17/09/2026
17.09.2026
Αγαπητοί φίλοι του διαδικτύου
Ο χρόνος είναι αμείλικτος, τρέχει στη γη με ταχύτητα «φωτός»! Έτσι προσφάτως συνειδητοποίησα, ότι μεγάλωσα και ότι πέρασα τα 80! Μου είπαν να πετάξω από τις βιβλιοθήκες μου, οτιδήποτε γραπτό υλικό των πολλών προηγούμενων δεκαετιών για να απελευθερωθώ. Αυτοί εννοούν έτη, εγώ βλέπω με αισιοδοξία δεκαετίες!!
Επειδή πέταξα πριν τρεις ημέρες, μία μελέτη για το Ca μαστού (μην ξεχνάτε, ότι υπήρξα υψηλό στέλεχος του ακτινοθεραπευτικού τμήματος του Θεαγενείου μέχρι τον Μάρτιο του 1986), είπα μέσα μου να είμαι τώρα πιο προσεκτικός στο πέταγμα.
Για τους άλλους, ό, τι έγραψα είναι ένα μηδέν, για εμένα όμως είναι ακονισμένη σκέψη. Για τους ανθρώπους ένα τίποτε, για την συμπαντική βιβλιοθήκη του Δημιουργού, όπου τίποτε δεν χάνεται, ίσως είναι το αποτύπωμά μου ως ανθρώπου, που και αυτό θα με συνοδεύσει στους ουρανούς.
Γι’ αυτό θέλω να διαβάσετε τα δύο άρθρα που θα δημοσιευτούν (κοινωνία και νεότεροι συνάδελφοι).
Ηλίας Κωνσταντινίδης
Η ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΟΥ
ΑΥΧΕΝΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ
8ο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Βελονισμού
28-29 Σεπτεμβρίου 2002
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το αυχενικό σύνδρομο και η αντιμετώπισή του αποτελεί σημαντικό τμήμα της καθημερινής πράξης των ιατρών εφαρμογής βελονισμού (1,2,4,6).
Στους βελονιστές φτάνουν συνήθως οι δυσεπίλυτες περιπτώσεις αυχενικού συνδρόμου. Οι ασθενείς είναι απογοητευμένοι και πολλοί από αυτούς έχουν ψυχοκοινωνικά και εργασιακά προβλήματα. Γι’ αυτό είναι συνήθως μεγάλη η πίεση για αποτελεσματική θεραπεία πάνω στον ιατρό βελονιστή.
ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ
Σήμερα είναι αποδεκτό να συνδυάζεται ο παραδοσιακός κινεζικός βελονισμός (Π.Κ.Β.) με βελονισμό μικροσυστημάτων, ωτός και με τον βελονισμό σημείων Trigger (5), καθώς και με κρανιοβελονισμό κατά Yamamoto.
1. ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΚΙΝΕΖΙΚΟΣ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ
Κατά την παραδοσιακή κινέζικη ιατρική ο θεραπευτικός στόχος είναι η ενεργοποίηση της κυκλοφορίας του Qi και του αίματος, η απομάκρυνση του αέρα (Η-Χ.Κ.) και του κρύου (Ν-Ο.Κ.) και η ισορροπιστική χαλάρωση των μυών και των τενόντων.
Με γνώμονα λοιπόν την εντόπιση και την ακτινοβολία του πόνου και την ελάττωση της κινητικότητας, διακρίνουμε κυρίως δύο τύπους αυχενικού συνδρόμου, άρα και δύο διαφορετικές επιλογές σημείων.
1α. ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ
Πρόκειται για προσβολή του άξονα Tai Yang (Λ.Ε.-Ο.Κ.), με ακτινοβολία του πόνου στην πορεία αυτών των μεσημβρινών. Κατά την κλινική εξέταση παρατηρείται ελαττωμένη κινητικότητα της κεφαλής κυρίως κατά την κάμψη και την έκταση. Τα σημεία που χρησιμοποιούνται είναι Ο.Κ. 60, Ο.Κ. 62 (σημείο κλειδί του Yang Qiao Mai), Λ.Ε. 6, Λ.Ε. 3 (σημείο κλειδί του Du Mai). Διαφάνειες 1 και 2.
1β. ΠΛΑΓΙΟΣ ΤΥΠΟΣ
Πρόκειται για προσβολή του άξονα Shao Yang (Τ.Θ.-Χ.Κ.), με ακτινοβολία του πόνου στην πορεία αυτών των μεσημβρινών. Κατά την κλινική εξέταση παρατηρείται χαρακτηριστική αύξηση των συμπτωμάτων σε κίνηση συστροφής. Τα σημεία που επιλέγονται είναι Τ.Θ. 5 (σημείο κλειδί του Yang Wei Mai) και Χ.Κ. 39 (σημείο ενοποίησης και των τριών Yang μεσημβρινών του ποδιού, Σ, Χ.Κ., Ο.Κ.). Διαφάνειες 3 και 4.
Άλλα σημεία που μπορούν να επιλεγούν κυρίως όταν είναι επώδυνα κατά την πίεση, είναι το σημείο Τ.Θ. 3 και Χ.Κ. 41 (σημείο κλειδί του παράδοξου μεσημβρινού Dai).
ΣΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ
Το σημείο Λ.Ε. 3 καθώς και το σημείο Π 7 (σημείο κλειδί στον παράδοξο μεσημβρινό Ren) θεωρητικώς ανήκουν στον κεντρικό τύπο του αυχενικού συνδρόμου, όμως λόγω της γενικής δράσης τους, χρησιμοποιούνται και στον πλάγιο τύπο. Επίσης τα σημεία Π.Ε. 4 (αναλγητική δράση), Χ.Κ. 34 (ειδική δράση επί των μυών και κυρίως επί των τενόντων) και το έξτρα σημείο Α.Α.8 της ράχεως της χειρός (Pam 108) μπορούν επίσης να επιλεγούν (12). Διαφάνεια 5.
ΤΟΠΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ
Σημεία που μπορούν να επιλεγούν ειδικότερα αν είναι ευαίσθητα κατά τη δακτυλική πίεση είναι Χ.Κ. 20, Χ.Κ. 21, Ο.Κ. 10, Ο.Κ. 11, Ο.Κ. 43, Ren 21, Ren 22, Du 14 (σημείο συγκέντρωσης όλων των Yang μεσημβρινών) και το Du 20. Μπορούμε επίσης να επιλέξουμε το Extra σημείο Κ.Λ.15 στον αυχένα, το οποίο βρίσκεται 2 Cun κεφαλικώς της ακανθώδους απόφυσης του Α7 (Du14) και 1 Cun πλαγίως της μέσης γραμμής (ύψος Α6). Τέλος μπορούν να επιλεγούν το σημείο Τ.Θ.15 και ακόμη και το Τ.Θ.14, όπως και κάποιο από τα σημεία της ραχιαίας διαδρομής του λεπτού εντέρου (Λ.Ε.).
Κατά τον Gledisch μπορούν να χρησιμοποιηθούν και τα σημεία Ν 27 και Π 1, μαζί με το Ren 22 επί πληρότητας ενέργειας με διαταραχή λεμφικής ροής (6).
2. ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΜΙΚΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
Συμπληρωματικά μπορούν να επιλεγούν ευαίσθητα σημεία στο πτερύγιο του ωτός. Συνήθως αναζητούνται τα σημεία 55 (Shen Men), 29 (ινακό-Polster), 29b (Jerom), το σημείο του αστεροειδούς γαγγλίου, ένα σημείο στην περιοχή της ανθέλικας που αντιστοιχεί στην ΑΜΣΣ και ένα αντίστοιχο σημείο στη νευροφυτική αύλακα, στο κάτω σημείο της σκιάς. Μπορούν βεβαίως να αναζητηθούν και άλλα σημεία ανάλογα με τη διάγνωση και την υπερευαισθησία αυτών (11). Διαφάνεια 6.
Τα τελευταία έτη όμως υπάρχει ραγδαία διάδοση και του κρανιοβελονισμού κατά Yamamoto, όπου ανιχνεύονται οι ζώνες Α και Β, που αφορούν τον αυχένα και βελονίζονται ανάλογα με την ευαισθησία τους. Διαφάνεια 7.
Επίσης έχουν ανευρεθεί στο τριχωτό της κεφαλής στο ύψος του κροταφικού οστού περίξ του άνω πόλου του πτερυγίου του ωτός οι θέσεις των δώδεκα μεσημβρινών. Όμως για να βελονισθεί ένα ή περισσότερα σημεία από αυτά, πρέπει να γίνει διάγνωση μεσημβριακής διαταραχής. Αυτή μπορεί να γίνει σε δύο σημεία του σώματος, είτε στο πρόσθιο κοιλιακό τοίχωμα, είτε στο τρίγωνο βόθρο του λαιμού (14).
3. ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΣΗΜΕΙΩΝ TRIGGER
(Dry Needling)
Πρόκειται για βελονισμό μυοπεριτοναϊκών σημείων Trigger (6,7). Αυτά είναι υπερευαίσθητα σε σύγκριση με την πέριξ περιοχή. Σ’ αυτά εκδηλώνεται πόνος είτε αυτόματα, είτε κατά τη δακτυλική πίεση και είναι ψηλαφητές σκληρίες.
Μερικά μόνο αντιστοιχούν στα κλασικά σημεία βελονισμού, ενώ τα υπόλοιπα ανήκουν στην ίδια κατηγορία με τα «προσωπικά» ή Ah Shi σημεία του κινεζικού βελονισμού.
Από ορθοπεδικής πλευράς, πρώτος τα περιέγραψε ο Max Lange, το 1931, σαν μυϊκές σκληρίες ή καλύτερα σαν περιορισμένη σκλήρυνση μυός (Myogelosen).
Εκτός από ξηρό βελονισμό, πολλοί κυρίως στην Ευρώπη κάνουν και υγρό βελονισμό, δηλαδή διηθούν την περιορισμένη σκληρία με τοπικό αναισθητικό, όπως ξυλοκαΐνη με ή χωρίς αραίωση με φυσιολογικό ορό. Άλλοι διηθούν τα Trigger Points ή άλλα σημεία βελονισμού με ήπια ομοιοπαθητικά φάρμακα. Η μέθοδος αυτή λέγεται ομοιοσινιατρία, επειδή πρόκειται για συνδυασμό βελονισμού και ομοιοπαθητικής.
4. ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ
Ο ταλαιπωρημένος και απογοητευμένος ασθενής με χρόνιο πόνο στην ΑΜΣΣ θεωρείται «βιο-ψυχο-κοινωνική περίπτωση» και χρειάζεται εξατομικευμένο θεραπευτικό σχήμα (9). Διαφάνεια 8.
Η Π.Κ.Ι. τοποθετεί τον άνθρωπο ως μικρόκοσμο μέσα στο μακρόκοσμο. Συγκρίνει τα φαινόμενα του περιβάλλοντος με τις διαδικασίες εντός του ανθρώπινου οργανισμού.
Επομένως η Π.Κ.Ι. θεωρεί ως αίτια ασθενειών και άλλους παράγοντες τους οποίους διακρίνει σε εξωτερικούς, όπως αέρα, ζέστη, υγρασία, ξηρασία και κρύο και σε εσωτερικούς, συγκινησιακούς με ανάλογη συνταύτιση με όργανα και μεσημβρινούς, όπως οργή-αγανάκτηση-μένος (Η-Χ.Κ.), χαρά-υπερδιέγερση-stress (Κ-Λ.Ε.), πολλή σκέψη-κακοκάρδισμα-σκοτούρες (ΣΠ-Σ), θλίψη-κλάμα-αναφυλλητό-αναστεναγμός (Π-Π.Ε.), άγχος-τρόμος-φόβος-ανασφάλεια (Ν-Ο.Κ.). Άλλωστε κατά τον Wiener (1963) και τη βιοκυβερνητική επιστήμη, ο κάθε οργανισμός αποτελεί ένα ανοιχτό σύστημα το οποίο ανταλλάσσει ενέργεια και πληροφορίες με το περιβάλλον του (10).
Οι παραπάνω παράμετροι δημιουργούν παθολογική σύσπαση μυών και τενόντων, ώστε να αλλάξει η θέση της ΑΜΣΣ. Σκληρά μόρια των οστών τραυματίζουν τις ρίζες γειτονικών νωτιαίων νεύρων, με συνέπεια συναγερμό του οργανισμού που τον αντιλαμβανόμαστε ως πόνο. Τότε η σπονδυλοβασική αρτηρία συσπάται, ο ρυθμός ροής του αίματος προς το οπίσθιο κρανιακό βόθρο και προς το έσω ους ελαττώνεται και λόγω της κακής οξυγόνωσης έχουμε σωρεία συμπληρωματικών συμπτωμάτων.
Ο χρόνος που ρέει στη γη, η επιτάχυνση, η βαρύτητα και άλλα φυσικά φαινόμενα μαζί με διατροφική ανισορροπία, οδηγούν συχνά σε τραυματισμούς, παραμόρφωση σπονδύλων, σπονδυλολίσθηση, δισκοπάθειες, σύνδρομο στενού νωτιαίου σωλήνα, οστεοπόρωση και σπονδυλοαρθρίτιδες. Σε ελάχιστες περιπτώσεις η χειρουργική αποσυμπίεση νευρικών ριζών έχει το λόγο. Το πλήθος των περιπτώσεων θέλει άλλη αντιμετώπιση και πρωτεύοντα λόγο σε αυτήν παίζει ο βελονισμός.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ-ΥΛΙΚΟ-ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Συνοπτικά αναφέρεται ότι στη Θεσσαλονίκη, στο Κέντρο μας, από τον Μάρτιο του 1981 μέχρι τον Μάρτιο του 1998, δηλαδή μέσα σε 17 έτη, προσήλθαν με αυχενικό σύνδρομο 296 ασθενείς, που υποβλήθηκαν σε συνδυαστικό βελονισμό. Διαφάνεια 9.
Από τους 296 ασθενείς, οι 171 (58%) ήταν γυναίκες και 125 (42%) άνδρες. Όμως υπήρξε μεγάλη διακύμανση ηλικιών, ο μικρότερος ήταν 25 ετών και ο μεγαλύτερος 89 ετών. Περίπου το 50% του δείγματος ήταν σε ηλικία από 41 μέχρι 60 ετών, δηλαδή 147 άτομα.
Οι συνεδρίες βελονισμού κυμαίνονταν από 12 μέχρι 20 και διενεργήθηκαν μέσα σε 8-16 εβδομάδες. Από την περαιτέρω στατιστική ανάλυση αποκλείσθηκαν 78 άτομα, δηλαδή 26% των ασθενών μας, γιατί δεν προσήλθαν για επανέλεγχο.
Από τους υπόλοιπους 218 που αποτελούν το 100% της στατιστικής μελέτης, οι 162 δηλαδή το 74% είχαν από πολύ καλά έως καλά αποτελέσματα, ενώ 44 άτομα (20%) είχαν μέτρια και πενιχρά αποτελέσματα. Τέλος 12 άτομα (6%) ανέφεραν ότι δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα και μάλιστα 3 από αυτούς (1,4%) παραπονέθηκαν ότι αμέσως μετά είχαν επιδείνωση.
Ουδεμία όμως πραγματική επιδείνωση δεν οφείλεται στο βελονισμό, αλλά σε εσωτερική εξέλιξη της νόσου. Σχεδόν ποτέ δεν μπορεί να αποτύχει η θεραπεία όταν τα αίτια είναι εξωτερικά, άρα διαταραχής Yang. Όταν το αυχενικό σύνδρομο οφείλεται σε διαταραχή Zang οργάνων, άρα διαταραχής Yin, τότε η πάθηση είναι εσωτερική με κυτταρικές βλάβες και χρειάζονται πολλές προσεκτικές θεραπείες ακόμη και αραιές αναμνηστικές θεραπείες βελονισμού (3).
ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Ο βελονισμός θεραπεύει αποτελεσματικά ή ανακουφίζει τους 15 από τους 20 προσερχόμενους για βελονισμό. Άλλοι 4 στους 20 έχουν μέτρια μέχρι ελάχιστη υποχώρηση των συμπτωμάτων, ικανή όμως για να πάρουν κουράγιο για να συνεχίσουν την αναζήτηση θεραπείας. Μόνο ένας στους 20 είναι πραγματικά δυσαρεστημένος και απογοητευμένος από τη μέθοδο θεραπείας με βελονισμό, όπως άλλωστε και από τις προηγούμενες θεραπευτικές μεθόδους, πριν φτάσει σε εμάς.
Η βελονοθεραπεία λοιπόν είναι μέθοδος εκλογής στο πρόβλημα του αυχενικού συνδρόμου. Μπορεί να συνδυαστεί με φαρμακευτική αγωγή, με ομοιοπαθητική αγωγή, με ασκήσεις γυμναστικής, με θερμά λουτρά και λασποθεραπεία και τέλος με σημειακή ή τοποπεριοχική θεραπεία με ακτίνες LASER μεσαίας ή μεγάλης ισχύος.
Σήμερα που το μολυσμένο εξωτερικό περιβάλλον του ανθρώπου έχει εισβάλλει στο μεσοκυττάριο χώρο και πολιορκεί τα κύτταρά του, ο κίνδυνος αλώσεώς του είναι μεγάλος. Όσοι δεν έχουν καλό απεκκριτικό σύστημα (νεφρούς, παχύ έντερο, δέρμα, πνεύμονες), κατακλύζονται από χρόνιες παθήσεις, όπως είναι για παράδειγμα το αυχενικό σύνδρομο (13).
Ο βελονισμός είναι ο ρυθμιστής της ισορροπίας του οργανισμού, η ζυγαριά εκείνη λεπτής ισορροπίας μεταξύ της ομαλής ροής μηνυμάτων-φωτονίων, δηλαδή ενέργειας και της ομαλής παραγωγής απειροελάχιστων βιοχημικών ουσιών, δηλαδή ύλης. Αυτή άλλωστε είναι και η πεμπτουσία της ομοιόστασης του ανθρώπου.
Από τα παραπάνω συνάγεται το συμπέρασμα ότι ο βελονισμός πρέπει να γίνει μέθοδος επιλογής του συνόλου του ιατρικού κόσμου, γιατί είναι ασφαλής μέθοδος με εκπληκτικά αποτελέσματα, όταν φυσικά υπάρχει σαφής ένδειξη.
