04/08/2026
Πρέπει να καταγράφεται και η προετοιμασία του παιδιού πριν από τη δικανική συνέντευξη;
Προσφάτως βρέθηκα, με την ιδιότητα του τεχνικού συμβούλου, στο «Σπίτι του Παιδιού» Θεσσαλονίκης, δομή του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ενόψει της δικανικής συνέντευξης ανήλικου παιδιού.
Πριν από τη λήψη της κατάθεσης προηγείται η προετοιμασία του παιδιού και η εκτίμηση της αντιληπτικής, γλωσσικής και μνημονικής του ικανότητας: εάν κατανοεί τις ερωτήσεις, εάν διακρίνει την αλήθεια από το ψέμα, εάν μπορεί να πει «δεν γνωρίζω», να διορθώσει τον εξεταστή και να αφηγηθεί ένα γεγονός ελεύθερα, χωρίς υποβολή.
Ζήτησα να συμπεριληφθεί και αυτό το στάδιο στην οπτικοακουστική καταγραφή. Ενημερώθηκα ότι, κατά την εφαρμοζόμενη πρακτική, καταγράφεται η δικανική συνέντευξη, όχι όμως η προηγούμενη προετοιμασία.
Κατά την επιστημονική μου άποψη, θα ήταν ορθότερο να καταγράφεται ολόκληρη η διαδικασία. Η εκτίμηση της αντιληπτικής ικανότητας δεν αποτελεί μια απλή εισαγωγή. Καθορίζει εάν και με ποιον τρόπο μπορεί να εξεταστεί το παιδί και επηρεάζει άμεσα την αξιολόγηση της κατάθεσής του.
Στο σημείο αυτό χρειάζεται μια ουσιώδης διευκρίνιση. Ο τεχνικός σύμβουλος δεν ταυτίζεται με τον δικηγόρο του γονέα και δεν έχει ως αποστολή να υπερασπιστεί τη θέση του κατηγορουμένου, του υπόπτου, του καταγγέλλοντος ή οποιουδήποτε άλλου εμπλεκομένου. Ο ρόλος του είναι να συμβάλλει στην προστασία των δικονομικών και επιστημονικών δικαιωμάτων του προσώπου που τον διόρισε, ελέγχοντας αν η διαδικασία διεξάγεται με ορθό, διαφανή και επιστημονικά αξιόπιστο τρόπο.
Η στάση του οφείλει να παραμένει παιδοκεντρική και επιστημονικά ουδέτερη. Δεν αποφαίνεται για την ενοχή ή την αθωότητα κανενός, ούτε προδικάζει την αξιοπιστία του παιδιού. Η τελική κρίση ανήκει αποκλειστικά στις αρμόδιες δικαστικές αρχές.
Η πλήρης οπτικοακουστική καταγραφή προστατεύει πρωτίστως το ίδιο το παιδί, αλλά και την αξιοπιστία της διαδικασίας, τη διαφάνεια και τα δικαιώματα όλων των εμπλεκομένων. Επιτρέπει να γνωρίζουμε όχι μόνο τι είπε το παιδί, αλλά και με ποιες συνθήκες, κανόνες και ερωτήσεις προετοιμάστηκε για να το πει.
Στις τόσο ευαίσθητες υποθέσεις δεν πρέπει να είναι ελέγξιμο μόνο το αποτέλεσμα της συνέντευξης. Πρέπει να είναι ελέγξιμη και η διαδικασία μέσα από την οποία αυτό παρήχθη.