تاقيكه ى هه له بجه بؤ شيكارى نه خؤشى يه كان

18/07/2026

14/07/2026

هەلی کار لەتاقیگەی هەڵەبجە پێویستمان بە کارمەندە بە مەرجێک ئەزموونی هەبێت

07/06/2026

تاقیگەی هەڵەبجە
سەرجەم ڕۆژانەی هەفتە کراوەیە لە ٩بەیانی بۆ ١٢ شەو .
ڕۆژانی هەینی لە ١ نیوەڕۆ بۆ ١٢ شەو
بۆ زانیاری زیاتر ٠٧٥٠١٧٣٨٩٠٦ .
هەڵەبجەی شەهید شەقامی احمد موختار تەنیشت کلینیکی دکتۆرە دەلیا محمد ڕەشید پسپۆڕی مناڵان و گەشەی مناڵ .

06/06/2026

پرسیارێکی زۆر زیرکانە 👇
نەخۆشێک هاتووە بۆ فریاکەوتن بە ئازارێکی سووتاو و توند لە سکیدا کە دەگاتە پشت، لەگەڵ ڕشانەوەی بەردەوام.
هەموو وێنەی کلینیکییەکە تەنها یەک شتی دەرخست: هەوکردنی پەنکریاسی دڵۆپە Acute Pancreatitis
بۆیە پزیشک داوای پشکنینی Lipaseی کرد، چونکە یەکێکە لە گرنگترین پشکنینەکان کە بۆ دەستنیشانکردنی حاڵەتەکە بەکاردێت.
بەڵام سەرسوڕمان ئەوە بوو کە ئەنجامی Lipase تەواو ئاسایی بوو و هیچ بەرزبوونەوەیەکی دیارینەکرد.
لەگەڵ ئەوەشدا، دواتر CT سک ئەنجامدرا و بوونی هەوکردن و خراپی توندی لە پەنکریاسدا سەلماند.
پرسیار لێرەدا ئەوەیە:
چۆن دەکرێت پەنکریاس تووشی هەوکردنی توند بووبێت و بە تیشک پشتڕاست بکرێتەوە، لە کاتێکدا پشکنینی Lipase ئاسایی بمێنێتەوە؟
چی حاڵەت یان بارودۆخێک هەیە کە یەکێک لە گرنگترین نیشانەکانی هەوکردنی پەنکریاس لە دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەدا شکستی پێبهێنێت؟👇
وەڵامەکە چەند هۆکارێک هەیە کە دەکرێت

یەکەم: وێرانبوونی زۆر لە خانەکانی پەنکریاس
لە هەندێک حاڵەتی زۆر تونددا، پەنکریاسی نکروتیک (Necrotizing Pancreatitis) ڕوودەدات، کەواتە بەشێکی زۆر لە خانە بەرپرسەکانی دروستکردنی ئەنزیمەکان وێران بوون. کاتێک خودی کارگەکە زۆر زیانی پێدەگات، بڕی لیپازی (Lipase) کە دەگاتە خوێن لەوانەیە کەمتر بێت لە چاوەڕوانکراو، سەرەڕای بوونی هەوکردنێکی سەخت.

دووەم: کاتی وەرگرتنی نموونە
لیپاز لە ماوەی چەند کاتژمێرێک دوای دەستپێکردنی قەیرانەکە دەست بە بەرزبوونەوە دەکات و بۆ چەند ڕۆژێک بەرز دەمێنێتەوە، پاشان کەم کەم دادەبەزێت. ئەگەر نەخۆشەکە چەند ڕۆژێک دوای دەستپێکردنی نیشانەکان گەیشت، لەوانەیە ئەنزیمەکە گەڕابێتەوە بۆ ئاستی ئاسایی، لە کاتێکدا کاریگەرییەکانی هەوکردنەکە هێشتا بە ڕوونی لە وێنەی تیشکیدا دیار بێت.

سێیەم: بەرزبوونەوەی زۆری چەوری سێگۆشەیی (Triglycerides)
لە هەندێک حاڵەتی زۆر توندی Hypertriglyceridemia، نموونەکە پڕ دەبێت لە چەوری بە شێوەیەک کاریگەری دەکاتە سەر هەندێک ڕێگای پێوانەکردنی تاقیگەیی و دەبێتە هۆی ئەنجامی کەم یان ئاسایی کاژبه (false normal) بۆ لیپاز. بۆیە دەبێت لە کاتی لێکدانەوەی ئەنجامەکەدا، گرنگی بدرێت بە شێوازی نموونەکە و ئاستی چەوری سێگۆشەیی.

لەبەر ئەم هۆکارانە، ئەنجامی ئاسایی لیپاز ڕێگریکردن لە پەنکریاس بە ڕێژەی ١٠٠٪ ڕەت ناکاتەوە، بە تایبەت ئەگەر نیشانەکان و پشکنینی کلینیکی و وێنەی تیشکی هەموویان بەهێزی ئاماژە بەم دەستنیشانکردنە بکەن. هەندێکجار وێنەی تیشکی و مێژووی نەخۆشییەکە گرنگترن لە ژمارەی خودی پشکنینەکە.

06/06/2026

ئایا ڕاستە پشکنینی شەکرەی ڕۆژانە پێش خواردن 110mg/dl. بەڵام دوای دوو سەعات لەنان خواردن ڕێژەکەی بوە بە 95mg/dl .
ئەنجامەکە زۆر دروستە و هەمیشە ئەنجامێکی هەڵەی کردار نین. ئەم دیاردەیە لە ڕووی زانستییەوە ناسراوە و لێدوانێکی زۆر لۆژیکی فیزیۆلۆژی هەیە و لە زۆر حاڵەتدا لە تاقیگەدا دەیبینین.
هۆکاری یەکەم وەڵامدانەوەی زیادەی ئەنسولینە یان ئەوەی پێی دەڵێن هیپۆگلیسمیی Reactive. لە هەندێک حاڵەتدا، بەتایبەتی لە سەرەتای بەرگری ئەنسولین یان قۆناغی پێش شەکرەدا، پەنکریاس بڕێکی زۆر و لەناکاو ئەنسولین دوای نانخواردن دەردەدات بەهۆی هاتنەژورەوەی کاربۆهیدرات بۆ ناو لەش، جا ئەم بڕە ئەنسولینە زۆرە شەکری خوێن بە خێرایی زۆر دادەبەزێنێت تا ڕادەیەک کە دوای دوو کاتژمێر لە ئاستی بەڕۆژووبوون کەمتر دەبێتەوە.
هۆکاری دووەم تێکچوونی شەکرە لە کاتی بەڕۆژووبوونە، Impaired Fasting Glucose. لێرەدا کێشەی سەرەکی لە جگەرەدایە کە بە درێژایی شەو بڕی زیادەی گلوکۆز دەردەدات، ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوەی خوێندنەوەی کاتی بەڕۆژووبوون بەرز بێت، وەک 110 کە لە پرسیارەکەدا هاتووە، بەڵام کاتێک نەخۆش نان دەخوات، پەنکریاس دەتوانێت ئەنسولینی پێویست دەربدات و مامەڵە لەگەڵ ژەمە خۆراکەکەدا بکات و شەکرە لە کاتی ناشتندا بە شێوەیەکی ئاسایی داببەزێت و دوای دوو کاتژمێر بگاتە 95.
هۆکاری سێیەم کاریگەری دەرمانەکانە. ئەگەر ئەم نەخۆشە نەخۆشی شەکرەی هەبێت و پێش ژەمە خواردن دەرمان یان ئەنسولین وەربگرێت، دەرمانەکە زۆر بەهێز کار دەکات و شەکرە لە کاتی ناشتندا بە ڕوونی لە خوێندنەوەی کاتی بەڕۆژووبوون کەمتر دەکات.
هۆکاری چوارەم چالاکی جەستەیی یان سروشتی خۆراکە. ئەگەر نەخۆشەکە دوای نانخواردن ڕۆیشتووە یان چالاکی جەستەیی ئەنجامداوە، یان ژەمە خۆراکەکەی کاربۆهیدراتی کەم و پرۆتین و چەوری زۆری هەبووە، لەش بە خێرایی گلوکۆز دەسووتێنێت و بەرزبوونەوەیەکی زۆر لە شەکرەدا ڕوونادات.

05/06/2026

پشکنینی پرۆلاکتین(هۆرمۆنی شیر):
یەکەم: هەموو بەرزبوونەوەیەک لە پرۆلاکتیندا هەمان مانای نییە
جیاوازیی نێوان ئەنجامی 50 و ئەنجامی 300 تەنها جیاوازیی ژمارەکان نییە، بەڵکو جیاوازیی تەواوەتییە لە شێوازی بیرکردنەوەی پزیشکی.
کە پرۆلاکتین بە شێوەیەکی سادە یان مامناوەند بەرز بێتەوە، وەک 50 ng/mL، زۆرجار پزیشک دەست بە گەڕان دەکات بۆ هۆکارە باوەکان و بڵاوترینەکان پێش ئەوەی بیر لە هۆکاری دیکە بکاتەوە.
لە باوترینەکانەوە: سترێسی دەروونی، پابەند نەبوون بە مەرجەکانی پشکنین، و هەندێک دەرمانی ناسراو کە توانای بەرزکردنەوەی پرۆلاکتینیان هەیە، جگە لە کەمی چالاکی پاردەقژێن یان کێسی هێلکەدان.
بۆیە لەم قۆناغەدا، گرنگیدان بە زانینی هۆکاری ڕاستەقینەی بەرزبوونەوەکە و چارەسەرکردنی و پاشان دووبارە هەڵسەنگاندن.
دووەم: چی ئەگەر پرۆلاکتین گەیشتە 300 ng/mL؟
لێرەدا دۆخەکە بە ڕوونی جیاواز دەبێت.
چونکە ژمارە بەرزەکان لە پرۆلاکتیندا زۆرجار بە هۆکارە سادە باوەکان ناگۆڕدرێن.
هەرچەندە ئاستی هۆرمۆنەکە بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد بێت، ئەگەری بوونی سەرچاوەیەکی بەردەوام بۆ دەردانی پرۆلاکتین لەناو خۆی غودەی پێتیوتیدا زیاد دەکات.
بۆیە ئەم ئەنجامانە پێویستیان بە هەڵسەنگاندنێکی وردترە و پزیشک لەو کاتەدا تەنها بە دووبارە کردنەوەی پشکنین یان وردبینی کردنی دەرمانەکانەوە ناوەستێت.
سێیەم: کەی گومان دروست دەبێت لە بوونی گرێیەک لە غودەی پێتیوتیدا؟
لە پزیشکیدا، خوێندنەوە بەرزەکان لە پرۆلاکتین، بەتایبەتی کاتێک لە 200 بۆ 250 ng/mL تێپەڕ دەکەن، لەو ئەنجامانەن کە پزیشک بە جددی بیر لە ئەگەری بوونی گرێیەکی دەردەری پرۆلاکتین لەناو غودەی پێتیوتیدا دەکاتەوە.
بەتایبەتی ئەگەر ئەنجامەکە لەگەڵ نیشانەکان بێت وەک تێکچوونی سووڕی مانگانە یان دەرچوونی شیر لە دەرەوەی ماوەی دووگیانی و شیردان یان سەرئێشەی بەردەوام یان کێشەی بینین.
لەو حاڵەتانەدا، هەڵسەنگاندنەکە بە پشکنینە گونجاوەکان تەواو دەکرێت بۆ دیاریکردنی هۆکارەکە بە وردی.
بۆیە ناتوانرێت مامەڵە لەگەڵ ئەنجامی 50 و ئەنجامی 300 بە یەک شێوە بکرێت، سەرەڕای ئەوەی هەردووکیان وەک بەرزبوونەوەی پرۆلاکتین پۆڵێن دەکرێن، چونکە مانای هەر ژمارەیەک و پلانی مامەڵەکردن لەگەڵیدا جیاواز دەبێت.
بۆ دڵنیابوون لە ئەنجامی پشکنینەکانت تاقیگەی هەڵەبجە هەڵبژێرە .بە ئامێری پێشکەوتووی مینی ڤایدز شیکاری کان ئەنجام ئەدرێت .
تاقیگەی هەڵەبجە .هەڵەبجەی شەهید کانی قوڵکە تەنیشت کلینیکی دکتۆرە دەلیا محمد ڕەشید پسپۆڕی مناڵان و گەشەی مناڵ .
ژمارەی مۆبایل 07501738906
07505101632

ژمارەی

02/06/2026

هەلی کار لە تاقیگەی هەڵەبجە
بایۆلۆجی
کۆلیژی شیکاری
پەیمانگای شیکاری

02/06/2026

ئایا تێکچوونی غودە دەبێتە هۆی قەڵەوی یان لاوازی خێرا؟

بەڵێ، غودەی دەرەقی کۆنترۆڵکەری سەرەکی میتابۆلیزم (سوتانی وزە)ی جەستەیە، و هەر تێکچوونێک تێیدا ڕاستەوخۆ کار دەکاتە سەر کێش.

🟠بۆ تێگەیشتنی زانستیانە لەم بابەتە، پێویستە جیاوازی لە نێوان دوو حاڵەتی سەرەکیدا بکەین:

🔸 تەمەڵی غودە ⬅️ کێش زیادبوون و قەڵەوی
کاتێک غودەی دەرەقی چالاکی کەم دەبێتەوە و هۆرمۆنی پێویست دەرنادات، سوتانی وزە لە جەستەدا سست دەبێت. نیشانەکانی بریتین لە:
زیادبوونی کێش تەنانەت ئەگەر بڕی خواردنەکەش کەم بێت.
کۆبوونەوەی ئاو و شلەمەنی لە جەستەدا .
هەستکردن بە ماندوێتی بەردەوام، بێهێزی، و ساردی لە پەلەکاندا.

🔸فرەچالاکی غودە ⬅️ لاوازی خێرا
کاتێک غودەکە لە پێویست زیاتر هۆرمۆن دەردەکات، سوتانی وزە (میتابۆلیزم) بە شێوەیەکی نائاسایی خێرا دەبێت. نیشانەکانی بریتین لە:
دابەزینی خێرا و کتوپڕی کێش، تەنانەت ئەگەر ئارەزووی خواردنیشت زۆر بێت.
دڵەکوتێ، لێدانی خێرای دڵ، و ئارەقکردنەوەی زۆر.
شڵەژانی دەروونی و لرزینی دەستەکان.

💡 سەرنجێکی پزیشکی گرنگ: قەڵەوی و لاوازی هەمیشە تەنها پەیوەندی بە غودەوە نییە. زۆرجار کێشەی کۆئەندامی هەرس، جۆری سیستمی خۆراک، یان هۆکاری هۆرمۆنی تر لە پشت کێشەکەوەن. دەستنیشانکردنی ورد تەنها لە ڕێگەی پشکنینی خوێن و سۆنەر و ڕاوێژی پزیشکی پسپۆڕەوە دەبێت.
ئەگەر تۆش تێبینی گۆڕانکارییەکی کتوپڕت کردووە لە کێشی جەستەتدا، یان نیشانەکانی تێکچوونی غودەت تێدایە، پشتگوێی مەخە. چارەسەری پێشوەختە ڕێگرە لە ئاڵۆزبوونی کێشەکە.
بۆ دڵنیابوون لە پشکنینەکانت وئەنجامی ڕاست و دروست سەردانی تاقیگەی هەڵەبجە بکەن پشکنینەکان بەئامێری پێشکەوتووی مینی ڤایدوز ئەنجام ئەدرێت.
تاقیگەی هەڵەبجە کانی قوڵکە نزیک مزگەوتی دارالاحسان تەنیشت کلینیکی دکتۆرە دەلیا محمد ڕەشید پسپۆڕی مناڵان وتازەپێگەیشتوان گەشەی مناڵ .
ژمارەی مۆبایل 07501738906

18/11/2025

یەکێک لە چارەسەرەکان بۆ پاراستنی دڵ لە نەخۆشییەکان پەیڕەوکردنی شێوازێکی ژیان و خواردنی تەندروست، کۆمەڵێک هەنگاویش هەن دەتوانیت لەڕێگەیەوە دڵت بپارێزیت لە نەخۆشییەکان.

گوێ لەم ئامۆژگارییە گرنگانەی پزیشکانی دڵی ئەڵمانیا بگرە. ئەوان دەڵێن هۆکاری زۆربەی حاڵەتەکانی مردنی کتوپڕ، نەخۆشیی خوێنبەری دڵە، کە وادەکات خوێن و ئۆکسجینی پێویست بە دڵ نەگات.

نیشانە سەرەتاییەکان چین؟

پێش ئەوەی خوێنبەرەکانت زۆر تەسک ببنەوە، لەشت ئاگادارت دەکاتەوە. لە کاتی کارکردن و ماندووبووندا، هەست بە هەناسەبڕکێ یان قورسییەک لە سنگتدا دەکەیت کە جاران نەتبووە. کاتێک نەخۆشییەکە زیاتر پێشدەکەوێت، تەنانەت بە کارێکی سادەش هەست بەو نیشانانە دەکەیت.

ئامۆژگارییە زێڕینەکان بۆ پاراستنی دڵت

1. چاودێریی فشاری خوێنت بکە
فشاری بەرزی خوێن وەک "بکوژێکی بێدەنگ" وایە، چونکە لە سەرەتادا هیچ نیشانەیەکی نییە بەڵام زیانێکی گەورە بە دڵ و خوێنبەرەکانت دەگەیەنێت. بۆیە زۆر گرنگە بە بەردەوامی پێوانی بکەیت و ئەگەر بەرز بوو، چارەسەری بکەیت.

2. ئاگاداری چەوریی (LDL)ی خوێنت بە
ئەم جۆرە چەورییە بە "چەورییە خراپەکە" ناسراوە. کاتێک لە خوێنتدا زیاد دەکات، خوێنبەرەکانت ڕەق دەکات و مەترسیی جەڵتەی دڵ و مێشک زیاد دەکات. پشکنینی بکە و ڕێگە مەدە بەرز بێتەوە.

3. پشکنینی شەکرەی سێ مانگی لەبیر مەکە
پشکنینی (HBA1C) پێت دەڵێت ئایا شەکرەت هەیە یان لە داهاتوویەکی نزیکدا ئەگەری تووشبوونت هەیە. بەرزیی شەکریش ڕاستەوخۆ مەترسییە بۆ سەر تەندروستیی دڵت.

4. لە جگەرە و دووکەڵەکەی دوور بکەوە
جگەرەکێشان یەکێکە لە گەورەترین دوژمنەکانی دڵ. تەنانەت ئەگەر خۆشت جگەرە نەکێشیت و تەنها دووکەڵەکەی هەڵبمژیت، هەر زیانی پێدەگەیەنێت. باشترین هەنگاو بۆ پاراستنی دڵت، وازهێنانە لە جگەرە و دوورکەوتنەوەیە لێی.

5. خۆت لە قەڵەوی بپارێزە
قەڵەوی بارگرانییەکی زۆر دەخاتە سەر دڵت. ئەو چەورییە زیادەیەی لە دەوری ئەندامەکانی ناوەوەی لەشت کۆدەبێتەوە، دەبێتە هۆی هەوکردن و مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشیی دڵ، شەکرە و فشاری خوێن زیاد دەکات.

6. بجووڵێ و وەرزش بکە
وەرزشکردن کلیلی تەندروستییە. یارمەتی دابەزاندنی شەکر، چەوری و فشاری خوێن دەدات. دڵت بەهێز دەکات و فشاری دەروونیشت کەمدەکاتەوە. هەوڵبدە هەفتانە 5 ڕۆژ و هەر جارێک 45 خولەک چالاک بیت، جا بە پیاسەیەکی خێرا بێت، پایسکلسواری یان مەلەوانی.

7. خواردنی تەندروست هەڵبژێرە
ئەوەی دەیخۆیت کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر دڵت هەیە. ڕێجیمی دەریای ناوەڕاست، کە پڕە لە سەوزە، میوە، ماسی، گۆشتی سپی و زەیتی زەیتوون، باشترین هەڵبژاردەیە. لە شەکری دەستکرد و خواردنی سوورکراوە دوور بکەوەرەوە.

8. خەوێکی باش و قووڵ بکە
خەو بۆ دڵت زۆر گرنگە. هەوڵبدە شەوانە بە پێی پێویست و لە کاتێکی دیاریکراودا بخەویت. خەوی باش یارمەتی دڵت دەدات پشوو بدات و بە شێوەیەکی تەندروست کار بکات.

تاقیگەی هەڵەبجە بۆ شیکاری نەخۆشیەکان ، هەڵەبجەی شەهید کانی قوڵکە ، نهۆمی یەکەمی کلینیکی دکتۆرە دەلیامحمد ڕەشید پسپۆڕی مناڵان و تازەلەدایک بوان و گەشەی مناڵ ،
بە نوێترن ئامێری پێشکەوتوی سەردەم شیکاریەکان ئەنجام ئەدرێت ، بە دڵنیا بوون لە دڵ و ئەندامەکانی تری جەستەت شیکاریەکانی پەیوەست بەو ئەندامانە ئەنجام بدە .
ژمارەی مۆبایل 07501738906.
تاقیگە لە 8 بەیانی هەتا 11:30 شەو کراوەیە