09/06/2026
Við kynnum með stolti að Kristjana Þórarinsdóttir, sálfræðingur við Kvíðameðferðarstöðina og teymistjóri áfallateymis, mun verja doktorsritgerð sína í sálfræði við Sálfræðideild Háskóla Íslands fimmtudaginn 11. júní.
Ritgerðin ber heitið: Getur sjónrýmdarverkefni dregið úr áfallatengdum minningum? Rannsókn meðal íslenskra kvenna. Can a novel imagery-competing task intervention reduce intrusive memories of trauma? A study among Icelandic women.
Andmælendur eru dr. Debra L. Kaysen, prófessor við Stanford University, og dr. Árni Gunnar Ásgeirsson, dósent við Háskólann á Akureyri.
Umsjónarkennari og leiðbeinandi var Andri Steinþór Björnsson, prófessor. Auk hans sátu í doktorsnefnd Berglind Guðmundsdóttir, prófessor, Arna Hauksdóttir, prófessor, Þórhildur Halldórsdóttir, dósent, og Emily Holmes, prófessor.
Heiða María Sigurðardóttir, prófessor og deildarforseti Sálfræðideildar, stjórnar athöfninni sem fer fram í Hátíðasal Háskóla Íslands og hefst kl. 13.00.
Ágrip
Áleitnar endurminningar eru kjarnaeinkenni áfallastreituröskunar (ÁSR). Þótt til sé árangursrík meðferð við ÁSR, þá hafa ekki allir aðgengi að slíkri meðferð sem þurfa á að halda og hún getur reynst fólki erfið. Helsta markmið þessarar doktorsritgerðar var að meta árangur af inngripi sem er ætlað að draga úr tíðni áleitinna endurminninga. Inngripið felur í sér að virkja áfallaminningu og gera svo sjónrýmdarverkefni (Tetris með hugrænum snúningi) sem miðar að því að trufla skynúrvinnslu áleitinna endurminninga. Markmið rannsóknanna voru að kanna hvort inngripið væri raunhæf leið til þess að draga úr tíðni áleitinna endurminninga og hvort lægri tíðni hefði áhrif á einkenni ÁSR, einkenni þunglyndis og kvíða, og hvort inngripið hefði jákvæð áhrif á daglega virkni. Þrjár rannsóknir voru framkvæmdar með endurteknu AB-rannsóknarsniði. Þátttakendur (alls 12) skráðu tíðni áleitinna endurminninga í dagbók á grunnlínu, á inngripstímabili og í eina viku við eftirfylgd eftir einn og þrjá mánuði. Í öllum rannsóknum var tíðni áleitinna endurminninga helsta útkoma. Niðurstöður allra þriggja rannsóknanna sýndu verulegra lækkun í tíðni áleitinna endurminninga fyrir utan tvo þátttakendur. Lækkun í tíðni var á bilinu 6,3%–93% á inngripstímabili miðað við grunnlínu. Tíðni hélt áfram að lækka hjá flestum þátttakendum á eftirfylgdartímabilum. Hjá flestum þátttakendum hjöðnuðu einkenni áfallastreituröskunar, þunglyndis og kvíða og virkni jókst hjá einnig hjá flestum þeirra. Niðurstöðurnar benda til þess að sjónrýmdarverkefni geti dregið úr tíðni áleitinna endurminninga, öðrum hamlandi sálrænum einkennum og aukið daglega virkni.
