Ahana

12/06/2026

Voice (official)

«Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια μικρή διόρθωση», λέει από την αρχή της συζήτησής μας ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Έχει επικρατήσει να λέμε “Μεγάλη” και “Μικρή” Επίδαυρος, επειδή υπάρχει το μεγάλο και το μικρό θέατρο. Όμως ιστορικά δεν είναι έτσι. Η αρχαία Επίδαυρος ήταν η πόλη – η σημερινή Παλαιά Επίδαυρος, με το λιμάνι, τη διοίκηση και τη ζωή της». Ο καθηγητής εξηγεί ότι το μικρό θέατρο ανήκε στην πόλη και άρχισε να κατασκευάζεται στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ., εξελισσόμενο σταδιακά στους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους. Όσο για το μεγάλο θέατρο, «αυτό ανήκε στο εξωαστικό ιερό του Ασκληπιού: το μεγάλο θεραπευτικό κέντρο της αρχαιότητας, όπου άνθρωποι από όλη τη Μεσόγειο έφταναν για να θεραπευτούν. Κατασκευάστηκε ολόκληρο στα τέλη του 4ου με αρχές του 3ου αιώνα π.Χ., ενώ η σκηνή του αναμορφώθηκε κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους».

Το μεγάλο θέατρο και το ιερό του Ασκληπιού είχαν έρθει στο φως ήδη από τις ανασκαφές του Παναγή Καββαδία τον 19ο αιώνα· η αρχαία πόλη όμως δίπλα στη θάλασσα έκρυβε ακόμη μεγάλο μέρος της ιστορίας της. Όταν ο Βασίλης Λαμπρινουδάκης ξεκινούσε να δουλεύει ανασκαφικά στην Επίδαυρο, στις αρχές του ’70, το μικρό θέατρο της αρχαίας πόλης είχε μόλις ξαναβγεί στο φως, έπειτα από αιώνες σιωπής κάτω από το χώμα.

Γιατί υπήρχε θέατρο μέσα στο Ασκληπιείο;

Για να καταλάβουμε την παρουσία του θεάτρου στο ιερό του Ασκληπιού, πρέπει να θυμηθούμε τί ήταν τα Ασκληπιεία: οι αρχαίοι τόποι ίασης και θεραπείας, με μια αντίληψη που αντιμετώπιζε τον άνθρωπο συνολικά, συνδέοντας το σώμα με την ψυχή και το περιβάλλον γύρω του. Σε μια εποχή όπου η θεραπεία ξεκινούσε από τη λατρεία του θεού και τη «μαγική» της διάσταση, πριν εξελιχθεί σταδιακά, μέσα από την παρατήρηση και την εμπειρία, προς την ιπποκρατική ιατρική, το θέατρο, η μουσική και οι παιάνες δεν θεωρούνταν απλή ψυχαγωγία αλλά μέρος της θεραπείας.

«Η μουσική είχε πολύ μεγάλη σημασία στη λατρεία του Ασκληπιού», εξηγεί ο κ. Λαμπρινουδάκης. Ιδιαίτερο ρόλο είχαν οι παιάνες, ύμνοι που αρχικά συνδέονταν με τον Απόλλωνα –τον θεό που επίσης συνδεόταν με την ίαση και θεωρούνταν πατέρας του Ασκληπιού– και στη συνέχεια πέρασαν στη λατρεία του Ασκληπιού. «Ήταν δοξαστικά άσματα που αφηγούνταν τις πράξεις του θεού», λέει. «Οι παιάνες για τον Ασκληπιό είναι πολύ γνωστοί· τον πρώτο μάλιστα τον έγραψε ο Σοφοκλής».

Όμως γύρω από τον βωμό δεν υπήρχε μόνο μουσική. Υπήρχε και αφήγηση, κίνηση, αναπαράσταση. Οι εξηγητές διηγούνταν τα «κλέα» του θεού, τις σπουδαίες πράξεις του, Ασκληπιού, ενώ οι αοιδοί τις απέδιδαν με μουσική. Οι πιστοί, παρακολουθώντας αυτές τις ιστορίες θεραπείας, ενθαρρύνονταν βλέποντας τις δυνατότητες του θεού. «Από αυτές τις δράσεις ξεκινά το θρησκευτικό θέατρο», λέει ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Όπως στην Επίδαυρο, σε όλα τα μεγάλα Ασκληπιεία υπήρχαν θέατρα».

Θυμίζει τον ορισμό της τραγωδίας του Αριστοτέλη: «πράξις σπουδαία και τελεία»: «σπουδαία», γιατί αφορά μεγάλες μορφές, ήρωες και θεούς. Και «τελεία», γιατί βλέπεις μια πράξη ολοκληρωμένη: την αρχή, την εξέλιξη και το τέλος της. «Ο άνθρωπος στη ζωή του δεν ξέρει πού θα καταλήξουν οι πράξεις του. Ζει με αγωνία. Στην τραγωδία όμως βλέπει μια ολοκληρωμένη ιστορία, κατανοεί τους μηχανισμούς, βλέπει τις συνέπειες, και τελικά ηρεμεί. Αυτό είναι η κάθαρση».

Η τραγωδία μπορούσε λοιπόν να λειτουργήσει θεραπευτικά για την ψυχή των ασθενών και των πιστών που έφταναν στο Ασκληπιείο. Αλλά και η κωμωδία θεωρούνταν μέρος της ίασης.

Η τραγωδία μπορούσε λοιπόν να λειτουργήσει θεραπευτικά για την ψυχή των ασθενών και των πιστών που έφταναν στο Ασκληπιείο. Αλλά και η κωμωδία θεωρούνταν μέρος της ίασης. «Ο Σωρανός, ένας πολύ σημαντικός γιατρός της αρχαιότητας, έλεγε ότι όσοι πάσχουν από ψυχικές διαταραχές πρέπει να παρακολουθούν τραγωδίες, ενώ όσοι υποφέρουν από μελαγχολία πρέπει να βλέπουν κωμωδίες».

Το θέατρο, λοιπόν, γινόταν μέρος μιας συνολικής εμπειρίας θεραπείας, μαζί με τη μουσική, τα λουτρά, τον ύπνο, τη φύση και τις τελετουργίες του ιερού. Ίσως όταν πηγαίνουμε σήμερα στην Επίδαυρο, να συνεχίζουμε –χωρίς να το συνειδητοποιούμε– κάτι πολύ παλιότερο από την ίδια την έννοια του φεστιβάλ: μια αρχαία αντίληψη που έβλεπε την τέχνη ως έναν τρόπο φροντίδας και της ανθρώπινης ψυχής.

Η αρχαία πόλη της Επιδαύρου ξαναβγαίνει στο φως

Για πολλά χρόνια, η αρχαία πόλη της Επιδαύρου παρέμενε σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. «Μέχρι πριν από λίγο καιρό δεν ξέραμε πολλά πράγματα», λέει ο κ. Λαμπρινουδάκης. «Ουσιαστικά γνωρίζαμε τμήματα του τείχους της πόλης, από κάποιες σωστικές ανασκαφές, ορισμένα μεταγενέστερα κτίρια, κυρίως κατοικίες, και βέβαια το θέατρο».

Η τειχισμένη πόλη βρισκόταν στο ακρωτήριο νότια του λιμανιού, ενώ η ζωή της απλωνόταν γύρω από το λιμάνι, μέχρι το ιερό της Ήρας στη βόρεια πλευρά του. «Το θέατρο ήταν κοντά στο τείχος, πιθανότατα κοντά στην είσοδο της τειχισμένης πόλης. Δεν είχε όμως ανασκαφεί ολόκληρο. Η ολοκλήρωση της ανασκαφής του σωζόμενου μέρους του και η ανάδειξή του έγιναν τα τελευταία χρόνια, μαζί με ένα λουτρό που υπάρχει δίπλα και συνδέθηκε με το θέατρο στα μεταγενέστερα χρόνια».

Η σημαντικότερη όμως ανακάλυψη των τελευταίων χρόνων ήταν ότι και μέσα στην ίδια την πόλη υπήρχε ένας χώρος λατρείας του Ασκληπιού, διαφορετικός από το μεγάλο εξωαστικό ιερό που γνωρίζουμε σήμερα ως Ασκληπιείο της Επιδαύρου. «Ο Παυσανίας, μπαίνοντας στην πόλη της Επιδαύρου, λέει ότι το πρώτο που συνάντησε ήταν το τέμενος του Ασκληπιού», εξηγεί ο καθηγητής. «Μάλιστα περιγράφει ότι είδε εκεί τα αγάλματα του Ασκληπιού και της της γυναίκας του της Ηπιόνης, στημένα στο ύπαιθρο, από παριανό μάρμαρο. Άρα τα είδε». Πράγματι, οι πρόσφατες ανασκαφές αποκάλυψαν αυτό το υπαίθριο ιερό, δίνοντας για πρώτη φορά υλική μορφή στην περιγραφή του αρχαίου περιηγητή.

«Στον χώρο βρέθηκε ένα μεγάλο οικοδόμημα κρήνης, διαστάσεων περίπου 20 επί 11 μέτρων, με χώρο υδροληψίας που είχε πρόσοψη με δύο ιωνικούς κίονες, καθώς και ένας ιερός περίβολος, όπου πιθανότατα ήταν στημένα τα αγάλματα που είχε περιγράψει ο Παυσανίας. Στο μέσον περίπου του περιβόλου υπήρχε φρέαρ. Το νερό έφτανε από αυτό στη δεξαμενή και από εκεί στον πιστό, δημιουργώντας μια σχεδόν τελετουργική διαδρομή. Ήταν και ένα είδος σκηνογραφίας», εξηγεί. «Από τον ιερό περίβολο, όπου βρίσκεται ο θεός, έρχεται το νερό στη δεξαμενή από την οποία παίρνει το νερό ο άνθρωπος». Στα ρωμαϊκά χρόνια, όταν το ιερό συνέχισε να εξελίσσεται, προστέθηκε μπροστά από τον περίβολο μια στοά, όπου πιθανότατα γινόταν η εγκοίμηση.

Το λιμάνι της αρχαίας Επιδαύρου συνέβαλε στη διάδοση της λατρείας και της φήμης του Ασκληπιού σε όλη τη Μεσόγειο.

Όσο για τη θέση της αρχαίας πόλης, το λιμάνι της συνέβαλε στη διάδοση της λατρείας και της φήμης του Ασκληπιού σε όλη τη Μεσόγειο. Ο κ. Λαμπρινουδάκης αφηγείται μια σχετική ιστορία: «Το 293 π.Χ., όταν ένας μεγάλος λοιμός χτύπησε τη Ρώμη, οι συγκλητικοί ήρθαν με πλοίο στην Επίδαυρο για να ζητήσουν βοήθεια από τον Ασκληπιό. Σύμφωνα με την παράδοση, ένα φίδι βγήκε από το Ασκληπιείο, ανέβηκε στο πλοίο και ακολούθησε τους Ρωμαίους πίσω στη Ρώμη. Όταν έφτασαν στο νησάκι του Τίβερη, το φίδι κατέβηκε εκεί — και οι Ρωμαίοι κατάλαβαν ότι σε αυτό το σημείο έπρεπε να ιδρύσουν το νέο Ασκληπιείο της πόλης. Και πάνω σε εκείνο το νησί υπάρχει ακόμη σήμερα νοσοκομείο».

Το νέο μουσείο θα μας δώσει τη δυνατότητα να αφηγηθούμε ολόκληρη την εξέλιξη της ιατρικής, από τη μαγική, στην πρακτική και τελικά στην επιστημονική ιατρική

Παράλληλα όμως θα διατηρηθεί και το παλιό μουσείο της Επιδαύρου, το οποίο, όπως τονίζει ο κ. Λαμπρινουδάκης, υπήρξε ιδιαίτερα πρωτοποριακό για την εποχή του. «Ήταν ένα από τα πρώτα μουσεία που ενσωμάτωσαν μέσα στον εκθεσιακό χώρο αποκαταστάσεις κτιρίων», εξηγεί. «Αντί τα αρχιτεκτονικά μέλη να μείνουν έξω και να φθείρονται, ο Καββαδίας τα ανασυνέθεσε μέσα, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί να καταλάβει τη μορφή των μνημείων».

Οι αποκαταστάσεις του ναού του Ασκληπιού, της Θόλου και των Προπυλαίων θα παραμείνουν εκεί, ενώ τα κινητά ευρήματα θα μεταφερθούν στο νέο μουσείο. Οι αίθουσες που θα ελευθερωθούν θα αποκτήσουν έναν νέο χαρακτήρα: θα φιλοξενήσουν τις οικοδομικές επιγραφές της Επιδαύρου, που αφηγούνται την ιστορία της κατασκευής και της οργάνωσης του ιερού.

«Στην Επίδαυρο έχουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα δημοσιονομικής διαχείρισης. Υπήρχε κάθε χρόνο μια επιτροπή που επέβλεπε τα έργα και τους εργολάβους: πόσοι λίθοι χρειάζονταν, πόσοι κόπηκαν στο λατομείο, πόσοι μεταφέρθηκαν στο ιερό, πόσοι χρησιμοποιήθηκαν, τί χρήματα δόθηκαν. Και κάθε χρόνο απέδιδαν λογαριασμό». Όλα αυτά καταγράφονταν σε στήλες, κάποιες από τις οποίες σώζονται μέχρι σήμερα, ενώ έχουμε ακόμη και επιγραφές που δείχνουν ότι τιμωρούνταν όσοι δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους.

Ακόμη και σήμερα, μεγάλο μέρος της εργασίας τους γίνεται μέσα στις αποθήκες. «Είμαστε εκεί όλο τον Ιούλιο. Κάνουμε λίγη ανασκαφή στην πόλη, αλλά κυρίως δουλεύουμε πάνω στη μελέτη του νέου μουσείου. Ψάχνουμε ξανά τα αντικείμενα, τα εκθέματα. Τα περισσότερα βρίσκονταν ήδη εκεί».

https://www.facebook.com/AthensVoice/

https://www.athensvoice.gr/politismos/more-in-culture/968841/o-vasilis-labrinoudakis-mas-milaei-gia-tin-agnosti-epidauro-piso-apo-ta-theatra/

20/05/2026

Emmanuela Kozas

Terracotta Vessels used for Medicinal Heat Therapy.
1st century BC - 1st century AD.
, .

These remarkable terracotta vessels, fashioned in the form of life-sized human body parts, are among the most unusual medical artifacts discovered in ancient Cyprus.

Their curved undersides were carefully molded to fit the anatomy of the patient, allowing them to function as therapeutic θερμάσματα (heated compresses) that were filled with hot water or oil and applied directly to areas of pain.

The assemblage was discovered at Nea Paphos, within an or physician’s establishment connected to the medical tradition. Ancient authors such as and describe the use of heat therapy, emplastra, and induced hyperemia for rheumatic and muscular ailments.

Although Cyprus was politically under the administration during this period , its medicine, language, religious life, and scientific praxis remained predominantly in character.

Physicians in Roman Cyprus were trained within the continuum of Hellenic medicine established centuries earlier through the tradition. Nea Paphos and were celebrated medical centers of the eastern Greek world, where therapeutic knowledge, anatomy, and ritual healing coexisted.

Sources:
Paphos Archaeological Museum.
World History Encyclopedia. — at Paphos Archaeological Museum.

20/05/2026

🇬🇷❤️ In 1976, 65 year old Stamatis Moraitis was diagnosed with lung cancer and given less than a year to live. After several doctors confirmed the diagnosis, Moraitis refused treatment and moved back to the blue zone Greek island of Ikaria in . Stamatis was born there and wanted to be buried with his ancestors. He reconnected with his faith walking to a tiny Greek Orthodox Church near his home. His childhood friends began visiting and they talked for hours, sharing a bottle or two of wine. Moraitis planted vegetables in a small garden even though he thought he wouldn't be around to harvest them. In the evening, he walked to the local tavern to play tavli (backgammon) with his friends. Over 3 decades later, on a trip to visit his children in the U.S., he tried to return to his doctors to see why he was still alive. "My doctors were all dead," he said. Moraitis passed away at the age of 102, 36 years after being diagnosed with terminal lung cancer. RIP Mr. Stamatis Moraitis Photo by Andrea Frazzetta

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1394927772671562&set=a.552593656904982&locale=el_GR

🇬🇷❤️ In 1976, 65 year old Stamatis Moraitis was diagnosed with lung cancer and given less than a year to live. After several doctors confirmed the diagnosis, Moraitis refused treatment and moved back to the blue zone Greek island of Ikaria in . Stamatis was born there and wanted to be buried with his ancestors. He reconnected with his faith walking to a tiny Greek Orthodox Church near his home. His childhood friends began visiting and they talked for hours, sharing a bottle or two of wine. Moraitis planted vegetables in a small garden even though he thought he wouldn't be around to harvest them. In the evening, he walked to the local tavern to play tavli (backgammon) with his friends. Over 3 decades later, on a trip to visit his children in the U.S., he tried to return to his doctors to see why he was still alive. "My doctors were all dead," he said. Moraitis passed away at the age of 102, 36 years after being diagnosed with terminal lung cancer. RIP Mr. Stamatis Moraitis Photo by Andrea Frazzetta The New York Times

19/04/2026

31/03/2026

The understanding of diabetes in ancient Greece was limited, yet Greek physicians made remarkable observations about the condition. They described it with surprising accuracy given the era’s medical knowledge. The word “diabetes” itself originates from the Greek verb “diabainein,” meaning “to pass through,” referring to the excessive urination that was a hallmark symptom of the disease. Full story: https://tinyurl.com/mccm2rmk

28/03/2026

Οι ασθενείς ζητούσαν βοήθεια από τον Θεό Ασκληπιό και την κόρη του την υγεία να θεραπευτούν. Όταν είχαν λάβει τη θεραπεία και είχε περατωθεί η ίαση οι ασθενείς ήθελαν να ευχαριστήσουν το θεό προσκομίζοντας ομοίωμα του μέλους που πονούσε. Αυτό το τάμα μπορούσε να είναι από πηλό ή μάρμαρο και ήταν ένα πόδι, χέρι, μάτι, στήθος, γεννητικά όργανα. Ήταν δηλαδή αναθήματα που προσδιόριζαν το πάσχον μέλος του σώματος. Το συνόδευαν πολλές φορές και με μικρή επιγραφή ως αφιέρωμα ευχαριστίας , ή πολλες φορές κατέγραφαν τη θαυματουργική θεραπεία ασθενών με την παρεμβολη του Θεού Ασκληπιού. Όλα αυτά ήταν αναρτημένα στα Ασκληπιεία για εντυπωσιασμό των προσκυνητών, αλλά και για την ενδυνάμωση της πίστης τους στον θεράποντα ιατρό.
Εδώ βλέπουμε ανάθημα ανάγλυφο με παράσταση ποδιού και ευχαριστήρια επιγραφή του αναθέτη για την ίαση του από τον Ασκληπιό και την υγεία.
Χρονολογείται από το 150-200 μΧ και εκτίθεται στο βρετανικό μουσείο.

(Valia Farag)

21/01/2026

COPPER DEFICIENCY MAY BE A LEADING CAUSE OF HEART DISEASE

If you watched the Olympics in 2016, then you may remember the commercial that said we all have a little bit of gold inside of us (0.02 mg to be exact); with most of that gold being contained in our heart, "There's (Literally) a Little Gold in Everyone".

But there’s a more precious metal when it comes to this vital organ...and that metal is copper.

When we think of copper we normally think of a penny, cookware, or perhaps even jewelry, but copper is actually an essential trace metal that we need to consume in our diets or else we would perish (hence the word ‘essential’).

Another thing that you maybe didn’t know about copper, and your cardiologist probably doesn’t know either, is that a lack of copper in the diet produces almost every single risk factor for heart disease. Indeed, a lack of copper in the diet can lead to elevated blood glucose, lipids (total and LDL cholesterol), uric acid, blood pressure and abnormal electrocardiograms, which has been known since at least 1987.

Importantly, some of these changes have occurred even at intakes that are considered “adequate”. A lack of copper also increases the susceptibility of lipoproteins and tissues to oxidize, and oxidized lipids are now thought to be one of the biggest drivers of heart disease. In other words, if your diet is lacking in copper, the so-called “bad LDL-cholesterol” in your body is more likely to oxidize, leading to atherosclerotic plaque formation and heart disease.

That’s a scary thought!

But why does any of this matter? Surely most of us aren’t copper deficient or we would all know about it. Unfortunately, there is no easy way to diagnose copper deficiency since blood levels are inaccurate for measuring true copper deficiency. This is because inflammation increases copper levels in the blood (serum copper levels likely become elevated in the blood to help fight inflammation).

In other words, blood levels of copper only diagnose severe copper deficiency but miss subclinical copper deficiency and normal copper levels in the blood are essentially meaningless (hence the issue).

So, are we getting enough copper in our diet?

The most shocking fact about the copper-heart disease story is that the safe and adequate intake of copper (originally established in 1980) was set between 2 and 3 mg per day. However, it was discovered that very few people in the United States consumed this amount of copper and that posed a problem (i.e., necessitating copper supplementation to meet the adequate intake for almost everyone in the United States). That is likely why the adequate intake for copper was subsequently lowered to just 0.9 mg/day. And this was primarily based on one small study looking at just eleven healthy young men. However, other studies suggested that we needed at least 1.3 mg/day of copper to meet our requirements. And yet most Americans (and most people around the world) may not even be consuming this amount of copper each day.

So why is copper deficiency virtually unknown? Perhaps because we have been so focused on obesity (over-eating) that we have totally neglected the harms of under-eating (in this case, a lack of dietary copper).

Even if we did consume the “adequate intake” of copper each day (which is still a matter of debate), we are now living in a society that predisposes us to copper deficiency. As a colleague and I published in an previous New York Times Op-Ed, the average American now consumes over 100 pounds or more of the sweet stuff per year. Furthermore, overconsuming sugar leads to copper deficiency as it reduces the absorption of copper in the intestine.

Additionally, numerous disease states predispose to copper deficit, such as kidney disease, celiac disease and even bariatric surgery (with over 200,000 of these operations being performed in the United States alone each year). Zinc-containing denture creams also put the elderly at risk for copper deficiency. Any way you slice it, copper deficiency is likely an under-diagnosed problem.

So, what does the evidence in the literature say about copper supplementation? One study in 16 healthy young women supplemented the diet with 3-6 mg of copper per day and noted, “we found that the young female volunteers who participated in this study appeared to be marginally copper deficient when consuming their habitual diet.” https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16115357/

The authors also noted that supplementing with 6 mg of copper/day reduced a substance in the blood that inhibits the breakdown of blood clots. In other words, a lack of copper in the diet may predispose to more blood clots, whereas ensuring adequate copper intake may have the reverse effect.

Another study, this time in 60 patients with high blood pressure, found that 62% of study participants were marginally copper deficient and that supplementing these individuals with 5 mg/day of copper significantly reduced their blood pressure https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14694810/.

Another study in 73 patients with high lipid levels noted that 38% of the study participants were marginally copper deficient and found that supplementing with 5 mg of copper/day decreased total cholesterol, the bad (LDL)-cholesterol and triglycerides and increased the good (HDL) cholesterol. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15969266/

In other words, if you take a group of individuals, around 1/3rd to 2/3rds have marginal copper deficiency and supplementing their diet with copper improves many health parameters.

Importantly, good dietary sources of copper (such as liver, oysters, lobster, crab and avocados) are not dietary staples for most Americans.

Moreover, eating a diet high in muscle meat without consuming organs increases the risk of copper deficiency as muscle meat contains a zinc to copper ratio of 50:1 (zinc inhibits the absorption of copper), whereas organ meats (liver for example) have a zinc to copper ratio of just 1.7:1.

Thus, our current dietary pattern is undoubtedly contributing to the problem of copper deficiency.

The optimal intake of copper per day for most people seems to be somewhere between 2.5 to 6 mg per day.

So, if we want to win the gold when it comes to our heart health; it may depend on a different metal...a metal all of us should have a greater appreciation for... copper!

How do I get copper?

1. I consume organ blends from NorthStar Bison https://northstarbison.com/collections/ground-beef-patties-100-grass-fed-and-finished/products/beef-old-world-ground-blend?rfsn=6160609.f40c9d. DRJAMES = 10% off.

2. A copper supplement https://t.co/GBVDCTadXP. Autofill saves 15% and my Fullscript accepts HSA/FSA.

If you want to learn about copper and 23 total minerals check out my book The Mineral Fix https://amzn.to/3aHoeu9ript

COPPER DEFICIENCY MAY BE A LEADING CAUSE OF HEART DISEASE

If you watched the Olympics in 2016, then you may remember the commercial that said we all have a little bit of gold inside of us (0.02 mg to be exact); with most of that gold being contained in our heart, "There's (Literally) a Little Gold in Everyone".

But there’s a more precious metal when it comes to this vital organ...and that metal is copper.

When we think of copper we normally think of a penny, cookware, or perhaps even jewelry, but copper is actually an essential trace metal that we need to consume in our diets or else we would perish (hence the word ‘essential’).

Another thing that you maybe didn’t know about copper, and your cardiologist probably doesn’t know either, is that a lack of copper in the diet produces almost every single risk factor for heart disease. Indeed, a lack of copper in the diet can lead to elevated blood glucose, lipids (total and LDL cholesterol), uric acid, blood pressure and abnormal electrocardiograms, which has been known since at least 1987.

Importantly, some of these changes have occurred even at intakes that are considered “adequate”. A lack of copper also increases the susceptibility of lipoproteins and tissues to oxidize, and oxidized lipids are now thought to be one of the biggest drivers of heart disease. In other words, if your diet is lacking in copper, the so-called “bad LDL-cholesterol” in your body is more likely to oxidize, leading to atherosclerotic plaque formation and heart disease.

That’s a scary thought!

But why does any of this matter? Surely most of us aren’t copper deficient or we would all know about it. Unfortunately, there is no easy way to diagnose copper deficiency since blood levels are inaccurate for measuring true copper deficiency. This is because inflammation increases copper levels in the blood (serum copper levels likely become elevated in the blood to help fight inflammation).

In other words, blood levels of copper only diagnose severe copper deficiency but miss subclinical copper deficiency and normal copper levels in the blood are essentially meaningless (hence the issue).

So, are we getting enough copper in our diet?

The most shocking fact about the copper-heart disease story is that the safe and adequate intake of copper (originally established in 1980) was set between 2 and 3 mg per day. However, it was discovered that very few people in the United States consumed this amount of copper and that posed a problem (i.e., necessitating copper supplementation to meet the adequate intake for almost everyone in the United States). That is likely why the adequate intake for copper was subsequently lowered to just 0.9 mg/day. And this was primarily based on one small study looking at just eleven healthy young men. However, other studies suggested that we needed at least 1.3 mg/day of copper to meet our requirements. And yet most Americans (and most people around the world) may not even be consuming this amount of copper each day.

So why is copper deficiency virtually unknown? Perhaps because we have been so focused on obesity (over-eating) that we have totally neglected the harms of under-eating (in this case, a lack of dietary copper).

Even if we did consume the “adequate intake” of copper each day (which is still a matter of debate), we are now living in a society that predisposes us to copper deficiency. As a colleague and I published in an previous New York Times Op-Ed, the average American now consumes over 100 pounds or more of the sweet stuff per year. Furthermore, overconsuming sugar leads to copper deficiency as it reduces the absorption of copper in the intestine.

Additionally, numerous disease states predispose to copper deficit, such as kidney disease, celiac disease and even bariatric surgery (with over 200,000 of these operations being performed in the United States alone each year). Zinc-containing denture creams also put the elderly at risk for copper deficiency. Any way you slice it, copper deficiency is likely an under-diagnosed problem.

So, what does the evidence in the literature say about copper supplementation? One study in 16 healthy young women supplemented the diet with 3-6 mg of copper per day and noted, “we found that the young female volunteers who participated in this study appeared to be marginally copper deficient when consuming their habitual diet.” https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16115357/

The authors also noted that supplementing with 6 mg of copper/day reduced a substance in the blood that inhibits the breakdown of blood clots. In other words, a lack of copper in the diet may predispose to more blood clots, whereas ensuring adequate copper intake may have the reverse effect.

Another study, this time in 60 patients with high blood pressure, found that 62% of study participants were marginally copper deficient and that supplementing these individuals with 5 mg/day of copper significantly reduced their blood pressure https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14694810/.

Another study in 73 patients with high lipid levels noted that 38% of the study participants were marginally copper deficient and found that supplementing with 5 mg of copper/day decreased total cholesterol, the bad (LDL)-cholesterol and triglycerides and increased the good (HDL) cholesterol. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15969266/

In other words, if you take a group of individuals, around 1/3rd to 2/3rds have marginal copper deficiency and supplementing their diet with copper improves many health parameters.

Importantly, good dietary sources of copper (such as liver, oysters, lobster, crab and avocados) are not dietary staples for most Americans.

Moreover, eating a diet high in muscle meat without consuming organs increases the risk of copper deficiency as muscle meat contains a zinc to copper ratio of 50:1 (zinc inhibits the absorption of copper), whereas organ meats (liver for example) have a zinc to copper ratio of just 1.7:1.

Thus, our current dietary pattern is undoubtedly contributing to the problem of copper deficiency.

The optimal intake of copper per day for most people seems to be somewhere between 2.5 to 6 mg per day.

So, if we want to win the gold when it comes to our heart health; it may depend on a different metal...a metal all of us should have a greater appreciation for... copper!

How do I get copper?

1. I consume organ blends from NorthStar Bison https://northstarbison.com/collections/ground-beef-patties-100-grass-fed-and-finished/products/beef-old-world-ground-blend?rfsn=6160609.f40c9d. DRJAMES = 10% off.

2. A copper supplement https://t.co/GBVDCTadXP. Autofill saves 15% and my Fullscript accepts HSA/FSA.

If you want to learn about copper and 23 total minerals check out my book The Mineral Fix https://amzn.to/3aHoeu9

24/11/2025

Researchers at the Babraham Institute have shown that a 13-day partial reprogramming process using Yamanaka factors can reset the molecular “age” of adult skin cells by about 30 years.
The treated fibroblasts began acting like much younger cells, producing more collagen and closing lab-grown wounds faster — all while keeping their original cell identity instead of turning into stem cells.

18/09/2025

Η "ευδαιμονία" στο πλαίσιο του "μπλε γερμανικού χαμομηλιού ματρικάρια" αναφέρεται στις ευεργετικές, χαλαρωτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες του φυτού, ιδίως του αιθέριου ελαίου του, που συμβάλλουν στην ψυχική ευεξία και την αίσθηση ευτυχίας. Το μπλε γερμανικό χαμομήλι (Matricaria recutita) οφείλει το χρώμα του στο αζουλένιο και είναι πλούσιο σε χαμαζουλένιο και α-βισαβολόλη, ενώ χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία για ανακούφιση από το άγχος, βελτίωση του ύπνου και για δερματικές παθήσεις.
Ειδικότερα:
Μπλε Χαμομήλι:
Είναι η κοινή ονομασία του αιθέριου ελαίου του γερμανικού χαμομηλιού, λόγω του μπλε χρώματός του.
Γερμανικό Χαμομήλι (Matricaria recutita):
Πρόκειται για το είδος χαμομηλιού από το οποίο προέρχεται το έλαιο, γνωστό για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες.
Ευδαιμονία:
Στην αρωματοθεραπεία, το έλαιο χρησιμοποιείται για να προάγει την αίσθηση ηρεμίας, να μειώσει το άγχος και την ένταση, φέρνοντας μια πιο "ηλιόλουστη" διάθεση και συμβάλλοντας στην ψυχική ευεξία.
Χρήσεις και Ιδιότητες:
Ανακούφιση από το άγχος:
Βοηθά στην ηρεμία και την χαλάρωση, καθιστώντας το ιδανικό για τη βελτίωση του ύπνου.
Αντιφλεγμονώδης δράση:
Το αζουλένιο που περιέχει είναι ισχυρό αντιφλεγμονώδες.
Δερματική φροντίδα:
Ωφελεί το ευαίσθητο δέρμα και βοηθά στην αντιμετώπιση δερματικών προβλημάτων όπως έκζεμα και δερματίτιδες.
Αναλγητικές ιδιότητες:
Μπορεί να ανακουφίσει από σωματικούς πόνους, π.χ. μυϊκούς πόνους και ρευματισμούς.
Διαταραχές του πεπτικού:
Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για πεπτικές διαταραχές και ερεθισμένο στομάχι.

30/08/2025

Some beautiful representations on chakras, the prana system and the areas governing into the physical body. 🌀💛✨