20/10/2026
Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης – 20 Οκτωβρίου 🦴
Με αφορμή το δελτίο τύπου της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας (ΕΕΕ-ΠΕΕ) για την Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης, θέλουμε να σταθούμε σε κάτι που συχνά ξεχνάμε: ο σκελετός μας είναι ζωντανός ιστός.
Σε όλη μας τη ζωή, το παλιό και φθαρμένο οστό απομακρύνεται και στη θέση του σχηματίζεται καινούργιο. Όσο αυτή η διαδικασία είναι σε ισορροπία, τα οστά παραμένουν ανθεκτικά. Όταν η απώλεια ξεπερνά τον σχηματισμό νέου οστού, η οστική μάζα μειώνεται και εμφανίζεται η οστεοπόρωση.
Η οστεοπόρωση συνήθως δεν δίνει συμπτώματα. Γι' αυτό συχνά διαγιγνώσκεται αφού έχει ήδη συμβεί ένα κάταγμα.
Ορισμένοι παράγοντες κινδύνου δεν αλλάζουν, όπως η ηλικία, η κληρονομικότητα, η εμμηνόπαυση, κάποιες παθήσεις και κάποια φάρμακα. Υπάρχουν όμως και παράγοντες στους οποίους μπορούμε να παρέμβουμε, και η διατροφή είναι ένας από τους σημαντικότερους.
🥛 Ασβέστιο
Είναι η βασική δομική μονάδα των οστών και είναι προτιμότερο να προέρχεται από τα τρόφιμα. Καλές πηγές είναι τα γαλακτοκομικά, τα μικρά ψάρια που τρώγονται με τα κόκαλα (σαρδέλες, γαύρος), το ταχίνι, τα αμύγδαλα, τα όσπρια και τα χόρτα. Για όσους δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά, τα εμπλουτισμένα φυτικά ροφήματα είναι μια καλή εναλλακτική.
☀️ Βιταμίνη D
Για να αξιοποιηθεί σωστά το ασβέστιο, χρειάζεται επάρκεια βιταμίνης D. Τα λιπαρά ψάρια και τα αυγά συμβάλλουν. Τα συμπληρώματα δίνονται μόνο όταν υπάρχει λόγος και όχι σε όλους.
🍳 Πρωτεΐνη
Η πρωτεΐνη, μοιρασμένη σε όλα τα γεύματα της ημέρας και σε συνδυασμό με την άσκηση, βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και δύναμης. Αυτό σημαίνει καλύτερη ισορροπία και λιγότερες πτώσεις, ιδιαίτερα στη μεγαλύτερη ηλικία.
🥗 Μεσογειακή διατροφή
Τα άφθονα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί προσφέρουν κι άλλα θρεπτικά συστατικά που στηρίζουν την υγεία των οστών.
⚠️ Τι επιβαρύνει τα οστά
Το πολύ αλάτι, το αλκοόλ, το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση καφέ επιβαρύνουν τον σκελετό. Το ίδιο ισχύει και για τις πολύ αυστηρές δίαιτες, που στερούν από τον οργανισμό όσα χρειάζεται.
🌱 Η πρόληψη ξεκινά νωρίς
Στην παιδική και εφηβική ηλικία διαμορφώνεται η οστική μάζα που θα έχουμε ως ενήλικες. Η φροντίδα όμως συνεχίζεται σε όλη μας τη ζωή.
🩺 Πότε χρειάζεται έλεγχος
Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης ή κατάγματος, ή αν έχετε ήδη υποστεί κάταγμα, ο έλεγχος είναι σημαντικός. Σήμερα υπάρχουν ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες.
🤝 Γιατί δουλεύουμε ως ομάδα
Η υγεία των οστών δεν εξαρτάται από ένα μόνο πράγμα. Γι' αυτό η φροντίδα λειτουργεί καλύτερα όταν γιατρός και διαιτολόγος συνεργάζονται.
Η ενδοκρινολογική εκτίμηση αξιολογεί την οστική πυκνότητα και τα επίπεδα της βιταμίνης D. Ελέγχει επίσης αν υπάρχουν παθήσεις ή φάρμακα που επηρεάζουν τα οστά, ώστε να ξεκινήσει θεραπεία εφόσον χρειάζεται.
Η διαιτολογική παρέμβαση μεταφράζει αυτά τα ευρήματα στην καθημερινότητα. Εξετάζει αν η διατροφή καλύπτει τις ανάγκες σε ασβέστιο και πρωτεΐνη, προσαρμόζεται στις προτιμήσεις και στις δυσανεξίες του καθενός και βοηθά ώστε οι αλλαγές να γίνουν συνήθεια και όχι μια προσωρινή προσπάθεια.
Έτσι, ο καθένας δεν παίρνει απλώς γενικές οδηγίες. Παίρνει ένα κοινό σχέδιο, προσαρμοσμένο σε εκείνον, με έναν στόχο: δυνατά οστά σήμερα και για τα επόμενα χρόνια.
Τα οστά μας τα χτίζουμε μια ζωή. Και ποτέ δεν είναι αργά να τα φροντίσουμε. 💛
Κοντολαιμάκη Καλλιόπη, Διαβητολόγος-Ενδοκρινολόγος.
Μπανιά Αλεξάνδρα, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος.