Health info by EKB

12/10/2024

Ayy yerro san

11/09/2024

11/09/2024

Happy Ethiopia new year

10/10/2022

ከመጠን በላይ ስኳር መጠቀም በሰውነታችን ላይ ምን ያስከትላል?
🔵 በ 1ቀን ውስጥ መጠቀም ያለብን የስኳር መጠን ስንት እነደሆነ ብዙዎቻችን አንረዳም ነገር ግን ለወንዶች በቀን ውስጥ እስከ 9 የሻይ ማንኪያ ሲሆን ለሴቶች ደግሞ 6 የሻይ ማንኪያ ድረስ መጠቀም እንችላለን ነገር ግን እዚም መድረስ የሌለበት ሲሆን ከዚህ በላይ የሚጠቀሙ ከሆነ ከመጠን በላይ እንለዋለን፡፡የሚያስከትላቸው ችግሮች፡-
🔹 ያልተፈለገ ውፍረት ፡- በሰውነታችን ውስጥ ሌኘቲን የሚባል ንጥረ ነገር መጥገባችንን የሚነግረን እና የረሃብ ስሜትን የሚቆጣጠር ሲሆን ከፍተኛ የሆነ የስኳር መጠን በምንጠቀምበት ወቅት ስራውን እንዳይሰራ በማድረግ ረሃብ እንዲባባስ እና መብላት ከሚገባን በላይ እንድንመገብ ያደርጋል።
🔹 የበሽታ መከላከል አቅምን ይቀንሳል
🔹 ቡጉር ያመጣል ፡- ስኳር ሰውነታችን ወዝ እንዲያመርት ያደርጋል
🔹 የልብ ህመም ፡- ከፍተኛ የሆነ የስኳር መጠን በምንጠቀምበት ወቅት ላልተፈለገ ውፍረት እና ለደም ግፊት ስለሚያጋልጠን ወደልብ ህመም ይመራናል።
🔹 አይነት 2 ለሆነው የስኳር ህመም ያጋልጣል ፡- ኢንሱሊን በአግባቡ እንዳይስራ ስለሚያደርግ
🔹 ለካንሰር ያጋልጠናል
🔹 ድብርት ፡- ስኳር አብዝተን በምንጠቀምበት ጊዜ ስሜታችን እንዳይነቃቃ እና ድብርት ውስጥ እንድንገባ ያደርገናል።
🔹 ቆዳችን ቶሎ ያረጃል ፡- ቆዳችን ቶሎ እንዲሸበሸብ እና ያረጀን እንድንመስል ያደርጋል ምክንያቱም ኮላጅን እና ኢላስቲን የሚባሉ ቆዳ እንዲለጠጥ የሚያደርጉ ሲሆኑ ስኳር በምናበዛበት ወቅት ግን ስራቸውን ያስተጓጉለዋል።
🔹 በስብ ለተከማቸ ጉበት ያጋልጠናል ፡- በደማችን ውስጥ ያለውን ቅባት ስለሚጨምረው የጉበት ስብ እንዲከሰት ያድርጋል።
🔹 የደም ግፊት ፡- ከፍተኛ የሆነ የስኳር መጠን በምንጠቀምበት ወቅት ደማችን ውስጥ ያለውን የግሉኮስ መጠን እንዲጨምር ያደርገዋል ስለዚህ የደም ላይ ጫና እንዲፈጠር በማድረግ ወይም ለመለጠጥ የሚያስችላቸውን አቅም በማሳጣት የደም ግፊት እንዲጨምር ያደርጋል።

09/10/2022

Nagaa fi fayyaa
Barreeffama waa'ee ji'a hubannoo kaansarii harmaa (ji'a Waxabajjii):

1) Kaansariin harmaa maali?

Kaansariin harmaa gosa dhukkuba seelii harmaa irraa maddu yoo ta’u, keessattuu daaktii aannan harmaa gara harmaatti geessu fi ujummoolee aannan harmaa oomishaniif.

Baay'inni ykn guddinni seelii harmaa haala to'annoo qaama keenyaatiin ala ta'een akka sababa dhukkuba kanaatti ilaalama.

Kaansariin harmaa irra caalaa dubartoota irratti kan mul'atu ta'us, dhibbeentaa tokko itti dabali, garuu dhiirota irrattis ni mul'ata.

2) Kaansarii harmaa gosa meeqatu jira?

Kaansariin harmaa gosa lamatti qoodama: kaansarii weerartuu fi kaansarii hin weerarre. Kutaaleen gurguddoon kun kutaalee xixiqqoo biroo isaan keessa of keessaa qabu.

I) Seelonni haguuggii seeliitiin haguugaman gosa lama qabu. Isaan ... dha:

📌Ductal cancer in situ - Kun gosa dhukkuba hanga ammaatti kaansarii hin qabne ta'us carraan kaansarii ta'uu isaa guddaadha.

📌Lobular neoplasm kan ujummoo aannan harmaa irraa maddu
Gosti dhukkuba kun seelii harmaa keessatti seelii aannan oomishuuf haala hin baramneen uumamuu yoo ta’u, gara kaansariitti jijjiiramuu isaas baay’eedha.

II) Kaansarii Harmaa Weerartuu

Gosti kaansarii kun kaansarii ujummoo aannan harmaa haadha fi ujummoolee aannan oomishaniif jalaa miliqee ogeeyyii paatolojiitiin gosoota hedduutti qoodamudha. Fakkeenyaaf: tubular, mucinous, medullary, papillary...kkf

🎯 Qoodinsa armaan olitti ibsameen alattis kaansariin harmaa sadarkaa sadiitti qoodama.

A) Kaansarii seelii harmaa qofa keessatti argamu (Kaansarii Harmaa Jalqabaa -> Sadarkaa 0 - IIA) .

Dhukkubsataan kaansarii gosa kanaa sadarkaa gaarii irra kan ka’e guutummaatti fayyuu danda’a. Harma xixiqqoo fi ciistii harka jalaa muraasa amala sadarkaa kanaa ta’an baqaqsanii hodhuudhaan bu’a qabeessa ta’een yaaluun ni danda’ama.

b) Kaansarii seelii harmaa bira darbee gara kutaalee qaamaa fi tishuuwwan naannoo harmaa jiranitti babal’ate (Locally Advanced Breast Cancer -> Stage IIB - III) .

Dhu

07/10/2022