31/07/2026
"आरशात दिसणारं शरीर... की मनात तयार होणारं चित्र?"
किशोरवयातील Body Image ची खरी गोष्ट
"डॉक्टर, माझी मुलगी दिवसातून दहा वेळा आरशात पाहते."
"माझा मुलगा सतत म्हणतो, 'मी खूप बुटका दिसतो.'"
"तिचं वजन अगदी नॉर्मल आहे... तरी ती स्वतःला जाड समजते."
असे प्रश्न आजकाल जवळजवळ प्रत्येक आठवड्यात ऐकायला मिळतात.
मी त्यांना एकच प्रश्न विचारतो...
"तुमच्या मुलाला खरंच त्याच्या शरीराची चिंता आहे... की इतरांसारखं दिसण्याची?"
याचं उत्तरच Body Image मध्ये दडलं आहे.
Body Image म्हणजे नेमकं काय?
आरशात दिसणारं शरीर म्हणजे आपलं शरीर.
पण.
त्या शरीराबद्दल आपल्या मनात तयार होणारं मत म्हणजे Body Image.
म्हणूनच.
दोन मुलांची उंची, वजन आणि रंग सारखे असू शकतात.
पण एक मूल आत्मविश्वासाने जगतं...
आणि दुसरं स्वतःला कमी समजतं.
समस्या शरीरात नसते.
समस्या त्या शरीराकडे पाहण्याच्या नजरेत असते.
ही चिंता एवढी वाढते का?
कारण आजचा किशोरवयीन मुलगा किंवा मुलगी.
आरशापेक्षा जास्त वेळ मोबाईलच्या स्क्रीनमध्ये स्वतःची तुलना करत असतो.
सोशल मीडियावर दिसणारे चेहरे.
फिल्टर.
एडिट केलेले फोटो...
"परफेक्ट" दिसणारे शरीर...
हे वास्तव नसतं.
पण मुलांना तेच वास्तव वाटू लागतं.
मग प्रश्न सुरू होतात...
"मी इतका काळा का?"
"मी इतकी जाड का?"
"माझी उंची कमीच राहणार का?"
अशा विचारांमुळे आत्मविश्वास हळूहळू कमी होऊ शकतो.
पालक नकळत काय चूक करतो?
कधी आपण सहज बोलून जातो...
"थोडं वजन कमी कर."
"तुझी बहीण किती सडपातळ आहे."
"तो बघ किती स्मार्ट दिसतो."
ही वाक्यं आपल्याला साधी वाटतात...
पण मुलांच्या मनात ती अनेक वर्षं राहू शकतात.
मग काय बोलावं?
त्यांच्या दिसण्यापेक्षा.
त्यांच्या प्रयत्नांचं कौतुक करा.
त्यांच्या गुणांचं कौतुक करा.
त्यांच्या दयाळूपणाचं कौतुक करा.
आणि सर्वात महत्त्वाचं.
त्यांना वारंवार सांगा.
"तू जसा आहेस, तसाच आमच्यासाठी मौल्यवान आहेस."
कारण.
सुंदर शरीरापेक्षा.
सुंदर आत्मविश्वास आयुष्यभर साथ देतो.
आजचा छोटासा प्रयोग
आज संध्याकाळी तुमच्या मुलाला किंवा मुलीला फक्त एक प्रश्न विचारा...
"तुला तुझ्यातली कोणती गोष्ट सर्वात जास्त आवडते?"
उत्तर मध्येच तोडू नका.
सल्ला देण्याची घाई करू नका.
फक्त ऐका.
कदाचित.
त्या काही मिनिटांच्या संवादातून तुम्हाला त्यांच्या मनातलं खरं चित्र दिसेल.
पुढील लेखात
"Healthy Body की Perfect Body? पालकांनी मुलांना नेमकं काय शिकवावं?"
