26/08/2026
☀️ Καύσωνας, αφυδάτωση και πέτρες στα νεφρά
Ο καύσωνας καλά κρατεί και η παρατεταμένη ζέστη δοκιμάζει καθημερινά τις αντοχές μας.
Και τέτοια επεισόδια αναμένεται να μας απασχολούν ολοένα περισσότερο. Με την κλιματική αλλαγή, οι καύσωνες στην Ευρώπη γίνονται συχνότεροι, εντονότεροι και μεγαλύτερης διάρκειας.
Η υψηλή θερμοκρασία, όμως, έχει και μια λιγότερο προφανή ουρολογική διάσταση.
🥵 Όταν ιδρώνουμε περισσότερο και δεν αναπληρώνουμε επαρκώς τα υγρά που χάνουμε, μειώνεται η ποσότητα των ούρων και αυτά γίνονται πιο συμπυκνωμένα. Έτσι δημιουργούνται ευνοϊκότερες συνθήκες για τον σχηματισμό κρυστάλλων και λίθων, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με σχετική προδιάθεση.
👉 Τι μπορούμε να κάνουμε όλοι τις ημέρες με έντονη ζέστη;
• Να πίνουμε νερό τακτικά μέσα στην ημέρα και να μην περιμένουμε να διψάσουμε έντονα.
• Να αυξάνουμε την πρόσληψη υγρών όταν ιδρώνουμε περισσότερο, εργαζόμαστε ή ασκούμαστε σε υψηλές θερμοκρασίες.
• Να έχουμε το νερό ως βασική επιλογή ενυδάτωσης.
• Να αποφεύγουμε την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και ποτών με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
• Ένας απλός και πρακτικός οδηγός είναι το χρώμα των ούρων: κατά κανόνα θέλουμε να παραμένουν ανοιχτόχρωμα / ανοιχτά κίτρινα. Τα σκουρόχρωμα, έντονα κίτρινα ούρα συχνά αποτελούν ένδειξη ότι χρειαζόμαστε περισσότερα υγρά.
Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός λίτρων που να είναι κατάλληλος για όλους. Οι ανάγκες μας μεταβάλλονται ανάλογα με τη θερμοκρασία, την εφίδρωση, τη σωματική δραστηριότητα, την ηλικία και την κατάσταση της υγείας μας.
🪨 Για όσους έχουν ήδη περάσει ένα επεισόδιο λιθίασης, η πρόληψη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Η λιθίαση έχει σημαντική τάση υποτροπής. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας (EAU), περίπου 1 στους 4 ασθενείς που εμφανίζει για πρώτη φορά λίθο θα παρουσιάσει υποτροπή μέσα στα επόμενα 5 χρόνια. Μεγάλα πληθυσμιακά δεδομένα δείχνουν ότι ο κίνδυνος συνεχίζει να αυξάνεται με τον χρόνο, με περίπου 1 στους 3 να έχει παρουσιάσει νέα συμπτωματική υποτροπή στη δεκαετία.
Γι’ αυτό ένα πρώτο επεισόδιο λιθίασης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα μεμονωμένο περιστατικό που πέρασε.
Για τους ασθενείς με ιστορικό λιθίασης, η Ευρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία συνιστά επαρκή πρόσληψη υγρών, κατά προτίμηση νερού, ώστε ο όγκος των αποβαλλόμενων ούρων να ξεπερνά τα 2,5 λίτρα το 24ωρο.
💧 Σε συνθήκες καύσωνα και αυξημένης εφίδρωσης μπορεί επομένως να απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη πρόσληψη υγρών για να διατηρηθεί αυτή η διούρηση.
Η επαρκής ενυδάτωση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα τεκμηριωμένα μέτρα πρόληψης της υποτροπής. Σε ανθρώπους με επαναλαμβανόμενα επεισόδια ή άλλους παράγοντες υψηλού κινδύνου, όμως, η πρόληψη δεν σταματά στο νερό: η ανάλυση του λίθου και, όταν ενδείκνυται, ο μεταβολικός έλεγχος επιτρέπουν πιο εξατομικευμένες παρεμβάσεις.
⚠️ Άτομα με καρδιακή ή νεφρική νόσο ή με ιατρική σύσταση περιορισμού των υγρών πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού τους.
Στον καύσωνα, η σωστή ενυδάτωση αφορά όλους. Για όσους έχουν ιστορικό λιθίασης, αποτελεί και βασικό μέτρο πρόληψης της υποτροπής.
⸻
Κων/νος Δημητρόπουλος, PhD, FEBU
Επίκ. Καθηγητής Ουρολογίας
📞 697 431 4410
🌐 kdimitropoulos.gr