26/08/2026
Όσο περνάει ο καιρός, αρχίζουν τα αυξάνονται τα διαθέσιμα δεδομένα για τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα των νέων αντι-αμυλοειδικών θεραπειών (μονοκλωνικών αντισωμάτων) για την αρχόμενη ν. Alzheimer. Οι βασικές μελέτες βάσει των οποίων εγκρίθηκαν τα φάρμακα απέδειξαν αποτελεσματικότητα έναντι του placebo (εικονικού φαρμάκου) και διήρκεσαν 18 μήνες. Τα ουσιαστικά ερωτήματα που πλέον πρέπει να απαντηθούν είναι α. αν το καλό αποτέλεσμα διατηρείται τα επόμενα χρόνια και β. αν τα φάρμακα αλλάζουν την πορεία της νόσου, δηλ. αν εκτός του άμεσου αποτελέσματος οι ασθενείς εμφανίζουν και βραδύτερη εξέλιξη της νόσου (κάτι που για μια ανίατη, προοδευτική νόσο είναι κάτι σαν το "Χρυσό Δισκοπότηρο").
Η έρευνα για τα φάρμακα αυτά συνεχίζεται, όμως δεν μπορεί (για πρακτικούς, κυρίως οικονομικούς, λόγους) να περιλαμβάνει σύγκριση με placebo. Έτσι, στους συμμετέχοντες προσφέρεται η ευκαιρία να συνεχίσουν να λαμβάνουν το ενεργό φάρμακο και η σύγκριση γίνεται με την πορεία που θα αναμέναμε με βάση παλαιότερες παρατηρήσεις. Η μέθοδος αυτή είναι στατιστικά υποδεέστερη, όμως είναι το καλύτερο μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας. Οι πρώτες σχετικές δημοσιεύσεις δείχνουν ότι η συμπτωματική βελτίωση διατηρείται, οπότε μάλλον το ερώτημα (α) έχει απαντηθεί.
Ως προς το (β), οι επίσημες δημοσιεύσεις από τις ερευνητικές ομάδες του lecanemab και του donanemab ισχυρίζονται ότι η διαφορά αυτών που έλαβαν θεραπεία από αυτούς που δεν έλαβαν ποτέ όλο και μεγαλώνει, δηλ. όντως τα αντι-αμυλοειδικά φάρμακα αλλάζουν το μέλλον του ασθενούς. Άρθρα που δημοσιεύονται από άλλες ομάδες, ωστόσο, αμφισβητούν το συμπέρασμα αυτό. Για την ώρα, νομίζω ότι δεν μπορεί κανείς να τοποθετηθεί με ικανοποιητική βεβαιότητα για το θέμα. Θα χρειαστεί αρκετός καιρός ακόμη και, κυρίως, πολλή μελέτη των νέων φαρμάκων.
