Yog Sadhana

21/05/2026

"we learn that alignment isn't just physical—it's mental and spiritual. And the only bridge to that perfect alignment is steady, uninterrupted Abhyas."

,

15/05/2026

*"ज्याला स्वार्थ कळत नाही. त्याला हिशोबही कळत नाही. तो काय उधळतोय आणि किती संपवतोय काहीच कळत नाही. तो शत्रू असतो स्वतःच स्वतःचा!"*

हे केवळ तात्विक विधान नाही. हा एक **आरसा** आहे — आपल्या प्रत्येकासमोर धरलेला.
भाग १: स्वतःचा शत्रू असणे म्हणजे काय?

योगतत्त्वज्ञानात, **अंतःकरण** — आंतरिक साधन — चार घटकांनी बनलेले आहे:

| घटक | कार्य |
|-----|-------|
| **मन** | इंद्रियांकडून संदेश घेते, विचार निर्माण करते |
| **बुद्धी** | विवेक करते, निर्णय घेते, न्याय करते |
| **चित्त** | संस्कार साठवते, स्मृती ठेवते |
| **अहंकार** | "मी" ची भावना निर्माण करते |

🔴लक्षण १: *"ज्याला स्वार्थ कळत नाही"* — स्वतःचे खरे हित समजत नाही

याचा अर्थ स्वार्थीपणा नाही. योगाच्या संदर्भात, **स्वार्थ** म्हणजे *"स्व" = स्वतः + "अर्थ" = अर्थ/उद्देश.* याचा अर्थ **स्वतःच्या अस्तित्वाचा खरा उद्देश समजणे.**

🔴 लक्षण २: *"त्याला हिशोबही कळत नाही"* — स्वतःचा हिशोब माहीत नाही

योगात याला **विवेक** म्हणतात — विवेकशक्ती. विवेकाशिवाय व्यक्ती मोजू शकत नाही
🔴 लक्षण ३: *"बेदरकार बेहिशोबी"* — स्वतःच्या आरोग्याविषयी आणि हिताविषयी निष्काळजी
निष्काळजी (बेदरकार)** बनते:

- **शरीर** — वेदनेचे संकेत दुर्लक्षित करणे, बेसावधपणे खाणे, विश्रांती टाळणे
- **हित** — दीर्घकालीन आनंदाला हानी पोहोचवणारे, अल्पकालीन सुखासाठी निर्णय घेणे
- **आरोग्य** — शरीर मोडेपर्यंत दुर्लक्ष करणे
- **टिकविण्यासाठीचे प्रयत्न** — दीर्घायुष्य आणि चैतन्य निर्माण करणाऱ्या सवयी न जोपासणे

योगात, शरीराला *देह मंदिर* म्हणतात — आत्म्याचे मंदिर. त्याची दुर्लक्ष करणे नम्रता नाही. ते आत्मविश्वासघात आहे.

🟢 पायरी: नियम — आंतरिक अनुशासन

पतंजलीचे नियम (वैयक्तिक आचरण) थेट आत्मकाळजीला संबोधित करतात:

- **शौच** — शरीर आणि मनाची शुद्धता (स्वच्छ आहार, स्वच्छ विचार)
- **संतोष** — समाधान (अंतहीन धावपळ थांबवा)
- **तपस** — अनुशासित प्रयत्न (जे कठीण पण योग्य आहे ते करा)
- **स्वाध्याय** — आत्मअध्ययन (वर सांगितल्याप्रमाणे)
- **ईश्वरप्रणिधान** — उच्च उद्देशाला समर्पण

प्रत्येक नियम **स्वतःसाठी** एक मत आहे — एक घोषणा की तुम्ही काळजी घेण्यास पात्र आहात.
🟢 पायरी : धारणा — तुमचे लक्ष केंद्रित करा

उद्देशाशिवाय भटकणारे मन स्वतःच्या विरुद्ध काम करणारे मन आहे. **धारणा (एकाग्रता)** अभ्यास मनाला महत्त्वाच्या गोष्टींसोबत राहण्यास प्रशिक्षित करा.

19/04/2026

17/04/2026

स तु दीर्घकालनैरन्तर्यसत्कारासेवितो दृढभूमिः ॥१४॥

Sa tu dīrghakāla-nairantarya-satkārā-sevito dṛḍhabhūmiḥ

"Dridha-Bhumih" in your abhyas it depends on pillars given below

​Dīrgha-kāla (Long Time): Consistency is measured in months and years, not days. You must be patient with your progress.

​Nairantarya (Without Interruption): This is the "streak." Do not let gaps emerge in your schedule.

​Satkāra (Devotion/Respect): You must approach your studies with a positive attitude and respect for the knowledge, rather than seeing it as a burden.

16/04/2026

Urdhav Dhanurasana with support
"Gravity is only a weight until you learn how to lean into it."

10/04/2026

Kurmasana, or the Tortoise Pose, is a profound posture that symbolizes the withdrawal of the senses and the cultivation of inner stability.

In Bhagwad Geeta Chapter 2, Verse 58, Krishna explains the concept of Pratyahara (withdrawal of senses) using the tortoise as a metaphor:
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वश: |
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता || 58||

Anatomical benefits
Spinal and Hip Decompression: Kurmasana deeply stretches the entire posterior chain, promoting significant flexibility in the hamstrings and hips while decompressing the vertebral column to relieve tension in the lower back.

05/04/2026

Kapotanasan:
"सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज..."
भगवद गीता १८.६६
When the heart opens, consciousness flows. Realize yourself through Kapotasana. adherence isn't giving up; it's throwing yourself..

shattering of emotional armor. By exposing the throat and chest, the practitioner practices Abhaya (fearlessness).

06/10/2023

आकर्णधनुरासन ...धनु म्हणजे धनुष्यबाण...धनुष्याला बाण लावून प्रत्यंचा ताणल्यावर ज्याप्रमाणे ताण निर्माण होतो.तसा शरीरात ताण निर्माण होतो कानापर्यंत पायाचा अंगठा आणत.