25/03/2026
نیشانەکان
زۆر کەس کە تووشی شێرپەنجەی قۆڵۆن دەبن لە سەرەتادا هیچ نیشانەیەکیان نییە. کاتێک نیشانەکان دەردەکەون، بەزۆری پشت دەبەستن بە قەبارەی شێرپەنجەکە و شوێنەکەی لەناو ڕیخۆڵە ئەستوورەدا. نیشانەکانی شێرپەنجەی قۆڵۆن دەکرێت ئەمانە بن:
گۆڕانکاری لە چوونە ئاودەستدا، وەک زۆربوونی سکچوون یان قەبزی.
خوێنبەربوونی کۆم یان بوونی خوێن لە پیساییدا.
ناڕەحەتی بەردەوام لە ناوچەی سکدا، وەک گرژبوون، غازات، یان ئازار.
هەستکردن بەوەی کە ڕیخۆڵە بە تەواوی خاڵی نەبووەتەوە لە کاتی چوونە ئاودەستدا.
بێهێزی یان ماندوویەتی.
دابەزینی کێشی لەش بەبێ هەوڵدان.
هۆکارەکان
پزیشکان بە تەواوی دڵنیا نین چی دەبێتە هۆی زۆربەی شێرپەنجەکانی قۆڵۆن. شێرپەنجەی قۆڵۆن ڕوودەدات کاتێک خانەکانی قۆڵۆن گۆڕانکاری لە دی ئێن ئەی (DNA) خۆیاندا دروست دەکەن. ئەم گۆڕانکارییانە فەرمان بە خانەکان دەکەن کە بە خێرایی زۆر ببن و بمێننەوە، لە کاتێکدا خانە تەندروستەکان دەمرن وەک بەشێک لە سوڕی ژیانی ئاسایی خۆیان. ئەمە دەبێتە هۆی دروستبوونی وەرەمێک کە دەتوانێت شانە تەندروستەکان تێکبشکێنێت و بڵاوببێتەوە بۆ بەشەکانی تری لەش.
کێن ئەوانەی زیاتر تووشی ئەم حاڵەتە دەبن
تەمەنی گەورە: زۆربەی تووشبووان تەمەنیان لە سەرووی ٥٠ ساڵییەوەیە، هەرچەندە دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا ڕووبدات.
مێژووی کەسی: هەبوونی شێرپەنجە یان پۆلیپی قۆڵۆن (گرێی بچووک) لە پێشوودا.
نەخۆشییەکانی هەوکردنی ڕیخۆڵە: وەک قورحەی کۆڵۆن و نەخۆشی کرۆن.
کۆنیشانە بۆماوەییەکان: گۆڕانکارییە خێزانییەکانی DNA، وەک کۆنیشانەی پۆلیپۆزی خێزانی.
مێژووی خێزانی: بوونی خزمێکی خوێنی کە تووشی شێرپەنجەی قۆڵۆن یان ڕێکە بووبێت.
خۆراکی کەم ڕیشاڵ و چەوری زۆر
وەرزش نەکردن: کەمی جووڵە و چالاکی جەستەیی.
جگەرەکێشان: دەبێتە هۆی زیادبوونی مەترسی تووشبوون.
کحول: زۆر خواردنەوەی کحول مەترسی زیاد دەکات.
خۆشبەختانە ئێستا سەرجەم نەشتەرگەریەکانی تایبەت بە کۆڵؤن و شێرپەنجەیی کۆڵۆن لامان ئەنجامدەدرێت لە ڕێگەی ئامێری ناوسکبینەوە
#عربی
الأعراض
لا تظهر أي أعراض على العديد من الأشخاص المصابين بسرطان القولون في البداية. وعندما تظهر، فإنها تعتمد غالباً على حجم السرطان وموقعه في الأمعاء الغليظة. تشمل الأعراض المحتملة:
تغير في عادات الأمعاء، مثل الإسهال أو الإمساك المتكرر.
نزيف من المستقيم أو وجود دم في البراز.
انزعاج مستمر في منطقة البطن، مثل التشنجات، الغازات، أو الألم.
شعور بعدم إفراغ الأمعاء بالكامل أثناء التبرز.
ضعف أو تعب عام.
فقدان الوزن دون محاولة أو قصد.
الأسباب
الأطباء ليسوا متأكدين مما يسبب معظم سرطانات القولون. يحدث السرطان عندما تطرأ تغيرات على الحمض النووي (DNA) لخلايا القولون. هذه التغيرات تجعل الخلايا تتكاثر بسرعة وتستمر في العيش بينما تموت الخلايا السليمة، مما يؤدي إلى تراكم الخلايا لتكوين كتلة تسمى الورم. بمرور الوقت، يمكن لهذه الخلايا أن تغزو الأنسجة السليمة وتنتشر إلى أجزاء أخرى من الجسم (سرطان نقيلي).
عوامل الخطر
التقدم في العمر: بالرغم من إمكانية حدوثه في أي عمر، إلا أن معظم المصابين تزيد أعمارهم عن 50 عاماً.
التاريخ الشخصي: الإصابة السابقة بسرطان القولون أو الزوائد اللحمية (السلائل).
أمراض الأمعاء الالتهابية: الحالات التي تسبب تورماً وألماً في الأمعاء، مثل التهاب القولون التقرحي ومرض كرون.
المتلازمات الوراثية: بعض التغيرات الجينية التي تنتقل في العائلات، مثل متلازمة لينش.
التاريخ العائلي: وجود قريب بالدم مصاب بسرطان القولون أو المستقيم.
النظام الغذائي
قلة النشاط البدني: عدم ممارسة الرياضة بانتظام.
التدخين: يزيد من احتمالية الإصابة.
الكحول: الإفراط في تناول الكحول
Symptoms
Many people with colon cancer don't have symptoms at first. When symptoms appear, they'll likely depend on the cancer's size and where it is in the large intestine.
Symptoms of colon cancer can include:
A change in bowel habits, such as more frequent diarrhea or constipation.
Re**al bleeding or blood in the stool.
Ongoing discomfort in the belly area, such as cramps, gas or pain.
A feeling that the bowel doesn't empty all the way during a bowel movement.
Weakness or tiredness.
Losing weight without trying.
Causes
Doctors aren't certain what causes most colon cancers.
Colon cancer happens when cells in the colon develop changes in their DNA. A cells' DNA holds the instructions that tell the cell what to do. The changes tell the cells to multiply quickly. The changes let the cells continue living when healthy cells die as part of their natural lifecycle.This causes too many cells. The cells might form a mass called a tumor. The cells can invade and destroy healthy body tissue. In time, the cells can break away and spread to other parts of the body. When cancer spreads, it's called metastatic cancer.
Risk factors
Factors that may increase the risk of colon cancer include:
Older age. Colon cancer can happen at any age. But most people with colon cancer are older than 50. The numbers of people younger than 50 who have colon cancer has been growing. Doctors don't know why.
A personal history of colore**al cancer or polyps. Having had colon cancer or colon polyps increases the risk of colon cancer.
Inflammatory bowel diseases. Conditions that cause pain and swelling of the intestines, called inflammatory bowel diseases, can increase the risk of colon cancer. These conditions include ulcerative colitis and Crohn's disease.
Inherited syndromes that increase colon cancer risk. Some DNA changes that increase the risk of colon cancer run in families. The most common inherited syndromes that increase colon cancer risk are familial adenomatous polyposis and Lynch syndrome.
Family history of colon cancer. Having a blood relative who has colon cancer increases the risk of getting colon cancer. Having more than one family member who has colon cancer or re**al cancer increases the risk more.
Low-fiber, high-fat diet.
Not exercising regularly. People who are not active are more likely to develop colon cancer. Getting regular physical activity might help lower the risk.
Diabetes. People with diabetes or insulin resistance have an increased risk of colon cancer.
Smoking. People who smoke can have an increased risk of colon cancer.
Drinking alcohol. Drinking too much alcohol can increase the risk of colon cancer.
#تەندروستی #جراحة #پزیشکی #طب #صحة #شێرپەنجە #سرطان #أربيل #السليمانية #مستشفى #کوردی #عربی
