14/12/2025
Μαστογραφία
Τι βλέπει ο γιατρός
1. Ασβεστώσεις και μικροαποτιτανώσεις
• Σκεφτείτε μικρές λευκές κουκίδες σαν ψιχουλάκια στον ιστό.
• Μπορεί να είναι φυσιολογικές ή να προέρχονται από παλιές φλεγμονές ή μικρές περιοχές νεκρωμένων κυττάρων.
• Αν οι κουκίδες είναι πολύ μικρές και συγκεντρωμένες σε συμπλέγματα ή γραμμές, μπορεί να είναι ένδειξη πρώιμου καρκίνου.
Σκέψη για τον ασθενή: Σκεφτείτε τον μαστό σαν μια «λευκή οθόνη» όπου οι ασβεστώσεις εμφανίζονται σαν μικρές κουκίδες. Κάποιες κουκίδες είναι φυσιολογικές και αθώες, ενώ άλλες συγκεντρωμένες ή σε γραμμές χρειάζονται προσοχή και παρακολούθηση.
⸻
2. Μάζες και κύστεις
• Κύστεις: Σακουλάκια με υγρό, στρογγυλά ή ωοειδή, συνήθως καλοήθη.
• Ινοαδενώματα: Στερεοί, ομαλοί όζοι που δεν είναι επικίνδυνοι.
• Κακοήθεις μάζες: Ακανόνιστο σχήμα, ασαφή όρια, συχνά συνοδεύονται από μικροαποτιτανώσεις.
Σκέψη για τον ασθενή: Σκεφτείτε ότι ο μαστός είναι σαν ένα δάσος. Οι κύστεις είναι μικρές λίμνες, τα ινοαδενώματα είναι μεγάλα βράχια, ενώ οι ύποπτες μάζες είναι βράχοι με αγκάθια – χρειάζονται έλεγχο.
⸻
3. Ασυμμετρίες
• Περιοχές που φαίνονται διαφορετικές από τον άλλο μαστό ή από προηγούμενες εξετάσεις.
• Μερικές ασυμμετρίες είναι φυσιολογικές, άλλες μπορεί να υποδηλώνουν μια μάζα ή αλλαγή στον ιστό.
Σκέψη για τον ασθενή: Σαν να βλέπετε δύο αντίγραφα ενός τοπίου και να παρατηρείτε ότι σε ένα μέρος κάτι φαίνεται διαφορετικό. Μερικές φορές είναι φυσιολογικό, άλλες χρειάζεται να εξετάσετε το «διαφορετικό» σημείο.
⸻
4. Αρχιτεκτονική παραμόρφωση
• Αν ο ιστός φαίνεται «στριμμένος» ή παραμορφωμένος χωρίς σαφή μάζα, μπορεί να υποδηλώνει διήθηση ή ίνωση.
• Συχνά συνοδεύεται από έλξη δέρματος ή θηλής.
Σκέψη για τον ασθενή: Σαν να κοιτάτε ένα ύφασμα που έχει τσακίσει σε ένα σημείο – ο γιατρός βλέπει πού «τραβιέται» ο ιστός.
⸻
BI-RADS – Τι σημαίνουν οι αριθμοί
• 0: Δεν φαίνεται καθαρά – χρειάζονται επιπλέον λήψεις.
• 1: Κανονικός μαστός, χωρίς ύποπτα ευρήματα.
• 2: Καλοήθεις αλλοιώσεις – κύστεις, ινοαδενώματα, καλοήθεις ασβεστώσεις.
• 3: Πιθανώς καλοήθες – παρακολούθηση σε 6–12 μήνες για να βεβαιωθούμε ότι δεν αλλάζει.
• 4: Υποψία κακοήθειας – χρειάζεται βιοψία.
• 5: Υψηλή πιθανότητα καρκίνου – άμεση βιοψία και σχεδιασμός θεραπείας.
• 6: Γνωστός καρκίνος – αξιολόγηση έκτασης ή θεραπείας.
Σκέψη για τον ασθενή: Το BI-RADS είναι σαν μια «βαθμολογία κινδύνου» που λέει στον γιατρό τι να κάνει: να παρακολουθήσει, να επαναλάβει ή να πάρει δείγμα για έλεγχο.
⸻
Ψηφιακή vs παραδοσιακή μαστογραφία
• Παραδοσιακή φιλμ: Στατική εικόνα, δυσκολία να δείτε μικρές λεπτομέρειες, ειδικά σε πυκνό ιστό.
• Ψηφιακή: Εικόνα στον υπολογιστή που μπορείτε να ζουμάρετε, να αλλάξετε φωτεινότητα και αντίθεση, να παρατηρήσετε μικρές αποτιτανώσεις, κύστεις και παραμορφώσεις με ακρίβεια. Αποθηκεύεται εύκολα και συγκρίνεται με προηγούμενες εξετάσεις.
Σκέψη για τον ασθενή: Η ψηφιακή μαστογραφία είναι σαν να βλέπετε μια φωτογραφία στον υπολογιστή και να μπορείτε να εστιάσετε σε κάθε μικρή λεπτομέρεια, ενώ η φιλμ είναι σαν μια φωτογραφία που δεν μπορείτε να μεγεθύνετε.
⸻
Συμπέρασμα
Η μαστογραφία δεν είναι μόνο μια «φωτογραφία» του μαστού. Ο γιατρός βλέπει μικρές αλλαγές, μάζες, κύστεις, ασβεστώσεις και παραμορφώσεις. Το BI-RADS και η ψηφιακή τεχνολογία βοηθούν να καταλάβουμε ποια ευρήματα είναι φυσιολογικά, ποια χρειάζονται παρακολούθηση και ποια απαιτούν βιοψία ή θεραπεία.
Βιβλιογραφία
1. American College of Radiology (ACR) – Breast Imaging Reporting and Data System (BI‑RADS® Atlas): επίσημο, διεθνώς αναγνωρισμένο σύστημα που παρέχει τυποποιημένη ορολογία και αξιολόγηση για εξετάσεις μαστογραφίας, υπερήχων και MRI.
2. “BI‑RADS: What It Is” – Cleveland Clinic Health Library: περιγραφή των κατηγοριών BI‑RADS από 0 έως 6, με εξήγηση τι σημαίνει καθεμία για κλινική παρακολούθηση και κίνδυνο καρκίνου.
3. Logullo et al., “Breast microcalcifications: Past, present and future” (Molecular and Clinical Oncology): ανασκόπηση για τις μικροαποτιτανώσεις στον μαστό, την παθοφυσιολογία και τη σχέση τους με την πρώιμη ανίχνευση καρκίνου.
4. Radiology Assistant – Differential of Breast Calcifications: ιατρική ταξινόμηση και περιγραφή διαφορετικών τύπων ασβεστώσεων που εμφανίζονται στη μαστογραφία και πώς ερμηνεύονται.
5. Mayoclinic.org – Breast Calcifications Definition: επιστημονική εξήγηση για το τι είναι οι ασβεστώσεις του μαστού, πώς σχηματίζονται και πότε μπορεί να σχετίζονται με καρκίνο.
6. Diagnostic Performance of Digital vs Film Mammography (New England Journal of Medicine, Pisano et al.): μελέτη σύγκρισης ψηφιακής και φιλμ (film‑screen) μαστογραφίας, με στατιστικά δεδομένα σχετικά με την ανίχνευση καρκίνου και ευαισθησία.
Dr Georgios Zois
