02/09/2026
احساس گیرکردن یا گلوله در گلو (Globus Sensation) چیست؟
احساس گلوله یا گیرکردن چیزی در گلو، که در طب به آن Globus Sensation گفته می شود، اصطلاحات مروجه دیگر آن Globus pharyngeus، Globus hystericus، Globus feeling / Globus phenomenon یاد می شود. یک حالت نسبتاً شایع است. در این حالت، شخص احساس می کند که گویا چیزی مانند گلوله، لقمه یا توده در گلویش گیر مانده؛ در حالیکه در بسیاری از موارد، هیچ جسم واقعی در گلو وجود ندارد.
این حالت معمولاً خطرناک نیست، اما اگر دوامدار باشد، بهتر است علت آن توسط داکتر بررسی شود.
🔹 چرا این حالت به وجود میآید؟
عوامل مختلف میتوانند در ایجاد یا تشدید احساس گلوبوس نقش داشته باشند، از جمله:
• ترش کردن و برگشت اسید معده (ریفلاکس): برگشت اسید معده به طرف مری و گاهی تا حلق و حنجره، میتواند باعث تحریک و حساس شدن گلو شود.
• گرفتگی و کشیدگی عضلات گلو و حنجره: فشار و انقباض این عضلات می تواند احساس وجود یک گلوله در گلو را ایجاد کند.
• تشویش و فشارهای عصبی: نگرانی و استرس می تواند عضلات گلو را منقبض کرده و حساسیت این ناحیه را بیشتر سازد.
• التهاب و تحریک گلو: حساسیتهای فصلی، ترشحات پشت بینی و بعضی مشکلات حنجره نیز ممکن است در این حالت نقش داشته باشند.
🔹 از نگاه اناتومی در گلو چه اتفاق میافتد؟
در قسمت گلو و حنجره، عضلات و اعصاب حسی زیادی وجود دارد. اگر این قسمت به دلیل ریفلاکس، التهاب، فشار عصبی یا عوامل دیگر حساس شود، پیامهای بیشتری از طریق اعصاب به مغز فرستاده میشود.
از جمله اعصاب مهم در این قسمت:
عصب واگ (Vagus nerve – CN X)، عصب حنجرهای فوقانی (Superior laryngeal nerve)، عصب حنجرهای راجعه (Recurrent laryngeal nerve) و عصب زبانیحلقی (Glossopharyngeal nerve – CN IX) می باشند.
به همین دلیل ممکن است شخص احساس کاملاً واقعی «چیزی در گلو گیر کرده» داشته باشد، با آن که جسمی در گلو وجود نداشته باشد.
🔹 آیا این حالت با مشکل بلع فرق دارد؟
بلی، فرق دارد.
در گلوبوس معمولی، شخص غالباً میتواند آب و غذا را بهصورت عادی قورت بدهد؛ ولی احساس گلوله یا فشار در گلو باقی می ماند.
اگر غذا یا آب واقعاً پایین نمی رود، هنگام بلع درد وجود دارد یا شخص دچار خفگی می شود، ممکن است مشکل دیگری به نام اختلال بلع (Dysphagia) وجود داشته باشد و باید توسط متخصص مربوطه بررسی شود.
🔹 برای بهترشدن چه کارهایی میتوان انجام داد؟
• اگر ترش کردن و ریفلاکس دارید، آن را جدی بگیرید و در صورت نیاز با مشوره داکتر مربوطه تداوی کنید.
• از خوردن غذای بسیار چرب، تند و سنگین، به خصوص نزدیک وقت خواب، تا حد امکان خودداری کنید.
• بعد از غذا فوراً دراز نکشید.
• آب کافی بنوشید.
• کوشش کنید زیاد گلوی خود را صاف نکنید؛ زیرا این کار می تواند گلو را بیشتر تحریک کند.
آگاهی درست می تواند هم از رنج مریض کم کند و هم از مصارف غیرضروری یک خانواده جلوگیری نماید.
