህክምና ባለሙያ ያማክሩ።
ለቀላል ህመም ስቴሮይድ መርፌ መውጋትን እናቁም!

01/09/2026

ነጋዴዎች መኪና እየገዙ ናቸዉ በተቃራንዉ የመንግሥት ሰራተኞች መከራ እየገዙ ናቸዉ።

31/08/2026

#መጋኛ

- መቼም በአካባቢያችን መጋኛ መታኝ ተብለን ብዙ ጊዜ ሰምተን ይሆናል : በአንድ በኩል የሚከሰት የፊት መዞር/መድከም በተለምዶ "መጋኛ መታኝ" በሳይንሱ ደሞ facial nerve palsy በመባል ይታወቃል::

-ከ70% በላይ የሚሆነዉ ምክንያቱ ሳይታወቅ ይከሰታል : ይሄም idiopathic facial nerve palsy/Bells palsy ተብሎ ይጠራል::

👉 idiopathic facial nerve palsy/bells palsy ምንድን ነዉ? እንዴትስ ይከሰታል?

-Bells palsy ማለት በተለያዩ ምክንያቶች የሚከሰት የነርቭ (facial nerve) መድከም ሲሆን በአንድ በኩል አይን እንዳይከደን እንዲሁም አፍን ጎትቶ ሊያዞር ይችላል::

-የሚከሰቱበት ምክንያቶች:- ብዙዎቹ መንስኤቸዉ ባይታወቅም
-ኢንፌክሽን ሲሆን በቫይረስ ወይም በባክቴሪያ ሊከሰት ይቻላል:: (HSV-1, EBV, VZV, Mumps, Lyme)

👉ይሄ ህመም ፆታ አይለይም: በእድሜም ህፃናትንም አዋቂንም ያጠቃል::

👉ከሌሎች ተመሳሳይ ህመሞች ልክ እንደስትሮክ (stroke) ካሉ እንዴት መለየት እንችላለን?
-ድንገተኛ መንስኤ (sudden onset) አለዉ
-በአንድ በኩል በግራ ወይም በቀኝ ብቻ (unilateral involvement) ይኖረዋል
-የእግር ወይም እጅ መስነፍ አይኖርም
-ሽፍታ: ሙቀት: ሳል (systemic signs) የመሳሰሉትን አንጠብቅም::

👉ለምርመራ ሀኪሙ መሰረታዊ የሆኑ የላቦራቶሪ ምርመራዎች ሊያዝ ይችላል: እንዳስፈላጊነቱ የCT/MRI ምርመራዎች ሊያስፈልግ ይችላል::

👉ህክምናዉ ለመክደን አስቸጋሪ የሆነዉን ዓይን በሚንከባከቡ የዓይን ጠብታዎች: እንዲሁም በመኝታ ጊዜ ዓይንን መሸፈንን ጨምሮ ጥቂት ቀናት የሚወሰዱ መድሃኒቶች ሊታዘዙልን ይችላሉ::

👉ህክምናዉ በጊዜ ሆስፒታል መሄድን ይፈልጋል:: ባህላዊ ወይም ሀይማኖታዊ መፍትሄን ፍለጋ መዘግዬት የህክምናዉን ዉጤታማነት ይቀንሳል::

👉ፀበል ወይም ፀሎትን ከህክምናዉ ጎን ለጎን ማድረግ ይቻላል::

👉ከህክምና በኃላ የሚኖረዉ ለዉጥ ህመሙ ሲከሰት ባለዉ ቅርጽ እና በብዙ ምክንያቶች የሚወሰን ሆኖ አብዛኛዉን ጊዜ በተለይ ደሞ ልጆች ሲሆኑ ሙሉ በሙሉ በሚል ደረጃ የማገገም እድላቸዉ ከፍ ያለ ነዉ::