Dr.Farhad Fuad Sherwany د.فەرهاد

23/07/2026

16/07/2026

چارەسەرکردنی دەوالی قاچی ڕاستی چارەخوازێکی خۆشەویست بە لەیزەر .
vein

03/07/2026

زمانەی مایتڕاڵ یاخود زمانەی دوولەپەیی دڵ
​زمانەی مایتڕاڵ (Mitral Valve): زمانەیەکە کە دەکەوێتە نێوان گوێچکەڵە و سکۆڵەی لای چەپی دڵ؛ ڕێگە بە چوونی خوێن دەدات بە ئاڕاستەی سکۆڵە و ڕێگە دەگرێت لە گەڕانەوەی خوێن لە سکۆڵەوە بۆ گوێچکەڵەی چەپ.

​هەر کاتێک کە ئەم زمانەیە تووشی کێشە بێت — جا شلبوونەوە بێت یاخود تەسکبوونەوەی زمانەکە — ئەوە کار دەکاتە سەر کارکردنی دڵ و توانستی دڵ، وە ناڕاستەوخۆ کار دەکاتە سەر هەناسە و تەنگەنەفەسی.

​١. شلبوونەوەی زمانەکە
​شلبوونەوەی زمانەکە دەبێتە هۆی ئەوەی کە خوێن لە سکۆڵەی چەپەوە بگەڕێتەوە ناو گوێچکەڵەی چەپ. ئەم شلبوونەوەیە دەتوانرێت پۆلین بکرێت بەپێی هۆکارەکانی شلبوونەوەکە:
​زۆر جار بەهۆی کشانی ئەڵقەی دەریچەکەوە دەبێت (Annular dilatation).
​یاخود بەهۆی کونبوون (Perforation) یا دروستبوونی کیس (Aneurysm) لە یەکێک لە لەپەکانی دەریچەکە.
​یاخود بەهۆی درێژبوونەوەی یەکێک لە لەپەکان (Leaflet prolapse).
​یاخود بەهۆی ڕێگریکردن لە کاتی کرانەوە یاخود داخستنی لەپەکان (Restrictive opening and closing).
​هۆکارە سەرەکییەکانی پشت ئەم کێشانە:
​هەموو ئەوانەش هۆکاری خۆیان هەیە کە دروست دەبێت بەهۆی:
​ئیلتیهاباتی ناوپۆشی دڵ، بە تایبەت ئیلتیهاباتی زمانەکان.
​یاخود بەهۆی جەڵتەی دڵ و پچڕانی ژێیەکان کە لەپەکانی زمانەکەی جێگیر کردووە.
​یاخود ڕۆماتیسمی دڵ.

​نیشانەکانی شلبوونی زمانەکە:
​دەبێتە هۆی ئەوەی کە قەبارەی خوێن لە گوێچکەڵەی چەپدا زۆر بێت، ئەمەش دەبێتە هۆی:
​فراوانبوونی گوێچکەڵەکە و سکۆڵەی چەپ.
​گەر بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بێت، خوێن دەگەڕێتەوە ناو خوێنهێنەری سییەکان و لەوێشەوە دەگەڕێتەوە لای ڕاستی دڵ، ئەمەش دەبێتە هۆی فراوانبوون و هیلاکبوونی سکۆڵەی ڕاستی دڵ، زەختی سییەکان، هەناسەتەنگی و ماندووبوون.
​لە هەمان کاتدا، بەهۆی فراوانبوونی گوێچکەڵەی چەپەوە کارەبایی دڵ تێکدەچێت.

​٢. چۆنیەتی دەستنیشانکردن
​دەستنیشانکردنی ئەم نەخۆشییە بە چەند قۆناغێکدا تێپەڕدەبێت:
​سەرەتا: بەهۆی نیشانەکانی نەخۆشییەکەوە.
​پشکنینی سەریری: پشکنینی سەریری بۆ نەخۆشەکە دەکرێت و دەتوانرێت گوێ لە دڵ بگیرێت کە ئایا دەنگی زیادە هەیە جگە لە دەنگە ئاساییەکانی خۆی.
​سۆنەری دڵ (ئیکۆ): دوای ئەوە، لە ڕێگەی سۆنەری ملوەنی دڵ یاخود ئیکۆ (Echo) دەتوانرێت دەستنیشان بکرێت و پۆلێنیش بکرێت کە ئەو ڕێژە خوێنەی دەگەڕێتەوە ناو گوێچکەڵەکە کەمە، مامناوەندە، یاخود زۆرە.

​قەستەرە: هەندێک جار دەتوانرێت بە ڕێگەی قەستەرەش دیاری بکرێت و پۆلێن بکرێت.

​چۆنیەتی چارەسەرکردنی شلبوونەوە:
​دوای دەستنیشانکردن و پۆلێنکردنی شلبوونی زمانەکە، بڕیار دەدرێت کە شلبوونەوەکە چاک بکرێتەوە، کە چەند ڕێگەیەکی جیاوازی هەیە بۆ لەپی پێشەوە یاخود پشتەوەی زمانەکە (بەپێی ئەو هۆکارانەی کە بوونەتە هۆی شلبوونەوەکە)؛ یاخود گەر چاکنەکرا، دەبێت بگۆڕدرێت.

​٣. تەسکبوونەوەی زمانەکە
​تەسکبوونەوەی زمانەکەش بە هەمان شێوە چەند هۆکار و نیشانەیەکی هەیە:
​هۆکارەکانی: زیاتر بەهۆی کەڵەکەبوونی کلس لەگەڵ تەمەندا، یاخود نەخۆشی ڕۆماتیسمی دڵەوە دەبێت.

​نیشانەکانی: تا ڕادەیەک جیادەکرێتەوە لە شلبوونەوەی زمانەکە؛ گەر بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بێت، خوێن زۆر کۆدەبێتەوە لە گوێچکەڵەدا و فراوان دەبێت، زەخت دەخاتە سەر دەماری دەنگ و دەنگی نەخۆشەکە گر دەبێت، یاخود دەبێتە هۆی هەناسەتەنگی و قورسبوونی قوتدانی خواردن بۆ نەخۆشەکە.

​چارەسەرەکەی:
​یا بەهۆی نەشتەرگەری و کردنەوە دەبێت، یاخود بە قەستەرە تەسکبوونەوەکە دەشکێنرێت بە باڵۆن.
تەندروست بن

30/06/2026

کۆبوونەوەی بێ هۆکاری هەوا لە دەوری سیەکان جۆری یەکەمی Primary Spontaneous Pneumothorax.
حاڵەتێکە کە نەخۆش هەست بە ئازاری سنگ و هەناسە توندی دەکات بە بێ هۆکار ، واتا بێ بوونی هیچ زەبرێکی دەرەکی یان برینداربوونێک .
ئەمەش بە هۆی هەندێک گۆڕانکاری و کەمی و زیادی چەند مادەیەک لە دیواری سیکڵدانۆچکەکانی هەوا. کە گەر زوو پێی نەزانرێت زۆر جار دەبێتە هۆی مردن و نەخۆشەکە فریای نەخۆشخانە ناکەوێت .

ئەم نەخۆشەمان سوپاس بۆ خوا لە ڕێگەی ناوسنگ بینی چارەسەری پێویستی بۆ کرا و نێردرایەوە ماڵەوە.

16/06/2026

لابردنی کیسی ئاوی سیەکان بە ڕێگەی ناوسنگ بینی VATS.

19/05/2026

واتە دروستبوونی کڵۆی خوێن یان مەینی خوێن لە خوێنهێنەرە قوڵەکانی پەلەکان، بە تایبەتی پەلەکانی خوارەوە.
ئەم حاڵەتە کاتێک ڕوودەدات کە خوێن لە ناو خوێنهێنەرە قوڵەکاندا کڵۆ دەکات و ڕێگری لە گەڕانەوەی خوێن بۆ لای ڕاستی دڵ دروست دەکات.
⚠️ نیشانەکان
🔸 گرنگترین نیشانەکان:
ئازار لە پەلەکان
ئاوسانی پەلەکان
گەرمی و سووربوونی شوێنی تووشبوو
🔸 لە حاڵەتە توندەکاندا:
زەخت دەخاتە سەر خوێنهێنەرە تەنیشتەکان
خوێنی پێویست ناگاتە پەلەکە
مەترسی ڕەشبوونەوە و بڕانەوەی پەلەکە زیاد دەبێت
🔸 ئەگەر بۆ ماوەیەکی درێژ بمێنێتەوە:
گۆڕانی ڕەنگی پێست بۆ قاوەیی
دروستبوونی برین
هەندێک جار خوێن بەربوون لە برینەکانەوە
🔍 دەستنیشانکردن (Diagnosis)
دەستنیشانکردنی DVT بە:
دەرکەوتنی نیشانەکان
پشکنینی سەریری نەخۆش
دەست پێ دەکات.
🔸 هۆکارە زیادکەرەکانی مەترسی:
بەکارهێنانی حەبی ڕێگریکردن لە منداڵبوون
مانەوەی درێژخایەن لە جێگا
نەشتەرگەری درێژخایەن یان کورتخایەن
تەمەنی زۆر
بوونی دەوالی
ئیلتیهاباتی توند
هەندێک نەخۆشی تر
🔸 پشکنینی پشتڕاستکەرەوە:
🩻 سۆنەری ملەوەن (Doppler Ultrasound)
بۆ دیاریکردنی:
شوێنی کڵۆکە
قەبارە و توندی حاڵەتەکە
💊 چارەسەر
چارەسەر بە پێی:
شوێنی کڵۆکە
کاتی دروستبوون
توندی نیشانەکان
تەمەن و دۆخی نەخۆش
دیاری دەکرێت.
🔸 جۆرەکانی چارەسەر:
1️⃣ چارەسەری دەرمانی
دەرمانی خوێن شلکردنەوە
باندج و پێچانی پەلەکان
2️⃣ چارەسەری تەداخولی
دەرکردنی مەینەکە بە ڕێگای قەستەرە
ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی کڵۆکە
⚡ مەترسییەکان
ئەگەر DVT چارەسەر نەکرێت، مەترسی:
جەڵتەی سیەکان (Pulmonary Embolism)
زیان بە پەلەکان
کێشەی هەمیشەیی لە گەڕانی خوێن
زیاد دەبێت.
تەندروست بن .

17/05/2026

🔬 زمانەی مایتڕاڵ (زمانەی دوولەپەیی دڵ) چییە؟
​زمانەی مایتڕاڵ (Mitral Valve) دەکەوێتە نێوان گوێچکەڵەی چەپ و سکۆڵەی لای چەپی دڵ.
​فەرمانی سەرەکی: ڕێگە بە چوونی خوێن دەدات بە ئاڕاستەی سکۆڵە، و لە هەمان کاتدا ڕێگری دەکات لە گەڕانەوەی خوێن لە سکۆڵەوە بۆ ناو گوێچکەڵەی چەپ.
​کاریگەری کێشەکان: هەر کاتێک ئەم زمانەیە تووشی کێشە بێت (وەک شلبوونەوە یاخود تەسکبوونەوە)، ڕاستەوخۆ کار دەکاتە سەر کارکردن و توانستی دڵ، و ناڕاستەوخۆش دەبێتە هۆی تێکچوونی هەناسەدان و تەنگەنەفەسی.
​1️⃣ شلبوونەوەی زمانەی مایتڕاڵ (Mitral Regurgitation)
​شلبوونەوەی زمانەکە دەبێتە هۆی ئەوەی کە خوێن لە سکۆڵەی چەپەوە بە پێچەوانە بگەڕێتەوە ناو گوێچکەڵەی چەپ.
​📌 پۆلێنکردنی هۆکارەکانی شلبوونەوە:
​کشانی ئەڵقەی دەریچەکە (Annular dilatation).
​کونبوون (Perforation) یاخود دروستبوونی کیس (Aneurysm) لە یەکێک لە لەپەکانی دەریچەکەدا.
​درێژبوونەوەی یەکێک لە لەپەکان (Leaflet prolapse).
​ڕێگریکردن لە کاتی کرانەوە یاخود داخستنی لەپەکان (Restrictive opening and closing).
​🔍 هۆکارە سەرەکییەکانی پشت ئەم کێشانە:
​ئیلتیهاباتی ناوپۆشی دڵ (بەتایبەت ئیلتیهاباتی زمانەکان).
​جەڵتەی دڵ و پچڕانی ئەو ژێیانەی کە لەپەکانی زمانەکەیان جێگیر کردووە.
​ڕۆماتیسمی دڵ.
​⚠️ نیشانە و کاریگەرییەکانی شلبوونی زمانەکە:
​کۆبوونەوە و زیادبوونی قەبارەی خوێن لە گوێچکەڵەی چەپدا، کە دەبێتە هۆی فراوانبوونی گوێچکەڵە و سکۆڵەی چەپ.
​گەر کێشەکە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بەردەوام بێت:
​خوێن دەگەڕێتەوە ناو خوێنهێنەری سییەکان.
​لەوێشەوە دەگەڕێتەوە بۆ لای ڕاستی دڵ، کە دەبێتە هۆی فراوانبوون و هیلاکبوونی سکۆڵەی ڕاست.
​سەر هەڵدانی زەختی سییەکان، هەناسەتوندی، و ماندووبوونی بەردەوام.
​بەهۆی فراوانبوونی گوێچکەڵەی چەپەوە، سیستمی کارەبایی دڵ تێکدەچێت.
​🩺 چۆنیەتی دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە
​دەستنیشانکردن لە چەند قۆناغێکدا دەکرێت:
​نیشانەکان: تێبینی کردنی نیشانە سەرەتاییەکانی نەخۆشەکە.
​پشکنینی کلینیکی (سەریری): پزیشک گوێ لە دەنگی دڵ دەگرێت بۆ دۆزینەوەی هەر دەنگێکی زیادە (Murmur) لە دەرەوەی دەنگە ئاساییەکان.
​سۆنەری ڕەنگاوڕەنگی دڵ (ئیکۆ - Echocardiography): لەم ڕێگەیەوە نەخۆشییەکە دەستنیشان دەکرێت و پۆلێن دەکرێت کە ئایا ڕێژەی خوێنە گەڕاوەکە بۆ ناو گوێچکەڵە (کەمە، مامناوەندە، یاخود زۆرە).
​قەستەرە: لە هەندێک باری تایبەتدا، بە ڕێگەی قەستەرە کێشەکە دیاری و پۆلێن دەکرێت.
​💊 چۆنیەتی چارەسەرکردنی شلبوونەوە
​دوای دەستنیشانکردن و پۆلێنکردنی ئاستی شلبوونەوەکە، بڕیار لەسەر جۆری چارەسەرەکە دەدرێت (کە بەپێی هۆکاری کێشەکە و جۆری لەپەکە -پێشەوە یان پشتەوە- دەگۆڕێت):
​چاککردنەوەی زمانەکە (Valve Repair): چەند ڕێگەیەکی جیاواز هەیە بۆ چاککردنەوەی لەپەکان.
​گۆڕینی زمانەکە (Valve Replacement): گەر زمانەکە بە چاککردنەوە ڕێک نەبووەوە، ئەوا دەبێت بە تەواوی بگۆڕدرێت.
​2️⃣ تەسکبوونەوەی زمانەی مایتڕاڵ (Mitral Stenosis)
​ئەم حاڵەتەش بە هەمان شێوە چەند هۆکار و نیشانەیەکی تایبەت بە خۆی هەیە:
​📌 هۆکارەکان:
​زیاتر بەهۆی کەڵەکەبوونی کلس لەگەڵ چوونە تەمەنەوە ڕوودەدات.
​یاخود بەهۆی تووشبوون بە نەخۆشی ڕۆماتیسمی دڵ.
​⚠️ نیشانەکان (کە تا ڕادەیەک جیاوازن لە شلبوونەوە):
​گەر حاڵەتەکە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن بمێنێتەوە، خوێنێکی زۆر لە گوێچکەڵەدا کۆدەبێتەوە و فراوان دەبێت، ئەمەش دەبێتە هۆی:
​پەستان خستنە سەر دەماری دەنگ، کە دەبێتە هۆی گرانی و گڕبوونی دەنگی نەخۆشەکە.
​هەناسەتوندی.
​قورسبوونی قوتدانی خواردن.
​🛠️ چارەسەر:
​یاخود لە ڕێگەی نەشتەرگەری و کردنەوەی زمانەکە دەبێت.
​یاخود لە ڕێگەی قەستەرەوە کە تێیدا تەسکبوونەوەکە بەهۆی باڵۆنەوە دەشکێنرێت و دەکرێتەوە.
تەندروست بن ئیشەڵا .