Ηλίας Τσέρκης - Ειδικός Παθολόγος

14/08/2026

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος για διαβήτη ποίκιλλε στις διάφορες μορφές ενδομητρίωσης. | iatronet.gr

13/08/2026

Τι έδειξε νέα μελέτη φάσης 2. | iatronet.gr

12/08/2026

Το κοιλιακό λίπος προβλέπει καλύτερα από τον Δείκτη Μάζα Σώματος (ΔΜΣ) τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Πρόκειται για μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American College of Cardiology (JACC) και ενισχύει την άποψη ότι η κατανομή του λίπους έχει μεγαλύτερη σημασία από το συνολικό βάρος.

Τι έδειξε η μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερους από 260.000 ενήλικες, με μέση παρακολούθηση περίπου 20 χρόνια, εξετάζοντας εννέα εκβάσεις: έμφραγμα, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιακή ανεπάρκεια, κολπική μαρμαρυγή, στεφανιαία και συνολική καρδιαγγειακή νόσο, καρδιαγγειακή και συνολική θνητότητα.

Κύρια ευρήματα:

Μεταξύ των ατόμων με φυσιολογικό ΔΜΣ, 18% είχαν αυξημένο λόγο μέσης/ισχίων.
Στους υπέρβαρους, περίπου 40% είχαν αυξημένη περίμετρο μέσης ή λόγο μέσης/ισχίων.

Άτομα φυσιολογικού βάρους ή υπέρβαρα αλλά με κοιλιακή παχυσαρκία εμφάνιζαν 15–50% υψηλότερο κίνδυνο για τις περισσότερες καρδιαγγειακές εκβάσεις.
Αντίθετα, ορισμένοι ασθενείς με ΔΜΣ στην περιοχή της παχυσαρκίας αλλά χωρίς αυξημένη περίμετρο μέσης δεν παρουσίαζαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο για τις περισσότερες εκβάσεις.

Πρακτικά όρια που χρησιμοποιήθηκαν

Η κοιλιακή παχυσαρκία ορίστηκε ως:

Δείκτης Άνδρες Γυναίκες
Περίμετρος μέσης >102 cm >88 cm
Μέση/ισχία >0,90 >0,85

Για ευρωπαϊκούς πληθυσμούς χρησιμοποιούνται συχνά χαμηλότερα όρια αυξημένου μεταβολικού κινδύνου: ≥94 cm στους άνδρες και ≥80 cm στις γυναίκες, με ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο πάνω από 102 και 88 cm αντίστοιχα.

Κλινικό συμπέρασμα

Ο ΔΜΣ δεν πρέπει να καταργηθεί, αλλά δεν αρκεί μόνος του. Στην πρωτογενή πρόληψη είναι εύλογο να καταγράφονται παράλληλα:

ΔΜΣ
περίμετρος μέσης
λόγος μέσης/ισχίων ή μέσης/ύψους
αρτηριακή πίεση, λιπίδια, γλυκόζη/HbA1c και κάπνισμα.

Ο απλούστερος πρακτικός κανόνας για τον λόγο μέσης/ύψους είναι: η μέση να παραμένει μικρότερη από το μισό του ύψους.

Πρόκειται πάντως για παρατηρητική μελέτη: καταδεικνύει ισχυρή συσχέτιση και καλύτερη αναταξινόμηση του κινδύνου, όχι από μόνη της αιτιώδη σχέση. Επιπλέον, οι μετρήσεις έγιναν μία φορά και δεν υπήρχαν πλήρη δεδομένα για διατροφή, άσκηση και γενετικούς παράγοντες.

Η πρωτότυπη δημοσίευση: JACC – Risk Reclassification Beyond BMI

06/08/2026

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

06/08/2026

Τα προβλήματα που σχετίζονται με τη μνήμη και τη σκέψη αποτελούν τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που σ

31/07/2026

Τι είναι η δηλητηρίαση από τετροδοτοξίνη και πώς γίνεται η αναγνώριση και η αντιμετώπισή της. | iatronet.gr

29/07/2026

Αυξημένος είναι ο κίνδυνος εμφάνισης κρουσμάτων σαλμονέλωσης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό της Salmonella στα τρόφιμα.

Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο σαλμονέλωσης το καλοκαίρι. Ο ΕΦΕΤ εξηγεί πώς μεταδίδεται το βακτήριο και δίνει οδηγίες για ασφαλή | iatronet.gr

27/07/2026

Διατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό η άλιπη μάζα. Τα αποτελέσματα χορήγησης 12 εβδομάδων σε μελέτη πραγματικού πληθυσμού στην Ελλάδα από το Ελληνικό Δίκτυο | iatronet.gr

08/07/2026

Μελέτη δείχνει ότι η μελατονίνη μπορεί να ανακουφίσει από τον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο.

Η μελατονίνη, ευρέως χρησιμοποιούμενο συμπλήρωμα διατροφής για την αντιμετώπιση της αϋπνίας, θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του χρόνιου μυοσκελετικού πόνου με αποτελεσματικότητα αντίστοιχη εκείνης φαρμάκων, όπως τα οπιοειδή, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και η παρακεταμόλη, σύμφωνα με νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.028 ενήλικες που συμμετείχαν σε 23 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τη Ρωσία, τη Βραζιλία, την Αίγυπτο και την Κίνα. Οι συμμετέχοντες είχαν χρόνιες παθήσεις, όπως οσφυαλγία, οστεοαρθρίτιδα και ινομυαλγία ή ήταν ασθενείς που ανάρρωναν από χειρουργικές επεμβάσεις, όπως αρθροπλαστικές και επεμβάσεις στη σπονδυλική στήλη.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό PAIN, κατά μέσο όρο, η μελατονίνη μείωσε τον πόνο κατά περίπου εννέα μονάδες σε κλίμακα από 0 έως 100, ενώ στις πιο αυστηρά σχεδιασμένες μελέτες η μείωση έφτασε σχεδόν τις δέκα μονάδες, μέγεθος συγκρίσιμο με εκείνο πολλών ευρέως χρησιμοποιούμενων παυσίπονων. Παράλληλα, η λήψη μελατονίνης βελτίωσε την ποιότητα του ύπνου, επιβεβαιώνοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στον χρόνιο πόνο και τις διαταραχές ύπνου.

Στις κλινικές δοκιμές, η δόση και ο χρόνος χορήγησης της μελατονίνης διέφεραν ανάλογα με την πάθηση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο. Για τον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο, οι δόσεις κυμαίνονταν συνήθως από 3 έως 10 mg ημερησίως, με τα 3 mg να αποτελούν τη συχνότερη επιλογή. Για τον μετεγχειρητικό πόνο χρησιμοποιήθηκαν δόσεις από 1 έως 10 mg, με πιο συνηθισμένες τα 5 έως 6 mg. Η μελατονίνη λαμβανόταν, συνήθως, πριν από τον ύπνο ή έως μία ώρα πριν από τον ύπνο.

Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σαφή σχέση μεταξύ δόσης και αποτελεσματικότητας, γεγονός που σημαίνει ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να προταθεί μία ιδανική δόση. Δεδομένου ότι ο μυοσκελετικός πόνος επηρεάζει έως και το 47% του παγκόσμιου πληθυσμού, τα ευρήματα αναδεικνύουν μία χαμηλού κόστους και ευρέως διαθέσιμη επιλογή που θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου.

Η έρευνα αναδεικνύει, επίσης, τις αυξανόμενες δυνατότητες της επαναστόχευσης φαρμάκων (drug repurposing), δηλαδή της χρήσης υπαρχουσών θεραπειών με νέους τρόπους για να επιταχύνεται η διάθεση αποτελεσματικών και προσβάσιμων λύσεων. Η μελατονίνη θεωρείται γενικά ασφαλής για βραχυχρόνια χρήση, διάρκειας έως τριών μηνών.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν ήταν ναυτία, ζάλη και πονοκέφαλος, με συχνότητα παρόμοια με εκείνη του εικονικού φαρμάκου (placebo), ενώ δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ούτε ενδείξεις εξάρτησης. Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελατονίνη δεν θα πρέπει να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπείες για τον πόνο, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στις υπάρχουσες θεραπείες, ιδιαίτερα σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα προβλήματα ύπνου.

ΠΗΓΗ: Wu K, Ho TH, Beckenkamp PR, et al.
Efficacy and effectiveness of melatonin for the management of musculoskeletal pain: a systematic review and meta-analysis of placebo and active controlled trials.
PAIN. 2026.
DOI: 10.1097/j.pain.0000000000004045

ΣΧΟΛΙΟ:
Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι το μέγεθος του αναλγητικού αποτελέσματος είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με αυτό που έχει παρατηρηθεί σε μετα-αναλύσεις για παρακεταμόλη, ΜΣΑΦ ή οπιοειδή. Δεν έγινε άμεση σύγκριση της μελατονίνης με αυτά τα φάρμακα σε μία κλινική δοκιμή.
Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελατονίνη δεν πρέπει να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπείες, αλλά μπορεί να αποτελέσει επικουρική επιλογή, ιδιαίτερα σε ασθενείς με χρόνιο μυοσκελετικό πόνο που πάσχουν και από αϋπνία.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η μελατονίνη φαίνεται να είναι μια πολλά υποσχόμενη, ασφαλής και χαμηλού κόστους συμπληρωματική θεραπεία, αλλά απαιτούνται ακόμη μεγαλύτερες και υψηλής ποιότητας κλινικές μελέτες πριν ενσωματωθεί στις κατευθυντήριες οδηγίες για τον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο.

01/07/2026

Έρευνα συνδέει τη χρήση των φαρμάκων GLP-1 με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού.

Μια αναδρομική ανάλυση σε περισσότερες από 110.000 γυναίκες ηλικίας 45 έως 80 ετών έδειξε ότι όσες λάμβαναν φάρμακα κατά της παχυσαρκίας GLP-1 είχαν περίπου 30% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με όσες δεν λάμβαναν τα συγκεκριμένα φάρμακα. Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο φετινό ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) και δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «JCO Oncology Practice».

Τα φάρμακα GLP-1, που αρχικά χρησιμοποιήθηκαν για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, πλέον χορηγούνται ευρέως και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τη διαχείριση του σωματικού βάρους.

Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία 111.646 γυναικών ηλικίας 45-80 ετών με δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο ή μεγαλύτερο του 25, οι οποίες είχαν υποβληθεί σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2025.

Από αυτές, οι 15.264 γυναίκες (13,7%) είχαν λάβει συνταγογράφηση φαρμάκων GLP-1, ενώ οι υπόλοιπες 96.382 (86,3%) δεν είχαν λάβει τέτοια θεραπεία.

Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια την εμφάνιση νέων περιστατικών καρκίνου του μαστού σε δύο διαφορετικές ομάδες ανάλυσης: στο σύνολο των γυναικών και σε μια μικρότερη ομάδα 30.528 ατόμων, όπου κάθε γυναίκα που λάμβανε GLP-1 αντιστοιχίστηκε με μία γυναίκα ίδιας ηλικίας, φυλής, εθνικότητας, δείκτη μάζας σώματος, πυκνότητας μαστού και διαβητικής κατάστασης.

Η μειωμένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού καταγράφηκε και στις δύο αναλύσεις. Στο σύνολο του δείγματος οι γυναίκες που λάμβαναν GLP-1 εμφάνισαν κατά 35,1% χαμηλότερες πιθανότητες διάγνωσης καρκίνου του μαστού, ενώ στη μικρότερη ομάδα μελέτης η μείωση έφθασε το 30,5%.

Διευκρινίζεται ότι η μελέτη δεν έλαβε υπόψη τον τύπο του φαρμάκου GLP-1 ή τη διάρκεια χρήσης, τους γενετικούς παράγοντες κινδύνου ή τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου κατά τη διάγνωση.

Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο των στρατηγικών πρόληψης του καρκίνου του μαστού, καθώς το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου.

Παράλληλα, οι επιστήμονες υποψιάζονται ότι η χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται ότι μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο συνδυασμός αυτών των επιδράσεων μπορεί να εξηγεί τη χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού που παρατηρήθηκε στις γυναίκες, οι οποίες λάμβαναν τις συγκεκριμένες θεραπείες.

Η καθηγήτρια Ακτινολογίας στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας, Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ, σημειώνει ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και δεν επιβεβαιώνει οριστικά μια συσχέτιση μεταξύ των φαρμάκων GLP-1 και της μειωμένης συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού, ωστόσο προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο αυξανόμενο σώμα ενδείξεων που υποδηλώνει ότι αξίζει να διερευνηθούν αυτά τα φάρμακα απώλειας βάρους ως πιθανά εργαλεία πρόληψης του καρκίνου.

Προηγούμενες μελέτες παρατήρησης έχουν συνδέσει τα φάρμακα GLP-1 με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου ή με καλύτερη έκβαση σε επιζώντες καρκίνου. Ωστόσο, απουσιάζουν ακόμη προοπτικές κλινικές μελέτες, οι οποίες θεωρούνται το «χρυσό πρότυπο» της κλινικής έρευνας. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές σχεδιάζουν ήδη μια πολυκεντρική κλινική δοκιμή, προκειμένου να διερευνήσουν εάν τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να μειώσουν την επίπτωση του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν ιστορικό της νόσου.

«Τελικός μας στόχος είναι να βρούμε καλύτερες επιλογές για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού», επισημαίνει η Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ και προσθέτει: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει σημαντική βελτίωση στα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο του μαστού. Θα θέλαμε να δούμε αντίστοιχη πρόοδο και στην πρόληψη της νόσου».