Φανή Χονδρού, PhD, MSc, Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

09/09/2025

Το σώμα κρατά το ίχνος του βιώματος.
Στην πορεία της θεραπείας, ανακαλύπτουμε ξανά και ξανά πως το σώμα γνωρίζει.

Όταν κάτι έχει ξεχαστεί ή απωθηθεί από τη συνείδηση, το σώμα συχνά συνεχίζει να θυμάται.

Εκφράζεται μέσα από ανεξήγητες σωματικές αισθήσεις και συμπτώματα.

Το σώμα γίνεται ο φορέας της μνήμης — κρατά μέσα του όσα δεν ειπώθηκαν, όσα δεν άντεξε η συνείδηση να κρατήσει. Το σώμα κρατά το ίχνος του βιώματος.

Όταν, μέσα στη θεραπευτική σχέση, αρχίζουμε να θυμόμαστε, να δίνουμε λόγο σε αυτό που υπήρξε, τότε αρχίζει να δημιουργείται μια αφήγηση. Και η αφήγηση θεραπεύει. Το σώμα - φορέας μπορεί τότε να απελευθερώσει ό,τι κρατούσε σιωπηλά.

#ψυχοθεραπεια

08/04/2024

Η δεκτικότητα της μητέρας στα μηνύματα που της στέλνει το βρέφος και η κατάλληλη ανταπόκριση της σ’ αυτά είναι μια θεμελιώδης μητρική λειτουργία, κρίσιμη για τη γνωστική και ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.

Η μητέρα απαντά με συνέπεια και ευαισθησία στο άγχος και την αγωνία που βιώνει το βρέφος της, το οποίο έρχεται συνεχώς αντιμέτωπο με άγνωστα και μη κατανοήσιμα ερεθίσματα (εσωτερικά και εξωτερικά).

Έτσι, το βοηθά να αντέχει τη δυσφορία του και σταδιακά να κατανοεί τον κόσμο.

06/02/2024

Ο έφηβος ή η έφηβη καλείται να αφήσει πίσω την παιδική ηλικία και να μπει στην ενήλικη ζωή, την οποία όμως πρέπει να την ανακαλύψει, και να τη δημιουργήσει γι' αυτόν ή γι' αυτήν.
Συχνά, του είναι δύσκολο να φανταστεί τη νέα εκδοχή του εαυτού του, να κάνει αυτήν την αλλαγή πίστας, που είναι ταυτόχρονα επιθυμητή και αγχογόνα.

Στην ψυχοθεραπεία με εφήβους, παρέχω ένα πλαίσιο υποστήριξης, που διευκολύνει το νέο άτομο να εκφραστεί, να επεξεργαστεί τις ανησυχίες του, να κατανοήσει τον εξελισσόμενο εαυτό του. Να διαχειριστεί έντονα συναισθήματα και να αντέξει τις συγκρούσεις του. Να ‘δομήσει’ τη νέα του ταυτότητα, αντέχοντας τις αγωνίες του.

Να φανταστεί αυτή τη νέα φάση ζωής. Ίσως χρειαστεί να τη χτίσει και να τη γκρεμίσει (και ξανά πάλι να τη χτίσει), να ελπίσει και να απογοητευτεί, να δοκιμάσει, να επιλέξει και να αμφιβάλει. Έως ότου μάθει να ‘πλοηγείται’ στη νέα φάση της ζωής του με τον δικό του τρόπο.

Οι έφηβοι βρίσκονται σε μια μεταβατική φάση, σε ένα μεταίχμιο. Το σώμα τους, οι σχέσεις τους με τους άλλους, ο συναισθηματικός τους κόσμος αλλάζουν. …

03/01/2024

Ο ρόλος του πατέρα ίσως δεν έχει λάβει την προσοχή που έχει λάβει η λειτουργία της μητέρας στη ζωή του παιδιού. Όμως, η συμβολή του είναι εξίσου μοναδική και κρίσιμη στην ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού.

Ο ρόλος του πατέρα ίσως δεν έχει λάβει την προσοχή που έχει λάβει η λειτουργία της μητέρας στη ζωή του παιδιού. Όμως, η συμβολή του …

25/09/2023

https://fanichondrou.gr/2023/09/12/όταν-μιλά-το-σώμα-εκδήλωση-ψυχοσωμα-2/

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι σωματικά συμπτώματα ή δυσλειτουργίες χωρίς οργανική αιτιολογία, τα οποία συνδέονται με ψυχολογικά αίτια. Μπορεί να είναι πόνοι, μυϊκή ένταση, δερματολογικές παθήσεις, γαστρεντερικά συμπτώματα, και άλλες σωματικές εκδηλώσεις, που συχνά επιφέρουν έντονη ενόχληση και αρνητικές επιδράσεις στην ποιότητα ζωής του ατόμου.

Στις περιπτώσεις αυτές, συναντάμε τον μηχανισμό της σωματοποίησης, μέσω του οποίου εκφράζονται σωματικά οι συναισθηματικές καταστάσεις και η ψυχολογική δυσφορία, που δεν έχουν άλλες οδούς έκφρασης.

Η σύνδεση νου – σώματος έχει μελετηθεί και ερευνηθεί από διάφορους τομείς όπως η ιατρική, η φιλοσοφία, η ψυχολογία, η ανθρωπολογία, κλπ. Η σύνδεση της …

12/09/2023

https://fanichondrou.gr/2023/09/02/περιγεννητική-απώλεια/

Η απώλεια του μωρού κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό, ή λίγο μετά τη γέννησή του μπορεί να αποτελούν τραυματικές εμπειρίες που ματαιώνουν την προσδοκία για τη νέα ζωή. Το ζευγάρι νιώθουν γονείς αλλά δεν έχουν μωρό να φροντίσουν. Εκεί που περίμεναν τη ζωή έρχεται ο θάνατος κι αυτό τους αφήνει συντετριμένους.

Οι γονείς αυτοί εκδηλώνουν συχνά έναν ‘βουβό’ και πιο μοναχικό θρήνο. Ο θρήνος τους μπορεί να βιωθεί ως ‘παραγνωρισμένος’, όπως χαρακτηρίζεται ο θρήνος που αφορά σε απώλειες λιγότερο αναγνωρισμένες κοινωνικά, για τις οποίες συνήθως δεν υπάρχουν τελετουργίες που απαλύνουν τον πόνο και διευκολύνουν την έκφραση, και μπροστά στις οποίες η υποστήριξη του περιβάλλοντος και της κοινωνίας είναι περιορισμένη, σε σχέση με την στήριξη που προσφέρεται όταν βιώνονται άλλα είδη απωλειών.

Για κάποιους γονείς η προσμονή για το καλωσόρισμα του μωρού τους μπορεί να διακοπεί απότομα, καθώς έρχονται αντιμέτωποι με την σκληρή πραγματικότητα της απώλειας ....

27/06/2023

Η εγκυμοσύνη και ο πρώτος χρόνος της ζωή του μωρού δεν είναι μόνο ιδιαίτερα σημαντικοί για το ίδιο το βρέφος αλλά ανοίγουν και για τους γονείς ένα παράθυρο νέων ευκαιριών, ένα πεδίο ψυχικής αλλαγής και εξέλιξης.

Μπορείτε να διαβάσετε το σχετικό άρθρο👇🏼

Η εγκυμοσύνη και ο πρώτος χρόνος της ζωής του μωρού δεν είναι μόνο ιδιαίτερα σημαντικοί για το ίδιο το βρέφος αλλά ανοίγουν και για τους …

05/01/2023

Η απώλεια είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ζωής. Το παιδί, ήδη από μικρή ηλικία, μπορεί να έρθει αντιμέτωπο με τον θάνατο αγαπημένων προσώπων.

Στο παρακάτω άρθρο περιγράφεται πως υποστηρίζουμε το παιδί που βιώνει μία απώλεια.

Η απώλεια είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ζωής. Το παιδί, ήδη από μικρή ηλικία, μπορεί να έρθει αντιμέτωπο με τον θάνατο αγαπημένων προσώπων. Οι …

01/10/2022

Ψυχολογικές διαστάσεις της υπογονιμότητας

Η εμπειρία της υπογονιμότητας θεωρείται μια ιδιαίτερα ψυχοπιεστική κατάσταση ζωής και συγκρίνεται με την εμπειρία της απώλειας αγαπημένων ατόμων αλλά και με την εμπειρία ασθενειών όπως ο καρκίνος.

Το πρόβλημα έρχεται -συνήθως- απροσδόκητα και βιώνεται ως απώλεια, απειλώντας τις προσδοκίες και τα όνειρα για το μέλλον, και ‘αποπροσανατολίζοντας’ το πλάνο της ζωής του ζευγαριού.
Η δυσκολία αυτή μπορεί να παραμείνει ‘ατελής’ ή να επηρεάσει έντονα και για μεγάλο διάστημα το άτομο, επιφέροντας μια ψυχολογική ανισορροπία, με ποικίλες συναισθηματικές προεκτάσεις.

Ο ρόλος της ψυχολογικής υποστήριξης κατά τη διάρκεια της θεραπείας υπογονιμότητας έχει στόχο να στηρίξει το άτομο ή το ζευγάρι στη διαχείριση των συναισθηματικών προκλήσεων της υπογονιμότητας και της διαδικασίας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Να διευκολύνει τον καθέναν να συνειδητοποιήσει τις επιθυμίες και τους στόχους του. Να αντέξει τις ματαιώσεις των ιδανικών του. Να διαχειριστεί την πρόκληση αυτή, ανοίγοντας σε νέες ευκαιρίες εμβάθυνσης της σχέσης με τον εαυτό και τον άλλον.

Και να φτάσει στη λύση της δυσκολίας, όποια κι αν είναι αυτή, με αποδοχή και συνειδητότητα.

Το τέλος του ταξιδιού της υπογονιμότητας και των προσπαθειών απάντησης σε αυτή, μπορεί να έχει διαφορετικές εκβάσεις για το κάθε άτομο ή ζευγάρι. Συχνά, το τέλος έρχεται με την απόκτηση του πολυπόθητου παιδιού, βιολογικού ή μη, μέσα από τις διάφορες δυνατότητες που υπάρχουν.

Στόχος της ψυχολογικής υποστήριξης είναι το τέλος σ' αυτό το ταξίδι -όποιο κι αν είναι αυτό- να συνοδεύεται από μια ‘γόνιμη’ συνειδητοποίηση, με νόημα και επιθυμία για τη συνέχιση της πορείας της ζωής.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερο στο παρακάτω άρθρο:

Δεδομένου ότι η γονεϊκότητα αποτελεί ένα πολύ σημαντικό ορόσημο ζωής για πολλούς ανθρώπους, η υπογονιμότητα μπορεί να χαρακτηριστεί ως μία ‘αναπτυξιακή’ κρίση μ....

25/09/2022

"Όταν η μητέρα παρουσιάζεται σταθερά διαθέσιμη, ανταποκρίνεται σε σημαντικό βαθμό, με ζεστασιά και ευαισθησία στις βιολογικές και συναισθηματικές ανάγκες του μωρού της και είναι δεκτική απέναντι στη δυσφορία του, τότε αναπτύσσεται ένας ασφαλής δεσμός μεταξύ τους.

Η σταθερή και άμεση ανταπόκριση δείχνει στο βρέφος πως η μητέρα αφουγκράζεται τις ανάγκες του και είναι πρόθυμη να τις ικανοποιήσει ενώ παράλληλα αντέχει τη δυσφορία, το κλάμα, την αναστάτωσή του.

Εάν η μητέρα χτίσει έναν ασφαλή δεσμό με το βρέφος κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής του, το ασφαλές αυτό περιβάλλον εσωτερικεύεται από το παιδί και επηρεάζει θετικά την ψυχοσυναισθηματική του ανάπτυξη .

Η επαρκής και σταθερή ικανοποίηση των αναγκών του βρέφους του δίνει την αίσθηση ότι οι φροντιστές του το αγαπούν, και επομένως, ότι το ίδιο είναι άξιο αγάπης. Ο συναισθηματικός δεσμός με τους γονείς θα αποτελέσει τη βάση πάνω στην οποία θα σχηματιστεί η εικόνα που κατασκευάζει το παιδί για τον εαυτό του -η οποία επεκτείνεται και στην ενήλικη ζωή- και ο τρόπος που σχετίζεται με τους άλλους.

Με άλλα λόγια, το παιδί διαμορφώνει προσδοκίες σχετικά με το κατά πόσο το ίδιο είναι άξιο αγάπης και οι άλλοι είναι άξιοι εμπιστοσύνης, ώστε να μπορέσει να προσεγγίσει, να εμπιστευτεί και να συνδεθεί με άλλους ανθρώπους."

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο παρακάτω άρθρο:

Η θεωρία της προσκόλλησης ή του συναισθηματικού δεσμού (attachment) μητέρας – βρέφους παρουσιάστηκε αρχικά από τον Βρετανό ψυχίατρο και ψυχαναλυτή, John Bowlby. Η θεωρία αυτ....

21/09/2022

Κάθε στοιχείο στην ψυχική μας πραγματικότητα που δεν μπορεί να εκφραστεί, βρίσκει μία άλλη οδό εκτόνωσης.
Τα συναισθήματα που απωθούμε, δεν εξαφανίζονται. Εξακολουθούν να είναι υπόγεια ενεργά, χωρίς εμείς να έχουμε επίγνωση της δράσης τους στη ζωή μας.
Κάποτε, το απωθημένο, ανέκφραστο συναίσθημα γίνεται σύμπτωμα, πλήττει το σώμα ή μας παγιδεύει σε συμπεριφορές που μας βλάπτουν.
“Τα ανέκφραστα συναισθήματα δεν πεθαίνουν. Θάβονται ζωντανά και είναι θέμα χρόνου να εκδηλωθούν, με τρόπο δυσάρεστο.” (S. Freud)

14/09/2022

Είναι κατανοητό να θέλεις να προσφέρεις στο παιδί σου έναν ‘τέλειο’ γονέα. Αυτό αποδεικνύει την επιθυμία σου να κάνεις ό,τι καλύτερο μπορείς για εκείνο. Όμως η τελειότητα είναι ανέφικτη. Αυτό που είναι εφικτό και αυτό που το παιδί σου χρειάζεται είναι έναν ‘ανθρώπινο’ γονέα, με τα ανθρώπινα λάθη και τις δυσκολίες του.
 
Όταν αναπόφευκτα κάνεις λάθη, χάσεις την ψυχραιμία σου, αντιδράσεις με τρόπο που δεν θα ήθελες, τότε σου προσφέρεται η ευκαιρία να λειτουργήσεις ως πρότυπο για το παιδί σου.
Να λειτουργήσεις ως πρότυπο υπευθυνότητας, αναλαμβάνοντας την ευθύνη του λάθους σου, ως πρότυπο αυτό-αποδοχής και επανόρθωσης.

Έτσι, διδάσκεις στο παιδί σου ότι είναι εντάξει κι εκείνο να κάνει λάθη. Διδάσκεις ότι η αυτό-κατηγορία, το αυτο-μαστίγωμα, δεν μας φέρνει πιο κοντά στην τελειότητα και τις υψηλές μας προσδοκίες αλλά μας γεμίζει ενοχή, θλίψη και άγχος. Και κυρίως διδάσκεις ότι έχουμε την δυνατότητα επανόρθωσης και σύνδεσης με τον άλλον, παρά τα λάθη μας ή ακόμα και χάρη σ’ αυτά.
 
Θελουμε να υπάρχουν γονείς που μαθαίνουν, εξελίσσονται, προσπαθούν, αναγνωρίζουν και αναστοχάζονται τα λάθη τους, επανορθώνουν, και ζητάνε βοήθεια όταν το χρειάζονται.

#ψυχοθεραπεία #γονείς #γονεϊκοτητα