03/01/2026
ប្រយ័ត្នផង! ឧស្សាហ៍ឡើងឈាម អាចគាំងបេះដូង
ករណីស្លាប់បណ្តាលមកពីលើសឈាម រួមមាន ខ្សោយបេះដូង ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល និង ជំងឺថប់បារម្ភ ជាដើមទាំងនោះ ភាគច្រើនកើតលើអ្នកលើសឈាម។
គាំងបេះដូង មានន័យថា ទាំង Systolic និង Diastolic hypertension សុទ្ធតែជាកត្តាប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់។ ករណីកើនសម្ពាធឈាមជាងមុន គឺបង្កើនហានិភ័យកាន់តែខ្លាំងឡើង ទោះបីកត្តាបង្កគ្រោះថ្នាក់ចម្បង ដូចជា ទឹកនោមផ្អែម ជក់បារី និងកម្រិតកូលេស្តេរ៉ូលខ្ពស់ មិនមានក៏ដោយ ក៏កត្តាគ្រោះថ្នាក់បង្កដោយការឡើងសម្ពាធឈាមនៅតែមាន។
១- ជំងឺគាំងបេះដូងកើតឡើងដោយរបៀបណា?
គាំងបេះដូង គឺជាជំងឺដែលគំរាមកំហែងដល់ជីវិត កើតឡើងនៅពេលដែលចរន្តលំហូរឈាមទៅកាន់បេះដូង ត្រូវរាំងខ្ទប់។ បញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារការកកដុំខ្លាញ់ សម្រកទម្ងន់ និងសារធាតុផ្សេងៗទៀត បង្កើតជាដុំកកនៅក្នុងសរសៃឈាមអាកទែ ដែលមាននាទីនាំឈាមទៅចិញ្ចឹមបេះដូង។ ការបង្អាក់ចរន្តឈាមហូរ អាចបណ្ដាលឲ្យខូចខាត ឬបំផ្លាញផ្នែកខ្លះនៃសាច់ដុំបេះដូង។
ជំងឺថប់បារម្ភអាចបង្ហាញបានតាមរយៈរោគសញ្ញាមួយចំនួន ហើយរោគសញ្ញាជួបច្រើនជាងគេ សម្ពាធក្នុងទ្រូង តឹង ឈឺ ឬរមួល មានអារម្មណ៍ឈឺក្នុងទ្រូង ឬដៃ។ ប៉ុន្តែមិនមែនមនុស្សគ្រប់គ្នាដែលមានជំងឺនេះ មានរោគសញ្ញាដូចគ្នា ឬធ្លាប់មានរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរដូចគ្នានោះដែរ។
២- លើសឈាម និងគាំងបេះដូង
ការឡើងសម្ពាធឈាមខ្ពស់ បង្កឡើងមកពីការកកស្ទះ ធ្វើឲ្យមានជញ្ជាំងរារាំងក្នុងសរសៃឈាម។ យូរៗទៅ នឹងបំផ្លាញសរសៃឈាមអាកទែ ងាយនឹងបង្កើតជារនាំងរាំងស្ទះ ធ្វើឲ្យសរសៃឈាមរួមចង្អៀត។ អាការៈប្រភេទនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជំងឺគ្រិនសរសៃឈាម (Artherosclerosis)។
កំណកឈាម នឹងប្រែក្លាយទៅជាទម្រង់ដូចសរសៃអាក់ទែ រឹងស្អិត។ ពេលសរសៃឈាមបេះដូងស្ទះដោយសារកំណករឹងស្អិត ឬកំណកឈាម នាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ចរន្តឈាមហូរទៅសាច់ដុំបេះដូង បណ្តាលឲ្យខ្វះអុកស៊ីហ្សែន និងសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងទៀត។ ជាលទ្ធផល ធ្វើឲ្យខូចខាត ឬស្លាប់ផ្នែកខ្លះនៃសាច់ដុំបេះដូង ដែលយើងហៅថា គាំងបេះដូង (Myocardial infarction) នេះឯង។
ក្រៅពីឈឺទ្រូង ឬដៃ មានអារម្មណ៍មិនស្រួល អាការៈគាំងបេះដូង អាចបង្ហាញការឈឺចាប់ ឬមិនស្រួលផ្នែកខ្នង កញ្ចឹងក ឬថ្គាមផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ មានអាការៈផ្សេងទៀត ដូចជា ចង្អោរ ដកដង្ហើមផុតៗ ឈឺពោះ ឬឈឺក្បាលមិនឈប់។
ករណីគាំងបេះដូងខ្លះ កើតឡើងភ្លាមៗ ប៉ុន្តែពេលខ្លះ អ្នកជំងឺជាច្រើនអាចនឹងទទួលសញ្ញា ឬរោគសញ្ញាជាមុន អាចច្រើនម៉ោង ច្រើនថ្ងៃ ឬច្រើនអាទិត្យក៏មាន។ សញ្ញាព្រមានបញ្ហាដំបូង អាចជាឈឺចុកទ្រូងខ្លាំងទៅៗ កើតឡើងដោយការធ្វើសកម្មភាព ហើយបាត់ទៅវិញក្រោយសម្រាកស្ងៀម។
ប្រសិនបើគ្នាយើង ឬមានអ្នកផ្ទៃពោះធ្លាប់មានសញ្ញាព្រមានបញ្ហាដំបូងណាមួយ ប្រញាប់ទៅរកជំនួយភ្លាមៗ ទោះបីជាមិនប្រាកដថា ជាអាការៈគាំងបេះដូងក៏ដោយ។ #ពេទ្យ
