24/09/2026
Σαν σήμερα το 1939, ο Σίγκμουντ Φρόυντ έφυγε ήσυχα από τη ζωή στο τελευταίο του σπίτι, στην οδό Maresfield Gardens 20 στο Λονδίνο, σε ηλικία 83 ετών.
Αντί για κρεβάτι, ο Φρόυντ πέθανε σε ένα ειδικά κατασκευασμένο ανάκλιντρο ασθενούς, το οποίο είχε τοποθετηθεί στο γραφείο του στο ισόγειο.
Είπε στον γιατρό του, Μαξ Σουρ: «Αγαπητέ μου, μου υποσχέθηκες ότι θα με βοηθούσες όταν δεν θα μπορούσα πια να συνεχίσω. Τώρα δεν είναι παρά μόνο μαρτύριο και δεν έχει κανένα νόημα». Του χορηγήθηκαν ισχυρές δόσεις μορφίνης και έφυγε γαλήνια στις 23 Σεπτεμβρίου 1939.
Δίπλα στο κρεβάτι του, ο Φρόυντ κρατούσε το βιβλίο «Το Μαγικό Δέρμα» (La Peau de Chagrin) του Ονορέ ντε Μπαλζάκ — το τελευταίο βιβλίο που θα διάβαζε ποτέ.
Αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού άνδρα και τη σύγκρουσή του ανάμεσα στη μακροζωία και την επιθυμία, με τον Φρόυντ να παρατηρεί προς τον γιατρό του: «Αυτό ήταν το κατάλληλο βιβλίο για να διαβάσω· καταπιάνεται με τη συρρίκνωση και την εξάντληση».
Ο Φρόυντ, πρόσφυγας από τη ναζιστοκρατούμενη Βιέννη, έφτασε στο Λονδίνο τον Ιούνιο του 1938 και εγκαταστάθηκε στο τελευταίο του σπίτι τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.
Παρόλο που η εξέλιξη του καρκίνου της γνάθου τον περιόρισε ουσιαστικά στα δωμάτια του ισογείου και στον κήπο του σπιτιού, ο Φρόυντ παρέμεινε δραστήριος: δεχόταν ασθενείς, φίλους, συγγραφείς και συναδέλφους, ολοκλήρωσε το έργο «Ο Μωυσής και ο Μονοθεϊσμός» και δούλευε πάνω στην «Επιτομή της Ψυχανάλυσης».
Στην κηδεία του, ο ισόβιος φίλος και συνάδελφός του, Έρνεστ Τζόουνς, ανέφερε:
«Ένα σπουδαίο πνεύμα εγκατέλειψε τον κόσμο… Ο Φρόυντ μάς ενέπνευσε με την προσωπικότητα, τον χαρακτήρα και τις ιδέες του, και το δημιουργικό του πνεύμα μάς διαπότισε όλους… Αποχαιρετούμε έτσι έναν άνθρωπο όμοιο του οποίου δεν θα ξαναγνωρίσουμε ποτέ».
Credit: Freud Museum London