Dr. Hena N N

23/02/2025

Navigating Menopause: Beyond the Individual – A Shared Responsibility

Menopause is often seen as a deeply personal journey, but the conversations in my recent session on emotional well-being and self-care strategies revealed a much broader reality.

The feedback session was overwhelming, with women courageously sharing how they navigated this transition with patience, hard work, and resilience. One key takeaway? Menopause is not just a women's issue—it’s a family and societal conversation.

Participants strongly voiced that these sessions should extend beyond women over 40 and include spouses, children, and family members, who all play a crucial role in creating a supportive environment. From physical and emotional changes to the challenges of empty nest syndrome, the impact of menopause is far-reaching.

With Kerala’s ageing population and increasing life expectancy, the magnitude of menopause-related challenges is growing at an alarming rate. It’s time to break the silence, foster open discussions, and build a culture of understanding and support.

This session was just the beginning. More conversations, awareness programs, and support systems are needed to empower women through this transition. Let’s make menopause a shared responsibility.

What are your thoughts? How can we create a more supportive environment for women during this phase of life?

20/12/2024

As part of Transgender Remembrance Day on November 20, 2024, I had the honour of leading a session on "Thriving Beyond Labels: Mental Health Strategies for Personal and Professional Wellbeing" at Ｓａｈａｙａｔｒｉｋａ an organization dedicated to promoting LGBTIQA+ rights, with an emphasis on female-assigned communities.

This session was not just a platform to share knowledge but a profound learning experience for me as a psychologist. Hearing the lived experiences of individuals within the q***r community—their pain, resilience, and the mental health challenges they endure—was both humbling and eye-opening.

The discussion touched upon critical issues like anxiety, depression, and the unique stressors faced by LGBTQIA+ individuals, including societal discrimination, identity concealment, and lack of access to affordable q***r-affirmative therapy. We also explored practical strategies for fostering mental well-being, such as creating safe spaces, building peer support networks, and seeking professional help when needed.

The participants’ stories highlighted the urgent need for systemic changes in mental health care and the importance of self-awareness and resilience.

I’m deeply grateful to Sahayathrika especially to for inviting me to be a part of this important dialogue. This experience reaffirmed my commitment to advocating for inclusive mental health services and continuing to educate myself about the challenges faced by the q***r community.

Let’s remember that mental health is a universal right, and it’s our collective responsibility to ensure that no one is left behind.

+ Dr. Hena N N

09/12/2024

How Should Parents Address Their Children's Questions About Sexuality?

As a parent or teacher, how would you respond to questions like:

“How does the baby get inside the mommy’s tummy?”
“Why do boys and girls have different private parts?”
“What does ‘s*x’ mean?”

Or, how would you handle situations like a young child accidentally walking in during an intimate moment?

Comprehensive Sexuality Education (CSE) play a vital role in guiding children and young adults. While traditional s*x education focuses on biology and reproduction, CSE takes a broader approach, addressing the emotional, social, cultural, and ethical dimensions of s*xuality.

In today’s age of information overload, it’s essential to provide children and young adults with evidence-based, age-appropriate, and rights-based guidance that promotes gender equality, consent, and respect. This not only answers their questions but empowers them to navigate relationships and s*xuality with confidence.

In this video podcast, Dr. Edwin, Dr. Jayashree, and I, as representatives of the SEK Foundation, explore these important topics. The aSEK Foundation is dedicated to providing CSE for children and young adults. Through a socio-cultural and political lens, we discuss how to address children’s questions and concerns effectively.

The podcast is in Malayalam, but non-Malayalam speakers can use translation tools to join this meaningful conversation. Your thoughts and feedback are always welcome!

https://youtu.be/jk7l008q3h4?si=b8Sb03GxTaf3xt_-

*xeducation Importance of Sexuality Education | Video Podcast | Social TablePanellists: Dr Edwin PeterFounder SEKSexuality Healt...

13/01/2024

കുറച്ചു നാളുകളായി പലവിധ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് സമൂഹ മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരൽപ്പം അകലം പാലിച്ചു വരികയായിരുന്നു.

പക്ഷെ ഈയിടെ വിവാദമായിരിക്കുന്ന മുതുകാട്, DAC വിഷയത്തിൽ അഭിപ്രായം പറയാതിരിക്കുക എന്നത് ഈ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ ശരിയല്ല എന്നുള്ള ബോധ്യം ഉള്ളത് കൊണ്ട് ഇടുന്ന കുറിപ്പാണ്. പ്രീതയും സുനിത ദേവദാസും മറ്റു മാതാപിതാക്കളും ഉയർത്തിക്കൊണ്ട് വന്ന ഈ വിഷയത്തിൽ സർക്കാർ അടിയന്തിര ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടതാണ്.

പഠിച്ചത് സൈക്കോളജി ആണെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ രണ്ടു ദശാബ്ദകാലമായി പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖല ഡിസബിലിറ്റി ആയി ബന്ധപ്പെട്ട പഠന പരിശീലന ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ ഒരു വർഷത്തോളം ഒരു ഏർലി ഇന്റർവെൻഷൻ സെന്ററിന്റെയും സൈക്കോസോഷ്യൽ റീഹാബിലിറ്റേഷൻ സെന്ററിന്റെയും മാനസീകാരോഗ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുമുണ്ട്. ആ കാലത്ത് ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ അമ്മമാരും മറ്റു കുടുംബാംഗങ്ങളുമായി നിരന്തരം സംസാരിക്കുകയും അവർക്ക് വേണ്ട കൗൺസിലിംഗ് സേവനങ്ങൾ നേരിട്ട് നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ സേവനമനുഷ്ടിച്ച പീസ് വാലി എന്ന ആ സ്ഥാപനം മാനസീക ആരോഗ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പ്രാഥമീകമായ പരിഗണന നൽകിയിരുന്നു. അവിടത്തെ സേവനഉപഭോക്താക്കളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് പ്രഥമ പരിഗണന നൽകുക എന്നത് ആ സ്ഥാപനം ഒരു പോളിസി ആയി ഇപ്പോഴും കൊണ്ട് നടക്കുന്നുണ്ട് എന്നാണ് എന്റെ വിശ്വാസം. അവിടെ പുതിയതായി ആരംഭിക്കുന്ന ചിൽഡ്രൻസ് വില്ലേജ് (ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള കുട്ടികൾക്കായി ആരംഭിക്കുന്ന മുഴുവൻ സമയ പരിചരണ കേന്ദ്രം) അത്തരത്തിൽ ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള വ്യക്തികളുടെയും സമൂഹത്തിന്റെയും ആവശ്യങ്ങൾ എന്താണ് എന്ന് പഠിക്കുകയും അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യാൻ തയ്യാറാവുകയും ചെയ്യുന്നതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്‌.

ഇതിവിടെ പ്രത്യേകമായി പറയാൻ കാരണം "Different Art Centre" നും അതിന്റെ നടത്തിപ്പുകാരനായ ഗോപിനാഥ് മുതുകാടിനും എതിരായി ഉയർന്നു വന്നിട്ടുള്ള ആരോപണങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള ചില നിരീക്ഷണങ്ങളാണ്. ഏറ്റവും പ്രധാനമായ കാര്യം മുതുകാടിനെതിരെ പറയുന്ന മാതാപിതാക്കളോടും അവരെ support ചെയ്യുന്ന മറ്റു മനുഷ്യരോടുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെയും അദ്ദേഹത്തെ support ചെയ്യുന്നവരുടെയും ചില തെറ്റായ നിലപാടുകളും പ്രസ്താവനകളുമാണ്.

സ്വയം അനുഭവങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത മനുഷ്യർക്ക് മനസിലാക്കാൻ സാധിക്കുന്നതിനപ്പുറം തീവ്രമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യരാണ് ബുദ്ധിപരമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന മനുഷ്യരും അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളും. എത്ര വലിയ സാമൂഹ്യ പരിവർത്തന പദ്ധതി എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടാലും പ്രാഥമീകമായ പരിഗണന അതിന്റെ ഉപയോക്താക്കൾ അതിനെ എങ്ങനെ കാണുന്നു അവരുടെ ആവശ്യങ്ങളെ അത് ഇത് തരത്തിൽ സാധ്യമാക്കുന്നു എന്നതിനാണ്. അവിടെ മറുപടികൾക്കോ വിശദീകരണങ്ങൾക്കോ ഞങ്ങൾ ചെയ്തത് ശരിയാണ് നിയമപരമാണ്‌ എന്ന ന്യായീകരണങ്ങൾക്കോ സ്ഥാനമില്ല. ബുദ്ധിപരമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന വ്യക്തികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി അവരവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ എന്താണ് എന്ന് സ്വയം മനസിലാക്കാനോ മറ്റുള്ളവരെ മനസിലാക്കി കൊടുക്കാനോ അവർക്ക് സാധിക്കില്ല എന്നതാണ്. ഓട്ടിസം പോലുള്ള അവസ്ഥകൾ ഉള്ള വ്യക്തികളുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾ വിവരിക്കാനാവാത്ത വിധം സങ്കീർണ്ണമാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ആ വ്യക്തികളോട് ഏറ്റവും ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന മാതാപിതാക്കൾ കുടുംബാoഗങ്ങൾ എന്നിവരുടെ വാക്കുകൾക്കും വികാര വിചാരങ്ങൾക്കും മറ്റേതൊരാളുടെയും അറിവുകൾക്കും കരുതലുകൾക്കും മുകളിൽ വിലയുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് സംശയ ലേശമന്യേ ഈ വിഷയത്തിൽ എന്ത് തന്നെ ചർച്ചകൾ നടന്നാലും പ്രഥമ പരിഗണന അർഹിക്കുന്നത് സേവന ഉപഭോക്താക്കൾ ആയിട്ടുള്ള വ്യക്തികളുടെയും അവരോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെയും വികാര വിചാരങ്ങൾക്ക് തന്നെയാണ്. ജയമോഹന്റെ "നൂറു സിംഹാസനങ്ങൾ" എന്ന നോവലിലെ പ്രശസ്തമായ കഥാസന്ദർഭം ഇവിടെ പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കേണ്ടതാണ്. ആത്യന്തീകമായി വിവേചനങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു വരുന്ന മനുഷ്യർക്കൊപ്പം തന്നെയാണ് ഒരു പുരോഗമന സമൂഹം നിൽക്കേണ്ടത്. അതിനാൽ തന്നെ ഞങ്ങൾക്ക് നീതി നിഷേധിച്ചു എന്ന് ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ പറയുമ്പോൾ നിരുപാധികം മാപ്പ് പറയുകയും അവർക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള ഇടപെടലുകൾ നടത്തുകയുമാണ് വേണ്ടത്.

എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ DAC വിഷയത്തിൽ ഇനി മറുപടി പറയേണ്ടത് ഗോപിനാഥ് മുതുകാടല്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകളും അഭിപ്രായങ്ങളും ധാരാളം നമ്മൾ കേട്ട് കഴിഞ്ഞു. ഇതിനപ്പുറമൊന്നും കേൾക്കാൻ ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നില്ല. മാത്രമല്ല കൂടുതൽ വിശദീകരിക്കുംതോറും മുറിവേറ്റ മനുഷ്യർക്ക് കൂടുതൽ മുറിവേൽക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള NGO അല്ലെങ്കിൽ പാരലൽ സംവിധാനങ്ങൾ എന്ത് തന്നെ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും അവ ഈ വിഷയങ്ങളെ അഡ്രസ് ചെയ്യാൻ പര്യാപ്തമാവില്ല. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇനി ഈ വിഷയം കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടത് സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളാണ്. ഇത്തരം സ്ഥാപനങ്ങൾ RPwD -2016 ആക്ട്ൽ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന നിയമങ്ങളും നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ചട്ടങ്ങളും ശക്തമായി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട് എന്നുറപ്പു വരുത്തുക നിയമ പ്രകാരം
സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

ഏത് തരം സേവനങ്ങളുടെയും "Choice based system" ( സേവനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം) നടപ്പിൽ വരുത്തുക എന്നത് ഒരു പുരോഗമന സർക്കാർ സംവിധാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. അല്ലാതെ ആരെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും ചെയ്യട്ടെ എന്ന് കരുതി മാറി നിൽക്കുകയല്ല സർക്കാർ ചെയ്യേണ്ടത്.

സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങൾ അടിയന്തിരമായി ചെയ്യേണ്ടത് എത്രയും വേഗം ഡിസബിലിറ്റി സംബന്ധമായ വിഷയത്തിൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ ശക്തമായ ഒരു കമ്മറ്റി രൂപവൽക്കരിക്കുകയും കഴിയുന്നത്ര സേവന ഉപയോക്താക്കളുടെ ഇടയിൽ (ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള വ്യക്തികളും അവരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളും) ഒരു അഭിപ്രായ സർവ്വേ നടത്തുകയും വിവിധ പദ്ധതികൾക്കായി എത്ര ശതമാനം resources നീക്കി വക്കണം എന്ന് തീരുമാനിക്കുകയുമാണ്. അത്തരത്തിൽ ഒന്ന് നിലവിലുണ്ടോ എന്നറിയില്ല. ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുകയും ഇപ്പോൾ ഉയർന്നു വന്നിട്ടുള്ള വിഷയങ്ങൾ അടിയന്തിരമായി ചർച്ച ചെയ്യുകയുമാണ് വേണ്ടത്. വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് M. K ജയരാജ്‌ സർ Jayaraj Manathanath Kolasseri എകാംഗ കമ്മീഷൻ ആയി കേരളത്തിലെ ബുദ്ധിപരമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്ന വ്യക്തികളെ കുറിച്ച് ഒരു സമഗ്ര പഠന റിപ്പോർട്ട് ഗവർമെന്റ് ന് സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രമുള്ളൊരു ഡോക്യുമെന്റ് ആയി നില നിൽക്കുകയാണ് അത് ഇന്നും എന്നാണ് എന്റെ അറിവ്. അവയിലെ പ്രധാന നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയാൽ തന്നെ കാതലായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് എല്ലാം പരിഹരമാകും.

ബുദ്ധിപരമായ ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള വ്യക്തികളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ അഡ്രെസ്സ് ചെയ്യുക എന്നതല്ല DAC യുടെ പ്രവർത്തന മേഖല എന്നതാണ് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. അത്തരം. സ്ഥാപനങ്ങൾ അടച്ചു പൂട്ടേണ്ടതാണ് എന്നും അഭിപ്രായമില്ല. അത്തരം സ്ഥാപനങ്ങളും നമ്മുടെ നാട്ടിൽ വേണ്ടതാണ്. മാത്രമല്ല ഇവ ഡിസബിലിറ്റി മേഖലയിലെ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് മുകളിലുള്ള കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടവയാണ്. ഈ വിഷയങ്ങളിലുള്ള പഠന ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരു സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാകുക എന്നതും പ്രധാനമാണ്. ഒരു സമൂഹം ഈ വിഷയത്തിൽ ഒരു പടി കൂടി മുന്നേറാൻ തയ്യാറാകുന്നു എന്നത്തിന്റെ സൂചനയാണത്. പക്ഷെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ കൃത്യമായി നടപ്പിലാക്കാതെ ഇത്തരം സ്ഥാപങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്നത് ഒരിക്കലും കരണീയമല്ല. കൂടാതെ ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള വ്യക്തികളെ പ്രദർശിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ചാരിറ്റി പ്രവർത്തനം എന്ന പേരിൽ പണം പിരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കണം. സർക്കാർ ചെയ്യേണ്ടത് അത്തരം സ്ഥാപനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗുണമുണ്ടാകുന്ന ഉപയോക്താക്കൾ ഉണ്ടെന്നു ബോധ്യമായാൽ വ്യക്തവും സുതാര്യവുമായ റിസോഴ്സ് അലോട്മെന്റ് നടത്തുകയാണ് വേണ്ടത്. പ്രധാനമായും ഇത്തരം കാര്യങ്ങളെല്ലാം സർക്കാരിന്റെ പ്രാഥമിക പദ്ധതികളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയാണ് പ്രധാനം. അത്തരം സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സാമ്പത്തീക സഹായങ്ങൾ ഒരൊറ്റ പൂളിലേക്ക് കൊണ്ട് വരുകയും മുൻഗണന അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അവ ചെലവഴിക്കുന്നു എന്നുറപ്പു വരുത്തുകയും ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

DAC പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനായി ഏതെങ്കിലും ഒരു വ്യക്തി കേന്ദ്രീകൃതമായി പോകാതെ ഡിസബിലിറ്റി, മറ്റു വിവിധ കല കായിക മേഖലകളിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള ആളുകളും ഉപയോക്താക്കളും ചേർന്ന കൂട്ടായ്മ രൂപീകരിക്കുകയും സർക്കാർ അത് നേരിട്ട് നടപ്പിലാക്കുകയും ആണ് ചെയ്യേണ്ടത്. (NB: DAC യുടെ നിലവിലെ ഭരണ സംവിധാനത്തെ കുറിച്ച് അതിൽ സർക്കാർ പ്രതിനിധികൾ ഉണ്ടോ എന്നതിനെ കുറിച്ച് എനിക്ക് വ്യക്തത ഇല്ല എന്ന് കൂടി പറഞ്ഞു കൊള്ളട്ടെ.)

ചുരുക്കത്തിൽ ബിസിനെസ്സ് ൽ പറയുന്ന "Customer is the King" എന്നത് എല്ലായിടത്തും ബാധകമാണ്. സർക്കാർ സേവന സംവിധാനങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും.

02/09/2023

"Inviting registrations from RCI-accredited professionals!"

"EMPOWER 2023 is now an RCI-approved Continuing Rehabilitation Education (CRE) Programme"

"Be a part of India's foremost Assistive Technology International Conference and expand your understanding of the vast landscape of assistive technology in promoting disability inclusion. Plus, earn CRE credit points for your participation."

https://empower23.respark.iitm.ac.in/

Assistive Technologies Conference for 2023