What are the opening hours?

Monday 10:00 - 16:00 Tuesday 10:00 - 16:00 Wednesday 10:00 - 16:00 Thursday 10:00 - 16:00 Friday 10:00 - 16:00

http://self.mk/sto-e-hipnoterapija

SELF, Улица Валандовска Св13A/30, Skopje (2026)

07/09/2026

ЕФЕКТОТ НА АУРЕОЛАТА-Кога една светла особина ќе почне да го осветлува целиот човек

Понекогаш не го гледаме човекот.Го гледаме она што прво сме го забележале кај него.Убавината. Интелигенцијата. Самодовербата. Топлината. Начинот на кој зборува. Начинот на кој нè гледа. И тогаш умот прави нешто многу интересно: од една особина создава цела приказна.

Ако е убав, веројатно е добар.Ако е интелигентна, веројатно е мудра. Ако е шармантен, веројатно е искрен. Ако е тивка, веројатно е длабока. Ако е успешен, веројатно знае што прави. И ете ја ауреолата. Една мала светлина околу една особина, која постепено почнува да го осветлува целиот лик. Психологијата го нарекува ова ефект на ауреола нашата тенденција позитивниот впечаток за една особина да го пренесеме и врз други особини за кои всушност немаме доволно информации.

Но, ако го погледнеме низ Јунговата перспектива, приказната станува уште поинтересна. Зашто ауреолата не се создава само од она што го гледаме во другиот. Таа се создава и од она што сакаме да го видиме. Колку пати сме сретнале човек и сме почувствувале: „Овој човек е поинаков.“ А сè што реално сме знаеле е дека убаво зборува. Или дека е внимателен.Или дека нè погледнал на начин што во нас разбудил нешто старо и познато.

Но ние не застануваме тука.
Несвесно почнуваме да го дополнуваме празното платно. Му припишуваме карактер. Намери. Длабочина. Добрина. Зрелост. И можеби најважното, му припишуваме она што ние копнееме да го најдеме. Тука веќе не гледаме човек. Гледаме сопствена проекција. Јунг би рекол дека дел од она што го доживуваме како „тој е таков“ можеби всушност е: „Јас така го гледам затоа што нешто во мене реагира на него.“

И токму затоа некои луѓе толку брзо нè маѓепсуваат.
Не затоа што ги познаваме. Туку затоа што во нив препознаваме нешто што нашето несвесно одамна го бара. Ауреолата може да биде прекрасна. Но може да биде и опасна. Зашто кога некому еднаш ќе му ставиме ореол, неговите недостатоци почнуваме да ги објаснуваме. „Само е уморен.“ „Не мислеше така.“ „Инаку е прекрасен човек.“ „Сигурно имал причина.“

А кога некој што сме го ставиле во спротивниот круг, во сенката ќе направи нешто добро, можеме да кажеме: „Тоа му е случајно.“ Истото однесување. Друга приказна. Само затоа што сме го смениле рамото од кое ја гледаме личноста. И тука доаѓаме до еден многу непријатен момент.

Понекогаш не сме вљубени во човекот. Вљубени сме во ауреолата околу него. Не го сакаме она што го знаеме. Го сакаме она што сме го замислиле. И кога реалноста почнува да го нарушува идеализираниот лик, не се разочаруваме само од човекот. Се разочаруваме од сопствената фантазија. Затоа некои разочарувања се толку големи. Човекот можеби никогаш не ни ветил дека е она што сме го замислиле. Но нашиот внатрешен свет му го напишал сценариото.

Ауреолата постои и во спротивна насока. Понекогаш една грешка ќе стане цел идентитет. Некој еднаш нè повредил и веќе е „лош човек“. Еден неуспех „не сум способен“. Една одбиеност „не сум доволно добар“. Еден развод „со мене нешто не е во ред“. И повторно правиме исто. Од една информација создаваме цел човек. Само што овојпат човекот сме ние самите.

Можеби зрелоста не е во тоа да престанеме да создаваме впечатоци. Тоа не е возможно.Нашиот ум постојано препознава, поврзува, претпоставува. Зрелоста можеби е во способноста да кажеме: „Ова е мојот прв впечаток. Не мора да биде целата вистина.“ Да оставиме простор човекот да биде повеќе од она што прво сме го виделе. Да оставиме простор и самите ние да бидеме повеќе од нашата најголема грешка. Зашто човекот не е ниту својот ореол. Ниту својата сенка. Тој е целиот простор меѓу нив.

А можеби вистинската задача на психолошкото созревање е токму тоа: да научиме да го гледаме човекот без да му додаваме светлина од нашите желби и без да му додаваме темнина од нашите стравови. Да гледаме. Навистина да гледаме. Без ореол. Без пресуда. Без проекција. Само човек пред нас. И човек во нас.💚

06/09/2026

ПОМОШ ИЛИ РЕШЕНИЕ?

Што точно барате? „Ми треба помош.“ Добро. Но... каква помош? Сè почесто некои луѓе не доаѓаат затоа што сакаат нешто да променат. Доаѓаат затоа што сакаат да им биде полесно, без да мора нешто да променат. И тоа се две различни работи.

Сакаме помош за анксиозноста, но не сакаме да погледнеме зошто постојано живееме спротивно од себе. Сакаме помош за односите, но не сакаме да признаеме дека со години избираме ист тип луѓе. Сакаме да престанеме да се плашиме од напуштање, но не сакаме да ја видиме цената што ја плаќаме за да не бидеме напуштени. Сакаме самодоверба, но не сакаме да престанеме да се мериме преку туѓите очи. Сакаме граници, но кога ќе треба навистина да кажеме „не“, одеднаш се појавува стравот:

„А што ако престанат да ме сакаат?“ И тогаш станува јасно. Не бараме секогаш решение. Понекогаш бараме потврда дека можеме да останеме исти, само да не ни биде толку тешко. А психата не функционира така. Од јунговска перспектива, симптомот не е само нешто што треба да го замолчиме. Тој е и трага. Нешто во нас зборува.

И ако постојано се обидуваме само да го отстраниме симптомот, без да го слушнеме неговото значење, можеби пропуштаме важен разговор со самите себе. Затоа терапијата понекогаш не е пријатна. Не затоа што терапевтот сака да ве мачи.
Туку затоа што вистинската работа не е секогаш онаа поради која сте дошле.

Доаѓате со:„Како да престанам да се чувствувам вака?“А психата можеби прашува: „А зошто толку долго живееш така?“ Доаѓате со: „Како да го сменам него?“А психата прашува: „Зошто повторно го избра токму него?“ Доаѓате со:„Како да не се плашам дека ќе ме остави?“ А психата прашува: „Каде ти самата се оставаш себеси?“

И тука започнува непријатниот дел.Зашто е многу полесно да бараме виновник отколку да го видиме сопствениот удел. Полесно е да кажеме: „Таков ми е животот.“ „Такви се луѓето.“„Јас сум едноставно таква.“„Немам среќа.“„Не можам поинаку.“ ,,Терапијата не ми помага".....

А понекогаш токму тоа „не можам поинаку“ е стар образец кој толку долго го повторуваме што сме почнале да го доживуваме како идентитет.Јунг би рекол дека она што не го освестуваме, има тенденција да го живееме.И затоа прашањето не е само:„Како да се чувствувам подобро?“ Туку:„Што во мене мора да стане свесно за да престанам да ја живеам истата приказна?“Тоа е многу посериозно прашање. И бара нешто што не го бара секој човек кога вели „сакам помош“: Бара одговорност.
Не вина.Одговорност.

Разликата е огромна. Вината вели: „Јас сум проблемот.“ Одговорноста вели: „Можеби не сум виновен/виновна за сè што ми се случило, но сум одговорен/одговорна за тоа што ќе направам со она што ми се случило.“ И тука терапијата престанува да биде место каде што некој ќе ви даде одговор. Станува место каде што ќе започнете да ги поставувате вистинските прашања. А понекогаш вистинското прашање боли повеќе од погрешниот одговор.

Затоа, пред следниот пат да кажете:„Ми треба помош“, застанете за момент и прашајте се: „Дали навистина сакам решение или сакам некој само да ми помогне полесно да останам во истото?“, и друг да ми биде крив.

Но решението бара од вас да станете на свои нозе. И токму таму започнува промената. 💚

04/09/2026

ДИСТОРЗИРАН УМ

Понекогаш човек не живее во реалноста. Живее во својата верзија на реалноста. И тука е најинтересниот дел, најчесто не забележува дека разликата постои.

Умот не е фотоапарат. Не ја снима стварноста онаква каква што е. Тој ја толкува. Собира погледи, зборови, тишини, пораки на кои не сме добиле одговор, промени во тонот, нечие заминување, нечие доаѓање... и од сето тоа прави приказна. А потоа ни ја сервира како факт.

„Не ми се јави, значи не му значам.“„Ме критикуваше, значи не сум доволно добра.“„Ме одби, значи со мене нешто не е во ред.“„Не ме покани, значи не ме сакаат.“„Не успеав,значи сум неспособен.“

Забележувате ли? Меѓу настанот и заклучокот има една мала, невидлива врата. Толкувањето. И токму таму често живее нашиот најголем проблем. Не во она што се случило, туку во значењето што сме му го дале. Еден човек нема да ти одговори на порака. Тоа е факт. „Не му значам“ е интерпретација. „Сигурно ќе ме остави“ е страв.„Секогаш мене ме напуштаат“ е стар образец.

А умот, кога еднаш ќе го пронајде познатиот образец, станува неверојатно добар во неговото докажување. Ќе бара поглед што го потврдува. Ќе памети реченица што го потврдува. Ќе ја занемари целата спротивна реалност. И така човек не гледа што е пред него. Гледа што очекува да биде пред него. Тоа е еден од најподмолните начини на кои психата може да нè зароби.

Затоа што кога веруваш дека ќе бидеш напуштен, можеш да почнеш да се однесуваш така што другиот навистина ќе се оддалечи. Кога веруваш дека не си доволно добар, можеш да се повлекуваш пред некој воопшто да има можност да те избере. Кога веруваш дека мораш да бидеш совршен, можеш толку многу да се контролираш што на крајот ќе заборавиш како изгледа да бидеш жив.

И тогаш велиме: „Ете, знаев.“Не! Не си знаел. Си очекувал. А потоа, несвесно, си учествувал во создавањето на она од кое си се плашел. Но постои и една добра вест. Умот што научил да ја искривува реалноста може да научи да ја проверува.

Можеме да застанеме.
Да го фатиме сопствениот автоматски заклучок и да го прашаме: „Кој е фактот?“ „Не ми одговори.“ „А што е мојата приказна за тоа?“ „Не му значам.“„Имам ли доказ?“ И тука понекогаш почнува нешто многу важно.

Пукнатина во старата приказна. Не мора веднаш да создадеме позитивна мисла. Не мора од „Никој не ме сака“ да преминеме во „Сите ме обожаваат“. Доволно е да оставиме простор за нешто трето: „Не знам.“ Не знам зошто не ми одговорил. Не знам што мисли. Не знам како ќе заврши. Не знам дали ќе ме изберат.

И можеби токму тоа „не знам“ е едно од најздравите места во кои можеме да застанеме.Зашто таму умот престанува да измислува сигурност таму каде што ја нема. А можеби психолошката зрелост не е да имаме контрола врз сè што се случува. Туку да научиме да разликуваме:
што се случи, што си помисливме дека се случи и што од тоа направивме за себе.

Затоа следниот пат кога ќе почувствувате дека некоја ситуација ве погодила „препремногу“, застанете. Не прашувајте само: „Што ми направи другиот?“ Прашајте: „Што направи мојот ум од она што го направи другиот?“ Можеби токму таму ќе ја најдете приказната што со години сте ја живееле како реалност. А можеби, за првпат, ќе сфатите дека не мора секоја мисла што ќе ви се појави во глава да добие статус на вистина.

Мислата е мисла. Чувството е чувство. Фактот е факт.
И кога повторно ќе научиме да ги разделуваме... почнува да се враќа реалноста.
МИСЛИТЕ НЕ СЕ БЕСПЛАТНИ💚

02/09/2026

ОНА ШТО ГО МРАЗИМЕ ВО СЕБЕ?

Понекогаш човекот најмногу се плаши од она што го препознава во себе. Не од туѓата агресија, туку од сопствената. Не од туѓата завист, туку од моментот кога ќе почувствува завист. Не од туѓата потреба за внимание, туку од сопствената желба некој конечно да го види.

И затоа учиме да се делиме. Ова сум јас. Ова не сум јас. Ова е добро. Ова е лошо. Ова можам да си го признаам. А ова... ова никако. Карл Густав Јунг токму тука го внесува поимот Сенка. Тој зборува за оној дел од психата што останува надвор од нашата свесна слика за себе. Не затоа што е нужно лош, туку затоа што не се вклопува во приказната што сме ја создале за тоа кои сме.

Сенката не мора да биде агресивна.Може да биде и нашата амбиција. Нашата потреба да кажеме „не“.
Нашата желба да бидеме забележани. Нашата лутина.
Дури и нашата моќ. Ако некој целиот живот се обидувал да биде „добар“, можно е токму неговата лутина да заврши во Сенката. Ако некој морал секогаш да биде силен, можеби неговата ранливост е таму. Ако некој научил дека е сакан само кога им е потребен на другите, сопствената потреба можеби станала нешто од кое се срами.

И тогаш се случува една интересна работа. Она што не си дозволуваме да бидеме почнуваме да го забележуваме кај другите. „Како може некој да биде толку себичен?“ „Како може постојано да бара внимание?“ „Како може толку лесно да се налути?“ „Како може да мисли само на себе?“ Понекогаш овие реченици навистина зборуваат за другиот. Но понекогаш зборуваат и за нас. Не затоа што другиот „не постои“, туку затоа што нашата реакција може да биде поголема од ситуацијата.

Тоа е моментот кога психологијата станува интересна. Што точно во другиот ме погоди толку силно? Не: „Што не е во ред со него?“ Туку: „Што се разбуди во мене?“ Ова е една од најнепријатните, но и највредните психолошки прашања. Зашто лесно е да ја анализираме туѓата психологија. Потешко е да ја погледнеме сопствената.

Современиот човек често сака да се „ослободи“ од своите негативни чувства. Да нема лутина. Да нема завист. Да нема страв. Да биде позитивен, зрел, свесен, смирен. Но психолошката зрелост не е состојба во која никогаш повеќе не чувствуваме нешто непријатно. Напротив.
Можеби зрелоста е способноста да кажеме: „Да, и ова сум јас.“ Да, понекогаш сум љубоморна. Да, понекогаш сакам да бидам во право. Да, понекогаш сакам да победам. Да, понекогаш не сакам да бидам добра. Да, понекогаш сум лута. Да, понекогаш сакам да бидам видена.

И чудно, но токму тука започнува промена. Зашто она што го признаваш, можеш да го носиш. Она што го негираш мора да најде друг пат. Потиснатата лутина може да стане сарказам. Потиснатата потреба може да стане прекумерно давање. Потиснатата завист може да стане морализирање. Потиснатата несигурност може да стане критика кон другите.

Сенката не исчезнува затоа што сме ја заклучиле. Само станува помалку видлива. И можеби затоа не е најголемиот проблем тоа што имаме Сенка. Проблемот е кога веруваме дека немаме. Кога цел живот се обидуваме да бидеме само една верзија од себе добрата, разумната, силната, скромната, успешната, пожртвуваната секој дел што не се вклопува во таа слика мора да биде протеран некаде.

Но психата не сака трајни поделби. Она што го исклучуваме, порано или подоцна, бара да биде видено. И тука Јунговата идеја станува неверојатно современа. Не ни треба уште една идеална слика за тоа какви треба да бидеме.
Можеби ни треба поголема храброст да бидеме цели.
Да ја признаеме и силната жена и исплашеното девојче. И љубезноста и бесот. И потребата за другите и потребата за себе. И ранливоста и моќта.

Не за да го оправдаме секое свое однесување. Туку за да можеме да го избереме. Зашто кога не знаеме што живее во нас, тоа управува со нас. Кога ќе го запознаеме добиваме избор.
Можеби токму тоа е една од најтешките задачи на психотерапијата: не да станеме некој друг,
туку постепено да престанеме да бегаме од деловите од себе кои долго време сме ги прогласувале за неприфатливи.

Сенката не доаѓа да нè уништи. Доаѓа да ни покаже каде сме се поделиле. А можеби целоста не значи да станеме совршени. Можеби значи да можеме да седнеме со себе и да кажеме: „И ова е мое. И сега, конечно, можам да го видам.“💚

01/09/2026

НЕВОСПИТАНИ🎯

Постои една нова форма на невоспитаност која тешко се забележува, затоа што денес ја нарекуваме „итност“.

Телефонот ѕвони.Не креваш. Ѕвони повторно. Не креваш. Уште еднаш. И уште еднаш. А потоа следуваат уште неколку повици, како човекот од другата страна да не може да поднесе едноставната можност дека во овој момент не си достапен. Не дека не сакаш да се јавиш.Не дека го игнорираш. Едноставно не можеш. Но за некои луѓе тоа не е доволно.
Тие сакаат одговор сега. Не по десет минути. Не кога ќе можеш. Не кога ќе го видиш телефонот. Сега.

И тука веќе не станува збор за телефонска култура. Станува збор за психолошка граница. Затоа што еден повик е информација: „Те барав.“ Пропуштен повик е простор:„Кога ќе можеш, јави ми се.“ Но десет последователни повици се нешто друго. Тоа веќе личи на: „Мојата потреба во овој момент мора да стане поважна од твојата можност да одговориш.“ А тоа е една прилично незрела психолошка позиција.

Од јунговска перспектива, би можеле да кажеме дека понекогаш човекот не ѕвони затоа што има итна потреба, туку затоа што не може да го поднесе сопствениот внатрешен немир. Импулсот бара веднаш да биде задоволен.

Се јавувам, мора да добијам одговор. Ако нема одговор, расте напнатоста. Ѕвонам повторно, се обидувам да ја намалам. Повторно нема одговор уште поголема напнатост. И така, човекот несвесно се обидува да ја регулира сопствената психичка состојба преку туѓата достапност.

Но другиот човек не е апликација за смирување. Не е должен да биде достапен затоа што нашиот импулс станал гласен. Можеби токму тука се гледа разликата меѓу потреба и право.

Имаш право да сакаш да разговараш со мене. Но немаш право на мојата моментална достапност. Имаш право да ми се јавиш. Но немаш право да бараш од мојот телефон да ме натера да ти одговорам. Имаш право да бидеш нетрпелив. Но твојата нетрпеливост не станува автоматски моја обврска.

Има нешто многу интересно во тоа што денес сме постојано поврзани, а сè помалку умееме да чекаме. Телефонот ни ја даде илузијата дека другиот човек е секогаш „тука“. Само притискаш. Ѕвониш. Пишуваш. Повторно ѕвониш. И ако нема одговор, нешто во нас се буни:

„Како тоа не ми се јавува?“ Како да сме заборавиле дека зад бројот постои човек. Човек кој можеби вози.Работи. Разговара со некого.Спие.Чита.Јаде. Мисли. Или едноставно во тој момент не сака да се јави. И тоа е дозволено.

Зрелоста не е во тоа никогаш да немаме импулс. Ќе сакаме да се јавиме. Ќе бидеме нетрпеливи. Ќе сакаме одговор веднаш. Но зрелоста започнува во оној мал простор меѓу импулсот и реакцијата. Таму каде што можеме да кажеме: „Ќе се јави кога ќе може.“И да го спуштиме телефонот. Без драма. Без лутина. Без десеттиот повик. Без приказната дека ако не одговорил веднаш, тогаш нешто значи.

Можеби најкултурната работа што можеме да ја направиме со туѓиот телефон е понекогаш: да го оставиме, да престане да ѕвони. Еден повик е доволен.Другиот човек ќе го види. А ако е важно ќе се јави. А ако не може ќе се јави подоцна. И ако навистина постои итност, постојат и други начини да се каже дека е итно.

Сè друго е само нашата потреба да не чекаме. А неспособноста да се почека не е итност. Тоа е импулс. А човекот кој научил да живее со себе знае: не мора секој импулс веднаш да стане туѓа обврска.

31/08/2026

ПАТОЛОШКА ЛОГОРЕЈА-Кога зборовите стануваат бегање од тишината

Постојат луѓе кои зборуваат многу. А постојат и луѓе кај кои зборувањето повеќе не е комуникација. Тоа е движење. Непрекинато движење на зборови, објаснувања, детали, оправдувања, туѓи приказни, сопствени приказни, нови теми што се раѓаат пред претходната да заврши. Како психата да не смее да застане ниту за миг.

Во психијатриски контекст, логорејата означува патолошки зголемена и тешко контролирана продукција на говор. Но, ако погледнеме подлабоко, во јунговска смисла, може да се запрашаме: Што се случува во човекот кога тишината станува неподнослива? Зашто понекогаш човек не зборува затоа што има толку многу да каже, туку затоа што не смее да престане да зборува.

Зборовите можат да бидат прекрасен мост меѓу две човечки суштества. Но можат да станат и ѕид. Може да се зборува со часови, а никогаш вистински да не се каже она што е суштинско „Јас сум добро.“„Само сакав да објаснам.“„Не е тоа така.“
„Ама знаеш што ми се случи вчера...“И веќе сме на друга тема. Уште една приказна. Уште еден детал. Уште едно објаснување. А под сето тоа можеби стои една единствена реченица која никогаш не успева да излезе: „Ме боли.“„Се плашам.“„Не знам што чувствувам.“

Тишината би ја донела таа реченица до површината. Затоа зборовите не престануваат. Јунг би нè потсетил дека несвесното не исчезнува затоа што сме научиле подобро да зборуваме. Напротив. Понекогаш егото произведува толку многу зборови што човек може да стекне впечаток дека е во постојан контакт со себе. А всушност е во постојан контакт само со сопствениот ментален шум. Тоа е една од најсуптилните форми на бегство. Не бегаш физички. Не ја напушташ собата. Не ја избегнуваш темата очигледно. Само зборуваш. И зборуваш. И зборуваш.

Патолошката логореја може да личи на вишок живот.На огромна енергија. На темперамент. На „таков/таква сум јас“.Но понекогаш зад неа стои нешто многу поинакво: неможност да се поднесе сопственото внатрешно искуство без веднаш да се претвори во зборови.

Зборот тогаш станува регулатор. Штом се појави празнина- збор.Штом се појави страв — збор.Штом се појави срам — збор.Штом некој постави непријатно прашање — уште повеќе зборови. Како психата да кажува: „Не застанувај. Ако застанеш, ќе почувствуваш.“ И тука станува особено интересна сенката.Зашто човекот кој постојано зборува може да има сенка во која живее токму она што не го кажува.

Можеби таму има ранливост. Можеби бес. Можеби беспомошност. Можеби празнина. Можеби нешто старо, нешто што некогаш било премногу опасно да биде изговорено. Па така, со текот на годините, човекот станува мајстор на зборувањето. Знае да објасни. Да анализира. Да поврзе. Да раскаже. Да докаже. Да убеди. Само не знае да остане во тишина со она што го чувствува.

Затоа тишината во терапевтскиот простор понекогаш е многу повеќе од тишина. Таа е средба. Кога ќе престанат зборовите, нешто друго почнува да зборува. Телото. Дишењето.
Рацете.Очите. Воздишката. Немирот. Солзите.

Понекогаш токму тогаш се појавува првата вистинска реченица. Не најдолгата. Туку најважната. „Не знам."И можеби тоа е почетокот. Зашто човек кој конечно може да каже „не знам“ веќе не мора да го контролира просторот со зборови.

Може да остане. Да почувствува. Да слушне. Да биде. А психолошки, секогаш вреди да се праша: Што би се случило ако овој човек престане да зборува Што би се појавило во тишината? Кој би се појавил? Кое чувство? Која слика? Кое сеќавање? Која сенка? И можеби најважно:

Што толку долго се обидува да не биде слушнато, што човекот мора да зборува без престан?Зашто понекогаш најгласниот човек во просторијата не е оној кој има најмногу што да каже, туку оној кој најмногу се плаши од она што би го чул,
ако конечно замолчи.💚

27/08/2026

ВНАТРЕШЕН НЕРЕД

Има луѓе кои многу внимателно го одржуваат редот околу себе, додека во нив одамна не проветруваат.
Бегаат. Од себе, од тишината, од она место каде што нема што да се направи, поправи или контролира.

И затоа постојано нешто прават. Силат.Притискаат.
Надвладуваат. Ги поместуваат другите за да не мора да се сретнат со она што се поместува во нив.
Однадвор изгледаат силно. Понекогаш дури и премногу силно.

Но психата има свој јазик. Она што е потиснато не исчезнува. Само ја менува формата. Станува нервоза.
Станува потреба да се биде во право. Станува непрестајно дејствување. Станува потреба да се контролира туѓиот живот, затоа што сопствениот внатрешен свет станал неподносливо хаотичен.

И колку повеќе човек бега од себе, толку погласен станува светот околу него. Мора нешто да се случува. Мора некого да поправи. Мора некому да докаже. Мора да победи. Мора да остави впечаток. Само да не застане.

Затоа што кога ќе застане, можеби ќе слушне нешто. Не гласот на разумот. Туку оној тивок, непријатен глас од сенката.Гласот на она што со години било туркано под тепих.А сенката, според Јунг, не е само она „лошо“ во нас. Таа е сè она што свеста не сакала да го препознае како свое.

И токму затоа, понекогаш најголемата суровост не доаѓа од човек кој се познава себеси, туку од оној кој мора постојано да бега од сопствената внатрешност. Зашто она што не можеме да го поднесеме во себе, лесно почнуваме да го напаѓаме во другите.

Она што не смееме да си го признаеме, го казнуваме кај некого. Она што не смееме да го почувствуваме, го претвораме во однесување.
И така внатрешниот неред почнува да прави штета надвор.

Психолошкиот неред има една непријатна особина:
не останува само внатре. Ако не биде освестен, бара простор. Во односите. Во зборовите. Во начинот на кој се однесуваме. Во начинот на кој газиме преку туѓите граници, само за да не ги почувствуваме сопствените.

И колку подолго човек одбива да се сретне со себе, толку подиви стануваат неговите постапки. Не затоа што во него нема човечност.
Туку затоа што човечноста е затрупана под премногу непроживеани чувства.
И таму, во тој затворен простор, нешто почнува да гние.

Не душата.Туку она што душата не успеала да го проживее. Старите болки. Непризнаената тага. Срамот. Стравот. Беспомошноста.
И сето она што некогаш било премногу болно за да се почувствува, па затоа било претворено во сила.

Но потиснатата болка не станува сила. Само носи маска на сила. Вистинската сила не мора постојано да победува. Не мора да силува. Не мора да вреска.
Не мора да остава пустош за да докаже дека постои. Вистинската сила може да застане. Да погледне навнатре.

Да признае: „Ова е мое.“ И токму тука започнува психолошката работа. Не кога ќе научиме подобро да се контролираме. Туку кога ќе престанеме да бегаме од она што се обидува да биде освестено. Зашто човек може со години да го убедува светот дека е силен.

Но психата не се убедува. Таа знае. И сè што не сакаме да го сретнеме во себе, порано или подоцна ќе побара да биде видено. Прашањето не е дали имаме внатрешен неред. Го имаме сите. Прашањето е:
ќе влеземе ли некогаш во сопствената соба, ќе ја отвориме ли вратата и ќе останеме ли доволно долго таму за да видиме што сме оставиле да гние?

Затоа што од себе може да се бега долго. Но не и засекогаш. Сенката има трпение.💚

26/08/2026

ПАСИВНА АГРЕСИЈА — кога сенката зборува тивко

Понекогаш човек не кажува „не“. Наместо тоа, доцни. Заборава. Се повлекува. Се согласува, а потоа не го прави она на што се согласил. Се насмевнува, но во насмевката има нешто студено. Вели: „Нема проблем“, додека целото тело зборува дека проблемот постои.

Што ако пасивната агресија е еден од начините на кои Сенката се обидува да зборува? Не секогаш затоа што човекот сака да повреди. Понекогаш затоа што директната агресија некогаш била забранета. „Не смееш да се лутиш.“„Не противречи.“„Биди добра.“ „Не прави проблеми.“ „Ќути и издржи.“

И така детето учи дека постојат чувства кои не смеат да бидат покажани. Лутината се потиснува. Несогласувањето се потиснува. Желбата да се каже „не“ се потиснува.
Но она што е потиснато не исчезнува.

Несвесното продолжува да го бара својот излез.И тогаш можеби се појавува една необична формула: „Ќе кажам да со устата, а не со целото свое битие.“ Тоа е местото каде што може да се роди пасивната агресија.

Маската вели: „Секако, нема проблем.“Сенката шепоти: „Има.“Внатрешното дете можеби вели: „Не знам како да кажам не, а сепак сакам да ме чуеш.“А несвесното наоѓа свој јазик: молчење, одложување, заборавање, сарказам, повлекување, студенило.

Затоа пасивната агресија понекогаш не е само „лошо однесување“.Таа може да биде искривен облик на неизразена граница. Личноста можеби никогаш не научила дека може директно да каже:„Не сакам.“„Не ми одговара.“ „Лута сум.“ „Ова ме повреди.“ „Ми треба простор.“„Не се согласувам.“
И затоа наместо јасното „не“, се појавува нејасното однесување.

Но тука започнува одговорноста на возрасниот човек. Да ја разбереме Сенката не значи да ја оправдаме. Интеграцијата не значи: „Таков/таква сум.“
Туку: „Што се обидува да ми каже ова мое однесување?“

Можеби зад пасивната агресија има лутина. Можеби има страв од конфликт. Можеби има старо уверување дека директноста носи казна или отфрлање. Можеби има дете кое научило дека единствениот начин да се спротивстави е тивко.

И тогаш терапевтската работа не е само да го отстраниме пасивно-агресивното однесување. Туку да му дадеме на човекот нов јазик за истата енергија.
Од:„Нема проблем.“ кон: „Всушност, има проблем и сакам да зборуваме за него.“ Од: „Како сакаш.“
кон: „Јас сакам поинаку.“ Од молчење: „Лута сум.“ Од одмаздничко повлекување:
„Повредена сум и ми треба простор.“

Тука Сенката постепено престанува да мора да дејствува зад грб на свеста. Она што било несвесно станува свесно. Она што било потиснато добива збор. Она што било агресија без име станува граница.

И можеби тоа е една од најважните работи во јунговската интеграција: не да ја елиминираме агресијата, туку да ја вратиме нејзината здрава функција. Понекогаш таа е силата што ни кажува: „Ова не го сакам.“ „Ова ме повреди.“ „Застани.“ „Ова сум јас.“

Кога таа сила ќе стане свесна, повеќе не мора да се крие зад сарказам, молчење, одложување или студена насмевка. Тогаш човекот веќе не мора да биде пасивно агресивен за да биде слушнат. Може едноставно да проговори.

И можеби зад она тивко „Нема проблем.“ понекогаш се крие најважната реченица што човекот допрва треба да научи да ја каже: „Имам проблем. Имам чувство. Имам граница. И имам право да ти ја покажам.“💚

25/08/2026

ЕДНО ЛИЦЕ

Под сите наши маски постои едно лице.Не она лице што го покажуваме кога сакаме да бидеме прифатени. Не она што го носиме кога сме силни, кога сме добри, кога сме успешни, кога сакаме да оставиме впечаток. Туку едно потивко лице. Она што останува кога никој ништо не бара од нас.

Во јунговската психологија, маската има име, Персона. Таа не е лага. Таа е дел од нас што научил како да се движи низ светот. Како да се однесува. Кога да молчи. Кога да биде силен. Кога да се насмевне иако боли.

Затоа не мораме да ја мразиме својата маска. Не мораме ни насилно да ја соблекуваме. Можеме само да ја препознаеме. „Еве ја мојата маска на силната жена.“ „Еве го моето лице на онаа што секогаш разбира.“ „Еве го лицето на онаа што никогаш не бара.“ „Еве го лицето на онаа што се смее за никој да не види дека се плаши.“

И можеби токму тука започнува нешто важно. Не кога ќе се ослободиме од сите маски, туку кога ќе престанеме да се браниме од нив. Зашто секоја маска нешто знае за нас. Некогаш нè заштитила. Некогаш нè одржала. Некогаш ни помогнала да преживееме нешто за кое тогаш немавме друг начин.

Но маската станува затвор кога ќе заборавиме дека ја носиме.Тогаш веќе не велиме:„Јас се однесувам вака затоа што ми треба.“ Туку: „Јас сум ваква.“ И тука почнува отуѓувањето од себе.

Јунг не нè повикува да станеме безмаскирани суштества. Тој нè повикува кон поголема свесност, кон она тивко препознавање на деловите од себе што сме ги оставиле во сенка. Затоа можеби прашањето не е:

„Која сум јас без маските?“ Туку: „Која сум јас кога знам дека ги носам?“ Кога можам да бидам нежна и силна. Кога можам да кажам „не“ без да станам сурова. Кога можам да бидам ранлива без да се доживеам како слаба. Кога можам да не бидам ничиј спасител. Кога можам да не бидам совршена. Кога можам да не се објаснувам. Кога можам едноставно да бидам.

Можеби тогаш, под сите тие лица што сме ги создале за да припаѓаме, конечно почнуваме да го препознаваме она едно лице. Не ново. Не совршено. Не измислено. Туку наше.
Она кое било тука и пред да научиме што светот очекува од нас. И можеби зрелоста не е да ги соблечеме сите маски.

Можеби зрелоста е да можеме да ги погледнеме без страв и да кажеме: „Знам зошто си тука. Те гледам. Не морам повеќе да се бранам од тебе.“ А потоа, тивко, без голема драма, да се свртиме кон лицето под нив. Едното лице. Своето!💚

SELF

07/09/2026

06/09/2026

04/09/2026

02/09/2026

01/09/2026

31/08/2026

27/08/2026

26/08/2026

25/08/2026

Address

Opening Hours

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Listing takedown request

Monday	10:00 - 16:00
Tuesday	10:00 - 16:00
Wednesday	10:00 - 16:00
Thursday	10:00 - 16:00
Friday	10:00 - 16:00